Orzeczenie · 2023-09-28

C-321/21 P

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2023-09-28
cjeupomoc_panstwapomoc na naprawę szkód spowodowanych zdarzeniami nadzwyczajnymiWysokatrybunal
pomoc państwapandemia COVID-19transport lotniczySASRyanairTFUEproporcjonalnośćniedyskryminacjaswoboda przedsiębiorczościswoboda świadczenia usług

Podsumowanie

Sprawa dotyczyła odwołania Ryanair DAC od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który oddalił skargę Ryanair na decyzję Komisji Europejskiej o braku zastrzeżeń wobec pomocy państwa przyznanej przez Danię przewoźnikowi SAS w związku z pandemią COVID-19. Pomoc ta miała formę gwarancji na linię kredytową w celu częściowego naprawienia szkód poniesionych przez SAS. Ryanair podnosił szereg zarzutów, w tym naruszenie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, który stanowi, że pomoc może być przyznana na naprawę szkód spowodowanych zdarzeniami nadzwyczajnymi, ale Ryanair twierdził, że pomoc ta nie może być skierowana do jednego tylko poszkodowanego. Podnosił również kwestie proporcjonalności, niedyskryminacji oraz naruszenia swobód przedsiębiorczości i świadczenia usług. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując odwołanie, oddalił wszystkie zarzuty Ryanair. Potwierdził, że art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE należy interpretować ściśle, ale nie oznacza to, że pomoc przyznana jednemu przedsiębiorstwu nie może być zgodna z prawem UE, o ile jest proporcjonalna do szkód i służy celowi rekompensaty za skutki zdarzenia nadzwyczajnego, a nie jest motywowana arbitralnymi względami. Trybunał uznał, że Sąd UE prawidłowo ocenił zarzuty dotyczące proporcjonalności, niedyskryminacji oraz naruszenia swobód gospodarczych, a także zarzut dotyczący braku formalnego postępowania wyjaśniającego i niewystarczającego uzasadnienia decyzji Komisji. W konsekwencji, odwołanie zostało oddalone, a Ryanair został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE w kontekście pomocy państwa przyznawanej w sytuacjach kryzysowych (np. pandemii) jednemu beneficjentowi, zasady proporcjonalności i niedyskryminacji w pomocy państwa, oraz ocena uzasadnienia decyzji Komisji w sprawach pomocy państwa.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pomocy państwa przyznanej w związku z pandemią COVID-19, ale jego zasady dotyczące interpretacji przepisów o pomocy państwa i wymogów proceduralnych mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy pomoc państwa przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE na naprawę szkód spowodowanych zdarzeniem nadzwyczajnym może być przyznana tylko jednemu poszkodowanemu przedsiębiorstwu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE może być przyznana jednemu przedsiębiorstwu, pod warunkiem że jest ona proporcjonalna do szkód i służy celowi rekompensaty za skutki zdarzenia nadzwyczajnego, a nie jest motywowana arbitralnymi względami.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że ścisła interpretacja art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE nie wyklucza przyznania pomocy jednemu beneficjentowi. Taka wykładnia jest zgodna z celem przepisu i zapewnia jego skuteczność, zapobiegając zniechęcaniu państw członkowskich do udzielania pomocy z powodu wysokich kosztów.

Czy pomoc państwa przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE musi być proporcjonalna do szkód poniesionych przez beneficjenta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE musi być proporcjonalna do szkód poniesionych w wyniku zdarzenia nadzwyczajnego i nie może przekraczać tych szkód.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 TFUE musi być konieczna do osiągnięcia celów przewidzianych w tym postanowieniu. Pomoc, która przynosi poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, ale nie jest konieczna do osiągnięcia tych celów, nie może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Ocena proporcjonalności musi uwzględniać szacowanie szkód.

Czy pomoc państwa przyznana jednemu przewoźnikowi lotniczemu w związku z pandemią COVID-19 narusza zasadę niedyskryminacji i swobody przedsiębiorczości/świadczenia usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pomoc jest zgodna z art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE i nie wykracza poza skutki nierozerwalnie związane z pomocą państwa przyznaną zgodnie z wymogami tego przepisu.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 107 ust. 2 TFUE stanowi postanowienie szczególne w rozumieniu art. 18 TFUE, dopuszczające różnice w traktowaniu. Skutki ograniczające dla swobód gospodarczych, które są nierozerwalnie związane z selektywnym charakterem pomocy państwa, nie stanowią zakazanego ograniczenia. Ocena zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym w ramach art. 108 TFUE obejmuje również ocenę jej wpływu na swobody gospodarcze.

Czy Komisja Europejska naruszyła obowiązek uzasadnienia decyzji o niewnoszeniu zastrzeżeń wobec pomocy państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie decyzji było wystarczające.

Uzasadnienie

Trybunał przypomniał, że uzasadnienie decyzji o niewnoszeniu zastrzeżeń musi być dostosowane do charakteru aktu i przedstawiać jasne rozumowanie Komisji. W przypadku decyzji wydawanej w krótkim terminie, zwięzłe uzasadnienie jest wystarczające, o ile pozwala zrozumieć powody, dla których Komisja nie widziała poważnych trudności w ocenie zgodności pomocy. Trybunał uznał, że sporna decyzja spełniała te wymogi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono odwołanie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska, Królestwo Danii, SAS AB

Strony

NazwaTypRola
Ryanair DACspolkastrona wnosząca odwołanie
Komisja Europejskainstytucja_uestrona pozwana w pierwszej instancji
Królestwo Daniipanstwo_czlonkowskieinterwenient w pierwszej instancji
Republika Francuskapanstwo_czlonkowskieinterwenient w pierwszej instancji
SAS ABspolkainterwenient w pierwszej instancji

Przepisy (9)

Główne

TFUE art. 107 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomoc państwa jest co do zasady niezgodna z rynkiem wewnętrznym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

TFUE art. 107 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi jest zgodna z rynkiem wewnętrznym.

TFUE art. 107 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomoc przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE może być przyznana jednemu beneficjentowi, pod warunkiem że jest proporcjonalna do szkód i służy celowi rekompensaty za skutki zdarzenia nadzwyczajnego.

Pomocnicze

TFUE art. 108 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Państwa członkowskie informują Komisję o planowanych środkach pomocy.

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Skarga o stwierdzenie nieważności aktu instytucji UE.

TFUE art. 296 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Akt Unii musi być uzasadniony.

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Postępowanie odwoławcze przed Trybunałem.

Rozporządzenie (UE) 2015/1589 art. 6 § 1

Szczegółowe zasady stosowania art. 108 TFUE, w tym wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomoc państwa przyznana na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE może być przyznana jednemu beneficjentowi, jeśli jest proporcjonalna do szkód i służy celowi rekompensaty za skutki zdarzenia nadzwyczajnego. • Sąd UE prawidłowo ocenił zarzuty dotyczące proporcjonalności, niedyskryminacji oraz naruszenia swobód gospodarczych. • Uzasadnienie decyzji Komisji było wystarczające. • Procedura oceny pomocy państwa w ramach art. 108 TFUE obejmuje również ocenę jej wpływu na swobody gospodarcze.

Odrzucone argumenty

Pomoc państwa na naprawę szkód po zdarzeniach nadzwyczajnych nie może być przyznana jednemu poszkodowanemu. • Pomoc była nieproporcjonalna do szkód. • Pomoc naruszała zasadę niedyskryminacji i swobody przedsiębiorczości/świadczenia usług. • Komisja naruszyła obowiązek uzasadnienia decyzji. • Komisja powinna była wszcząć formalne postępowanie wyjaśniające.

Godne uwagi sformułowania

Pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi. • Odstępstwo od ustanowionej w art. 107 ust. 1 TFUE ogólnej zasady niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym należy interpretować ściśle. • Pomoc, która przynosi poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa będącego jej beneficjentem, lecz nie jest konieczna do osiągnięcia tych celów, nie może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym. • Postępowanie przewidziane w art. 108 TFUE nigdy nie powinno prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z konkretnymi postanowieniami traktatu.

Skład orzekający

G. Pitruzzella

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE w kontekście pomocy państwa przyznawanej w sytuacjach kryzysowych (np. pandemii) jednemu beneficjentowi, zasady proporcjonalności i niedyskryminacji w pomocy państwa, oraz ocena uzasadnienia decyzji Komisji w sprawach pomocy państwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pomocy państwa przyznanej w związku z pandemią COVID-19, ale jego zasady dotyczące interpretacji przepisów o pomocy państwa i wymogów proceduralnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia pomocy państwa w kontekście pandemii COVID-19, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie. Analiza przepisów o pomocy państwa i ich stosowania w praktyce jest istotna dla prawników i przedsiębiorców.

Ryanair przegrywa z SAS i Komisją w sprawie pomocy państwa. Czy pandemia usprawiedliwia faworyzowanie jednego przewoźnika?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy