Orzeczenie · 2025-09-04

C-313/25 PPU

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2025-09-04
cjeuazyl_imigracjapowroty i wydalenia, ochrona międzynarodowaWysokatrybunal
wydalenieośrodek detencyjnynon-refoulementdobro dzieckażycie rodzinneochrona sądowaprawo imigracyjneTSUEdyrektywa powrotowa

Podsumowanie

Sprawa dotyczyła obywatela Algierii (GB), który został umieszczony w ośrodku detencyjnym w Niderlandach w celu wydalenia, mimo że decyzja nakazująca mu powrót stała się ostateczna. Sąd odsyłający (rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi wykładni dyrektywy 2008/115 w związku z Kartą praw podstawowych UE. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy w ramach kontroli legalności umieszczenia w ośrodku detencyjnym jest zobowiązany badać z urzędu, czy zasada non-refoulement (zakaz wydalania do kraju, gdzie grozi prześladowanie), dobro dziecka oraz życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu GB do Algierii. Sąd krajowy wskazał, że prawo niderlandzkie nie pozwala mu na taką ocenę, a decyzja nakazująca powrót stała się ostateczna bez badania tych kwestii. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpoznając sprawę w pilnym trybie prejudycjalnym, orzekł, że sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania, czy zasada non-refoulement stoi na przeszkodzie wydaleniu, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna. Podkreślono, że zasada non-refoulement jest bezwzględna i musi być uwzględniana na wszystkich etapach procedury powrotu. Ponadto, sąd krajowy musi również zbadać, czy dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu. Trybunał zaznaczył, że te prawa nie są bezwzględne, ale muszą być należycie uwzględnione. W przypadku stwierdzenia naruszenia tych zasad, osoba powinna zostać natychmiast zwolniona z ośrodka detencyjnego. Orzeczenie podkreśla znaczenie skutecznej ochrony sądowej i konieczność badania przez sądy krajowe wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, aby zapewnić zgodność z prawem Unii.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Obowiązek sądów krajowych do badania zasady non-refoulement, dobra dziecka i życia rodzinnego w kontekście wydaleń i stosowania środków detencyjnych, nawet w przypadku ostatecznych decyzji nakazujących powrót.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy wykładni dyrektywy 2008/115/WE i Karty praw podstawowych UE, a jego bezpośrednie zastosowanie może zależeć od specyfiki prawa krajowego i okoliczności faktycznych danej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd krajowy, kontrolując legalność umieszczenia obywatela państwa trzeciego w ośrodku detencyjnym w celu wydalenia, musi z urzędu badać, czy zasada non-refoulement stoi na przeszkodzie wydaleniu, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania, w razie potrzeby z urzędu, czy zasada non-refoulement nie stoi na przeszkodzie wydaleniu.

Uzasadnienie

Zasada non-refoulement jest bezwzględna i musi być uwzględniana na wszystkich etapach procedury powrotu, niezależnie od ostateczności decyzji nakazującej powrót. W przypadku stwierdzenia ryzyka naruszenia tej zasady, osoba nie może zostać wydalona.

Czy sąd krajowy, kontrolując legalność umieszczenia obywatela państwa trzeciego w ośrodku detencyjnym w celu wydalenia, musi z urzędu badać, czy dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania, w razie potrzeby z urzędu, czy dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu.

Uzasadnienie

Dobro dziecka i życie rodzinne, choć nie są prawami bezwzględnymi, muszą być należycie uwzględnione na wszystkich etapach procedury powrotu. Ich naruszenie może stanowić przeszkodę dla wydalenia.

Czy prawo krajowe, które nie przewiduje badania zasady non-refoulement, dobra dziecka i życia rodzinnego w ramach kontroli legalności umieszczenia w ośrodku detencyjnym, jest zgodne z prawem Unii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo krajowe nie może ograniczać obowiązku sądu do badania tych kwestii, jeśli prawo UE tego wymaga.

Uzasadnienie

Prawo UE, w szczególności dyrektywa 2008/115 i Karta praw podstawowych, nakłada na sądy krajowe obowiązek zapewnienia skutecznej ochrony prawnej, co obejmuje badanie zasady non-refoulement oraz innych istotnych interesów, takich jak dobro dziecka i życie rodzinne, nawet jeśli prawo krajowe nie przewiduje odrębnej procedury.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (GB) w zakresie obowiązku sądu do zbadania jego praw

Strony

NazwaTypRola
GBosoba_fizycznaskarżący
Minister van Asiel en Migratieorgan_krajowypozwany
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie należycie uwzględniają dobro dziecka, życie rodzinne i stan zdrowia obywatela państwa trzeciego oraz przestrzegają zasady non-refoulement.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 15

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Określa warunki i zasady stosowania środka detencyjnego, w tym obowiązek kontroli sądowej i zwolnienia w przypadku braku podstaw.

Karta art. 6

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do wolności.

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Karta art. 19 ust. 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz wydalania lub wydania do państwa, w którym grozi prześladowanie (zasada non-refoulement).

Karta art. 24 ust. 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo dziecka do ochrony i dobro dziecka.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

Pomocnicze

Konwencja genewska art. 33

Konwencja dotycząca statusu uchodźców

Podstawa zasady non-refoulement.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa odesłania prejudycjalnego.

wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet art. 59 ust. 1 lit. a)

Ustawa o generalnej rewizji ustawy o cudzoziemcach (Niderlandy)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd krajowy musi badać z urzędu, czy zasada non-refoulement, dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna. • Prawo UE wymaga zapewnienia skutecznej ochrony sądowej praw jednostki, co obejmuje badanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. • Środek detencyjny jest środkiem przymusu, a jego legalność zależy od istnienia realnych perspektyw wydalenia oraz braku przeszkód prawnych, w tym związanych z prawami podstawowymi.

Odrzucone argumenty

Prawo niderlandzkie nie pozwala na badanie zasady non-refoulement i innych interesów w ramach kontroli legalności umieszczenia w ośrodku detencyjnym, gdy decyzja nakazująca powrót jest ostateczna. • Obywatel państwa trzeciego powinien złożyć wniosek o ochronę międzynarodową, aby zapewnić sobie poszanowanie zasady non-refoulement.

Godne uwagi sformułowania

zasada non-refoulement ma charakter bezwzględny • dobro dziecka powinno być kwestią nadrzędną • prawo do poszanowania życia rodzinnego powinno być kwestią nadrzędną • środek detencyjny stosowany jest przez możliwie najkrótszy okres czasu • jeżeli zastosowanie środka detencyjnego jest niezgodne z prawem, dany obywatel państwa trzeciego zostaje natychmiast zwolniony • organ sądowy powinien upewnić się, w razie potrzeby z urzędu, że wydaleniu tego obywatela nie stoi na przeszkodzie zasada non-refoulement

Skład orzekający

K. Jürimäe

sprawozdawczyni, prezeska izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

M. Gavalec

sędzia

Z. Csehi

sędzia

F. Schalin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek sądów krajowych do badania zasady non-refoulement, dobra dziecka i życia rodzinnego w kontekście wydaleń i stosowania środków detencyjnych, nawet w przypadku ostatecznych decyzji nakazujących powrót."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni dyrektywy 2008/115/WE i Karty praw podstawowych UE, a jego bezpośrednie zastosowanie może zależeć od specyfiki prawa krajowego i okoliczności faktycznych danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw jednostki w kontekście polityki imigracyjnej i wydaleń, podnosząc kwestie zasady non-refoulement, dobra dziecka i życia rodzinnego w sytuacji, gdy decyzja o wydaleniu jest ostateczna. Jest to temat budzący duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy ostateczna decyzja o wydaleniu może zostać zablokowana przez dobro dziecka? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy