C-325/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że warunek ustalający kwotę kredytu denominowanego w walucie obcej, oparty na jednostronnie ustalonej przez bank kursie wymiany, może być uznany za nieuczciwy i nieindywidualnie negocjowany, nawet jeśli dotyczy głównego przedmiotu umowy.
Sprawa dotyczy wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej. Sąd Okręgowy w Warszawie pytał, czy warunek ustalający kwotę kredytu na podstawie jednostronnie ustalonego przez bank kursu wymiany jest nieindywidualnie negocjowany, czy spełnia wymóg przejrzystości oraz czy może prowadzić do znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron. Trybunał orzekł, że taki warunek może być uznany za nieindywidualnie negocjowany i nieprzejrzysty, jeśli bank nie poinformował konsumenta o uwzględnieniu marży kursowej. Ponadto, nawet niewielka marża kursowa może stanowić podstawę do uznania warunku za nieuczciwy, a umowa może zostać uznana za nieważną, jeśli nie może funkcjonować bez tego nieuczciwego warunku.
Postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-325/23 dotyczy wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Wniosek prejudycjalny został złożony przez Sąd Okręgowy w Warszawie w związku ze sporem dotyczącym umowy kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej zawartej między konsumentami (JF i OP) a Deutsche Bank Polska S.A. Sąd odsyłający pytał o interpretację przepisów dyrektywy w odniesieniu do warunków umowy dotyczących ustalenia kwoty kredytu w walucie obcej, które zostały ustalone przez bank na podstawie jednostronnie ustalonego kursu wymiany, a także o konsekwencje stwierdzenia nieuczciwego charakteru takich warunków. Trybunał, stosując art. 99 regulaminu postępowania, orzekł, że warunek ustalający ostateczną kwotę kredytu w walucie obcej poprzez przeliczenie wnioskowanej kwoty w walucie krajowej według kursu ustalonego jednostronnie przez bank przed zawarciem umowy, należy uznać za warunek nieindywidualnie negocjowany, jeśli konsument nie miał wpływu na jego treść. Ponadto, w odniesieniu do wymogu przejrzystości (art. 4 ust. 2 dyrektywy), Trybunał stwierdził, że brak informacji o uwzględnieniu przez bank marży kursowej (spreadu walutowego) jest wystarczającą przesłanką do uznania warunku za nieprzejrzysty, niezależnie od informacji o ryzyku kursowym. W kwestii znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron (art. 3 ust. 1 dyrektywy), Trybunał wskazał, że nawet niewielka marża kursowa, stanowiąca ukrytą prowizję banku bez ekwiwalentnego świadczenia, może prowadzić do takiej nierównowagi. Wreszcie, odnośnie konsekwencji stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku (art. 6 ust. 1 dyrektywy), Trybunał orzekł, że umowa kredytu denominowanego w walucie obcej może zostać uznana za nieważną, jeśli sąd krajowy stwierdzi, że nie może ona funkcjonować bez nieuczciwego warunku dotyczącego ustalenia kwoty kredytu, nawet jeśli inne warunki dotyczące spłaty nie są nieuczciwe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sposób ustalenia tej kwoty został określony wyłącznie przez bank przed zawarciem umowy, a konsument nie miał wpływu na jego ukształtowanie.
Uzasadnienie
Warunek ten, określający sposób ustalenia ostatecznej kwoty kredytu, należy uznać za nieindywidualnie negocjowany, gdy wynika on z wewnętrznych regulacji banku i nie był przedmiotem odrębnych ustaleń umownych, a konsument nie miał wpływu na jego treść.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsumenci (poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| JF | osoba_fizyczna | skarżący |
| OP | osoba_fizyczna | skarżący |
| Deutsche Bank Polska S.A. | spolka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1 i 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Warunki umowy nieindywidualnie negocjowane są nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Warunki zawsze uznaje się za niewynegocjowane indywidualnie, jeśli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał wpływu na ich treść.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy określenia głównego przedmiotu umowy ani relacji ceny do towarów/usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części obowiązuje, jeśli jest to możliwe po wyłączeniu nieuczciwych warunków.
k.c. art. 385 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Warunki umowne muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem; wątpliwości interpretuje się na korzyść konsumenta.
k.c. art. 358 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
k.c. art. 410
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Prawo bankowe art. 69
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunek ustalający kwotę kredytu w walucie obcej na podstawie jednostronnie ustalonego przez bank kursu wymiany nie jest indywidualnie negocjowany, jeśli konsument nie miał wpływu na jego treść. Brak informacji o marży kursowej (spreadzie) czyni warunek nieprzejrzystym, nawet jeśli inne informacje o ryzyku kursowym zostały przekazane. Marża kursowa, stanowiąca ukrytą prowizję banku, może powodować znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron. Umowa kredytu denominowanego w walucie obcej może zostać uznana za nieważną, jeśli nie może funkcjonować bez nieuczciwego warunku dotyczącego ustalenia kwoty kredytu.
Godne uwagi sformułowania
warunek, który nie był indywidualnie negocjowany wymóg wyrażenia warunku prostym i zrozumiałym językiem znacząca nierównowaga wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta ukryta prowizja pobierana przez bank, której nie towarzyszy żadne świadczenie umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes izby
A. Prechal
sprawozdawca
J. Passer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 93/13/EWG dotyczących nieuczciwych warunków w umowach kredytów denominowanych w walucie obcej, w szczególności w zakresie warunków ustalania kwoty kredytu, wymogu przejrzystości oraz konsekwencji stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, gdzie warunek ustalenia kwoty kredytu obejmuje zarówno marżę kursową, jak i ryzyko kursowe. Konieczna jest indywidualna ocena każdego warunku umownego przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i nieuczciwych warunków, co czyni ją bardzo interesującą dla szerokiego grona odbiorców, w tym konsumentów i prawników.
“Bank nie może ukrywać marży w kursie waluty! TSUE wyjaśnia, kiedy kredyt walutowy jest nieuczciwy.”
Sektor
finanse
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę