C-316/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że zasada skuteczności wymaga, aby odbiorca końcowy mógł dochodzić zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od państwa, jeśli jego odzyskanie od dostawcy jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione.
Sprawa dotyczyła możliwości odzyskania przez włoskie spółki nienależnie zapłaconego podatku dodatkowego od energii elektrycznej, który był sprzeczny z prawem UE. Sąd krajowy pytał, czy zasada bezpośredniego skutku dyrektyw pozwala na odstąpienie od stosowania krajowego przepisu w sporze między jednostkami oraz czy zasada skuteczności pozwala na dochodzenie zwrotu podatku bezpośrednio od państwa, gdy odzyskanie go od dostawcy jest utrudnione. Trybunał stwierdził, że dyrektywa sama w sobie nie tworzy obowiązków między jednostkami, ale prawo krajowe może to umożliwić. Zasada skuteczności wymaga, aby odbiorca końcowy mógł dochodzić zwrotu od państwa, jeśli odzyskanie go od dostawcy jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 288 akapit trzeci TFUE i zasady skuteczności. Sprawa rozpatrywana przez Tribunale di Como dotyczyła sporów pomiędzy spółkami Gabel Industria Tessile i Canavesi a ich dostawcami energii elektrycznej (A2A Energia i Energit) o zwrot podatku dodatkowego od energii elektrycznej, zapłaconego w latach 2010-2011. Podatek ten, ustanowiony włoskim dekretem z mocą ustawy nr 511/1988, został uznany przez włoski Sąd Kasacyjny za sprzeczny z art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE, ponieważ nie miał szczególnych celów. Sąd odsyłający wskazał na rozbieżności w orzecznictwie włoskich sądów co do możliwości dochodzenia zwrotu takiego podatku w sporach między jednostkami. Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczyło możliwości odstąpienia przez sąd krajowy od stosowania krajowego przepisu sprzecznego z dyrektywą w sporze między jednostkami. Trybunał przypomniał, że dyrektywa sama w sobie nie może tworzyć obowiązków między jednostkami (brak horyzontalnego skutku), ale prawo krajowe może przewidzieć możliwość odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów lub przyznać jednostkom uprawnienia do powoływania się na bezprawność podatku. Drugie pytanie dotyczyło zasady skuteczności i możliwości dochodzenia zwrotu nienależnie zapłaconego podatku przez odbiorcę końcowego bezpośrednio od państwa, gdy odzyskanie go od dostawcy jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie mają obowiązek zwrócić podatki pobrane z naruszeniem prawa UE, chyba że prowadziłoby to do bezpodstawnego wzbogacenia. Jeśli podatek został przerzucony na odbiorcę końcowego, to on powinien mieć możliwość uzyskania zwrotu. Zasada skuteczności wymaga, aby odbiorca końcowy mógł dochodzić zwrotu bezpośrednio od państwa, jeśli odzyskanie go od dostawcy jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. W przeciwnym razie włoskie przepisy naruszają zasadę skuteczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy może odstąpić od stosowania krajowego przepisu sprzecznego z dyrektywą, jeśli prawo krajowe na to zezwala lub jeśli podmiot, przeciwko któremu powołano się na sprzeczność, podlega kontroli państwa lub posiada uprawnienia wykraczające poza normy między jednostkami.
Uzasadnienie
Dyrektywa sama w sobie nie tworzy obowiązków między jednostkami (brak horyzontalnego skutku). Jednakże prawo krajowe może przewidzieć możliwość odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów lub przyznać jednostkom uprawnienia do powoływania się na bezprawność podatku, co nie stanowi naruszenia zakazu horyzontalnego skutku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
odbiorca końcowy (potencjalnie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gabel Industria Tessile SpA | spolka | skarżący |
| Canavesi SpA | spolka | skarżący |
| A2A Energia SpA | spolka | pozwany |
| Energit SpA | spolka | pozwany |
| Agenzia delle Dogane e dei Monopoli | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 288 § akapit trzeci
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa jest wiążąca dla państw członkowskich, do których jest kierowana, i nie może sama z siebie tworzyć obowiązków po stronie jednostki.
Dyrektywa 2008/118/WE art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 2008/118/WE
Państwa członkowskie mogą nakładać inne podatki pośrednie na wyroby akcyzowe dla szczególnych celów, pod warunkiem zgodności z przepisami UE dotyczącymi podatku akcyzowego.
decreto-legge n. 511/1988 art. 6
Dekret z mocą ustawy nr 511/1988
Ustanawia podatek dodatkowy względem podatku akcyzowego od energii elektrycznej.
decreto legislativo n. 504/1995 art. 14 § ust. 4
Dekret ustawodawczy nr 504/1995
Określa zasady zwrotu nienależnie zapłaconego podatku akcyzowego, w tym możliwość żądania zwrotu przez podatnika od osób trzecich w terminie 90 dni od uprawomocnienia się wyroku.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa 2008/118/WE art. 9 § akapit drugi
Dyrektywa Rady 2008/118/WE
Dyrektywa 2008/118/WE art. 48 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2008/118/WE
decreto legislativo n. 504/1995 art. 16 § ust. 3
Dekret ustawodawczy nr 504/1995
decreto legislativo n. 504/1995 art. 53 § ust. 1
Dekret ustawodawczy nr 504/1995
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatek dodatkowy od energii elektrycznej, ustanowiony włoskim prawem, nie miał szczególnych celów i był sprzeczny z art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE. Zasada skuteczności wymaga, aby odbiorca końcowy mógł dochodzić zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od państwa, jeśli odzyskanie go od dostawcy jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Prawo krajowe może przewidzieć możliwość odstąpienia od stosowania przepisów sprzecznych z prawem UE lub przyznać jednostkom uprawnienia do powoływania się na bezprawność podatku.
Odrzucone argumenty
Sąd krajowy nie może odstąpić od stosowania krajowego przepisu sprzecznego z dyrektywą w sporze między jednostkami z powodu braku horyzontalnego skutku dyrektyw. Odbiorca końcowy może dochodzić zwrotu nienależnie zapłaconego podatku jedynie od dostawcy, a nie od państwa.
Godne uwagi sformułowania
zasada skuteczności bezpośredni skutek horyzontalny bezpodstawne wzbogacenie przerzucenie podatku niemożliwość lub nadmierna trudność w uzyskaniu zwrotu
Skład orzekający
N. Emiliou
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zasady skuteczności w kontekście zwrotu nienależnie pobranych podatków niezgodnych z prawem UE, zwłaszcza w sytuacji braku prawidłowej transpozycji dyrektywy i trudności w dochodzeniu roszczeń od dostawców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskiego prawa podatkowego i wymaga oceny przez sąd krajowy, czy odzyskanie podatku od dostawcy jest rzeczywiście niemożliwe lub nadmiernie utrudnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu nienależnie zapłaconych podatków i wykładni zasad prawa UE, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i przedsiębiorców. Pokazuje, jak prawo UE może chronić jednostki przed negatywnymi skutkami błędów legislacyjnych państw członkowskich.
“Nienależny podatek od energii? UE daje szansę na zwrot, nawet jeśli prawo krajowe milczy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI