C-313/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-02-12
cjeusankcjeśrodki ograniczające wobec RosjiWysokatrybunal
sankcjeRosjaUkrainazamówienia publiczneprawo UEkontrolazarządzanie spółkąryzyko finansowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zakaz udzielania zamówień publicznych rosyjskim podmiotom nie dotyczy spółek z siedzibą w UE zarządzanych przez obywateli Rosji, jeśli nie ma realnego ryzyka przekierowania środków do rosyjskiej gospodarki.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 5k ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 833/2014, który zakazuje udzielania zamówień publicznych podmiotom działającym w imieniu lub pod kierunkiem podmiotów rosyjskich. Włoski sąd zapytał, czy zakaz ten obejmuje spółkę z siedzibą we Włoszech, której dwaj członkowie zarządu są obywatelami rosyjskimi. Trybunał stwierdził, że zakaz nie ma zastosowania, jeśli organy państwa członkowskiego przeprowadziły wyczerpującą analizę i nie stwierdziły realnego ryzyka przekierowania środków do rosyjskiej gospodarki, co oznacza, że rosyjscy członkowie zarządu nie sprawują faktycznej kontroli nad spółką.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez włoski Consiglio di Stato dotyczył wykładni art. 5k ust. 1 lit. c) rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014, wprowadzającego środki ograniczające w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie. Sprawa wyłoniła się z postępowania dotyczącego udzielenia zamówienia publicznego na usługi kawiarniane we włoskiej Galerii Uffizi spółce Scudieri International. Spółka Opera Laboratori Fiorentini zakwestionowała udzielenie zamówienia, argumentując, że Scudieri International narusza zakaz, ponieważ dwóch z jej trzech członków zarządu to obywatele rosyjscy, a jeden z nich kieruje również spółką dominującą. Włoski sąd krajowy oddalił skargę, uznając, że zakaz nie obejmuje spółek z siedzibą w UE, których akcjonariusze nie są Rosjanami. Consiglio di Stato, rozpatrując apelację, miał wątpliwości co do interpretacji sformułowania „pod kierunkiem” oraz zakresu podmiotów objętych zakazem. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dokonując wykładni autonomicznej i jednolitej, stwierdził, że samo obywatelstwo członków zarządu nie jest wystarczające do zastosowania zakazu. Kluczowe jest ustalenie, czy istnieje realne ryzyko przekierowania środków do rosyjskiej gospodarki. Wymaga to od organów państw członkowskich przeprowadzenia wyczerpującej analizy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym struktury własności, powiązań osobistych i zawodowych, charakteru transakcji oraz sposobu zarządzania spółką. Jeśli analiza wykaże brak takiego ryzyka, a rosyjscy członkowie zarządu nie sprawują faktycznej kontroli nad spółką, zakaz nie ma zastosowania. Trybunał podkreślił cel sankcji, jakim jest ograniczenie finansowania działań wojennych Rosji, i potrzebę zapobiegania ich obchodzeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Zakaz nie ma zastosowania, jeśli organy państwa członkowskiego przeprowadziły wyczerpującą analizę i nie stwierdziły realnego ryzyka przekierowania środków do rosyjskiej gospodarki, co oznacza, że rosyjscy członkowie zarządu nie sprawują faktycznej kontroli nad spółką.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że celem sankcji jest ograniczenie finansowania działań wojennych Rosji. Samo obywatelstwo członków zarządu nie jest wystarczające do zastosowania zakazu. Kluczowe jest ustalenie, czy istnieje realne ryzyko przekierowania środków do rosyjskiej gospodarki, co wymaga od organów państw członkowskich przeprowadzenia szczegółowej analizy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Opera Laboratori Fiorentini SpAspolkaskarżący
Ministero della Culturaorgan_krajowypozwany
Gallerie degli Uffiziorgan_krajowypozwany
A.L.E.S. – Arte Lavoro e Servizi SpAspolkapozwany
Scudieri International Srlspolkawnoszący_odwołanie
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd austriackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 5k § 1 lit. c)

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Zakaz udzielania lub dalszego wykonywania zamówień publicznych na rzecz lub z udziałem osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów działających w imieniu lub pod kierunkiem podmiotu, o którym mowa w lit. a) lub b) tego rozporządzenia, nie ma zastosowania, jeśli organy państwa członkowskiego przeprowadziły wyczerpującą analizę i nie stwierdziły realnego ryzyka przekierowania środków do rosyjskiej gospodarki.

Pomocnicze

Decyzja 2014/512 art. 1h § 1

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Codice civile art. 2380 bis

Kodeks cywilny (Włochy)

Codice civile art. 2475

Kodeks cywilny (Włochy)

Codice civile art. 2475 bis

Kodeks cywilny (Włochy)

Codice civile art. 2497

Kodeks cywilny (Włochy)

Codice civile art. 2497 sexies

Kodeks cywilny (Włochy)

Rozporządzenie 2022/576

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/576

Rozporządzenie 2025/395 art. 1 § 25

Rozporządzenie Rady (UE) 2025/395

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obywatelstwo członków zarządu spółki nie jest decydujące dla zastosowania zakazu, jeśli nie sprawują oni faktycznej kontroli i nie istnieje ryzyko przekierowania środków do rosyjskiej gospodarki. Wykładnia przepisu musi być zgodna z celem sankcji, jakim jest ograniczenie finansowania działań wojennych Rosji. Analiza ryzyka przekierowania środków wymaga wyczerpującego zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Odrzucone argumenty

Szerokie stosowanie zakazu, obejmujące spółki z siedzibą w UE zarządzane przez obywateli rosyjskich, nawet jeśli nie posiadają oni większościowych udziałów. Rozróżnienie między 'zarządzaniem' a 'kierowaniem' spółką w prawie włoskim powinno być uwzględnione w wykładni prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

„w imieniu lub pod kierunkiem podmiotu” „realne ryzyko przekierowania do rosyjskiej gospodarki środków finansowych” „faktyczna kontrola” „wyczerpująca analiza wszystkich istotnych okoliczności sprawy” „zapobieżenie obchodzeniu zakazów” „skuteczność (effet utile) całego systemu ustanowionego w art. 5k ust. 1”

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

J. Passer

sędzia

E. Regan

sędzia

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących sankcji UE wobec Rosji, w szczególności w kontekście zamówień publicznych i kryteriów stosowania zakazów wobec podmiotów powiązanych z Rosją."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji art. 5k ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 833/2014 i wymaga indywidualnej oceny ryzyka w każdym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy aktualnych sankcji UE wobec Rosji i ich praktycznego zastosowania w zamówieniach publicznych, co jest istotne dla wielu firm i prawników.

Sankcje UE na zamówienia publiczne: Czy obywatele Rosji w zarządzie firmy oznaczają zakaz?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI