C-313/25 PPU
Podsumowanie
TSUE orzekł, że sąd krajowy musi badać, czy zasada non-refoulement, dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu osoby umieszczonej w ośrodku detencyjnym, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna.
Wniosek prejudycjalny dotyczył wykładni dyrektywy 2008/115 w kontekście umieszczenia obywatela państwa trzeciego w ośrodku detencyjnym w celu wydalenia. Sąd odsyłający pytał, czy sąd krajowy ma obowiązek badać z urzędu, czy zasada non-refoulement, dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna i prawo krajowe tego nie przewiduje. Trybunał orzekł, że sąd krajowy jest zobowiązany do takiej kontroli, aby zapewnić skuteczną ochronę prawną i zgodność z prawem UE.
Sprawa dotyczyła obywatela Algierii (GB), który został umieszczony w ośrodku detencyjnym w Niderlandach w celu wydalenia, mimo że decyzja nakazująca mu powrót stała się ostateczna. Sąd odsyłający (rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi wykładni dyrektywy 2008/115 w związku z Kartą praw podstawowych UE. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy w ramach kontroli legalności umieszczenia w ośrodku detencyjnym jest zobowiązany badać z urzędu, czy zasada non-refoulement (zakaz wydalania do kraju, gdzie grozi prześladowanie), dobro dziecka oraz życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu GB do Algierii. Sąd krajowy wskazał, że prawo niderlandzkie nie pozwala mu na taką ocenę, a decyzja nakazująca powrót stała się ostateczna bez badania tych kwestii. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpoznając sprawę w pilnym trybie prejudycjalnym, orzekł, że sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania, czy zasada non-refoulement stoi na przeszkodzie wydaleniu, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna. Podkreślono, że zasada non-refoulement jest bezwzględna i musi być uwzględniana na wszystkich etapach procedury powrotu. Ponadto, sąd krajowy musi również zbadać, czy dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu. Trybunał zaznaczył, że te prawa nie są bezwzględne, ale muszą być należycie uwzględnione. W przypadku stwierdzenia naruszenia tych zasad, osoba powinna zostać natychmiast zwolniona z ośrodka detencyjnego. Orzeczenie podkreśla znaczenie skutecznej ochrony sądowej i konieczność badania przez sądy krajowe wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, aby zapewnić zgodność z prawem Unii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania, w razie potrzeby z urzędu, czy zasada non-refoulement nie stoi na przeszkodzie wydaleniu.
Uzasadnienie
Zasada non-refoulement jest bezwzględna i musi być uwzględniana na wszystkich etapach procedury powrotu, niezależnie od ostateczności decyzji nakazującej powrót. W przypadku stwierdzenia ryzyka naruszenia tej zasady, osoba nie może zostać wydalona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (GB) w zakresie obowiązku sądu do zbadania jego praw
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| GB | osoba_fizyczna | skarżący |
| Minister van Asiel en Migratie | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 2008/115/WE art. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich
Państwa członkowskie należycie uwzględniają dobro dziecka, życie rodzinne i stan zdrowia obywatela państwa trzeciego oraz przestrzegają zasady non-refoulement.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 15
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich
Określa warunki i zasady stosowania środka detencyjnego, w tym obowiązek kontroli sądowej i zwolnienia w przypadku braku podstaw.
Karta art. 6
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do wolności.
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Karta art. 19 ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz wydalania lub wydania do państwa, w którym grozi prześladowanie (zasada non-refoulement).
Karta art. 24 ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo dziecka do ochrony i dobro dziecka.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Pomocnicze
Konwencja genewska art. 33
Konwencja dotycząca statusu uchodźców
Podstawa zasady non-refoulement.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa odesłania prejudycjalnego.
wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet art. 59 ust. 1 lit. a)
Ustawa o generalnej rewizji ustawy o cudzoziemcach (Niderlandy)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd krajowy musi badać z urzędu, czy zasada non-refoulement, dobro dziecka i życie rodzinne stoją na przeszkodzie wydaleniu, nawet jeśli decyzja nakazująca powrót jest ostateczna. Prawo UE wymaga zapewnienia skutecznej ochrony sądowej praw jednostki, co obejmuje badanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Środek detencyjny jest środkiem przymusu, a jego legalność zależy od istnienia realnych perspektyw wydalenia oraz braku przeszkód prawnych, w tym związanych z prawami podstawowymi.
Odrzucone argumenty
Prawo niderlandzkie nie pozwala na badanie zasady non-refoulement i innych interesów w ramach kontroli legalności umieszczenia w ośrodku detencyjnym, gdy decyzja nakazująca powrót jest ostateczna. Obywatel państwa trzeciego powinien złożyć wniosek o ochronę międzynarodową, aby zapewnić sobie poszanowanie zasady non-refoulement.
Godne uwagi sformułowania
zasada non-refoulement ma charakter bezwzględny dobro dziecka powinno być kwestią nadrzędną prawo do poszanowania życia rodzinnego powinno być kwestią nadrzędną środek detencyjny stosowany jest przez możliwie najkrótszy okres czasu jeżeli zastosowanie środka detencyjnego jest niezgodne z prawem, dany obywatel państwa trzeciego zostaje natychmiast zwolniony organ sądowy powinien upewnić się, w razie potrzeby z urzędu, że wydaleniu tego obywatela nie stoi na przeszkodzie zasada non-refoulement
Skład orzekający
K. Jürimäe
sprawozdawczyni, prezeska izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
F. Schalin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek sądów krajowych do badania zasady non-refoulement, dobra dziecka i życia rodzinnego w kontekście wydaleń i stosowania środków detencyjnych, nawet w przypadku ostatecznych decyzji nakazujących powrót."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni dyrektywy 2008/115/WE i Karty praw podstawowych UE, a jego bezpośrednie zastosowanie może zależeć od specyfiki prawa krajowego i okoliczności faktycznych danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw jednostki w kontekście polityki imigracyjnej i wydaleń, podnosząc kwestie zasady non-refoulement, dobra dziecka i życia rodzinnego w sytuacji, gdy decyzja o wydaleniu jest ostateczna. Jest to temat budzący duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Czy ostateczna decyzja o wydaleniu może zostać zablokowana przez dobro dziecka? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI