C-313/21 P i C-314/21 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-12-22
cjeuprawo_ue_ogolnesłużba publicznaWysokatrybunal
renta rodzinnaurzędnicy UEprawo pracyrówne traktowanieniedyskryminacjaczas trwania małżeństwarenta inwalidzkaTSUE

Podsumowanie

Trybunał uchylił wyrok Sądu, uznając, że wymóg minimalnego pięcioletniego okresu trwania małżeństwa dla przyznania renty rodzinnej wdowom po urzędnikach UE, którzy zawarli związek małżeński po przejściu na rentę inwalidzką, jest zgodny z prawem UE.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty rodzinnej FI, wdowcowi po byłej urzędniczce UE, która przeszła na rentę inwalidzką. FI zawarł związek małżeński z urzędniczką po tym, jak została ona uznana za niezdolną do służby, a małżeństwo trwało krócej niż wymagane pięć lat. Sąd pierwszej instancji uznał przepis za dyskryminujący, jednak Trybunał uchylił ten wyrok, stwierdzając, że wymóg minimalnego czasu trwania małżeństwa jest uzasadniony celem zapobiegania nadużyciom i nie stanowi arbitralnego zróżnicowania.

Sprawa dotyczyła odwołań Rady Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który stwierdził nieważność decyzji odmawiających FI, wdowcowi po byłej urzędniczce UE, renty rodzinnej. FI zawarł związek małżeński z urzędniczką w 2014 r., po tym jak w 2005 r. została ona przeniesiona w stan spoczynku z powodu niezdolności do służby i przyznano jej rentę inwalidzką. Urzędniczka zmarła w 2019 r., a małżeństwo trwało niecałe pięć lat. Zgodnie z art. 20 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego urzędników UE, w przypadku małżeństw zawartych po przyznaniu urzędnikowi renty inwalidzkiej, wymagany jest minimalny pięcioletni okres trwania małżeństwa, aby wdowiec mógł otrzymać rentę rodzinną. FI uznał ten przepis za niezgodny z prawem, powołując się na zasadę równego traktowania i niedyskryminacji. Sąd pierwszej instancji przychylił się do tego stanowiska, uznając przepis za dyskryminujący. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując odwołania, uchylił wyrok Sądu. Trybunał stwierdził, że sytuacje objęte art. 19 i 20 załącznika VIII są porównywalne, ale odmienne traktowanie jest uzasadnione celem zapobiegania nadużyciom i oszustwom, zwłaszcza w kontekście potencjalnie silniejszej tendencji do zawierania małżeństw z pobudek finansowych, gdy urzędnik jest już niezdolny do pracy. Trybunał uznał, że wymóg minimalnego pięcioletniego okresu trwania małżeństwa nie jest arbitralny ani oczywiście niewłaściwy, a zatem nie narusza zasady równego traktowania ani niedyskryminacji. W konsekwencji, skarga FI została oddalona, a wyrok Sądu uchylony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (6)

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg ten jest zgodny z prawem UE, ponieważ służy zapobieganiu nadużyciom i nie stanowi arbitralnego lub oczywiście niewłaściwego zróżnicowania.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że choć sytuacje objęte art. 19 i 20 załącznika VIII są porównywalne, odmienne traktowanie jest uzasadnione celem zapobiegania nadużyciom. Wymóg minimalnego czasu trwania małżeństwa jest proporcjonalny do tego celu i nie jest arbitralny, biorąc pod uwagę potencjalnie większe ryzyko nadużyć w przypadku małżeństw zawartych po przejściu urzędnika na rentę inwalidzką.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Rada Unii Europejskiej i Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uestrona wnosząca odwołanie w sprawie C-313/21 P
FIosoba_fizycznastrona skarżąca w pierwszej instancji
Komisja Europejskainstytucja_uestrona pozwana w pierwszej instancji
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient w pierwszej instancji
Komisja Europejskainstytucja_uestrona wnosząca odwołanie w sprawie C-314/21 P
FIosoba_fizycznastrona skarżąca w pierwszej instancji
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient w pierwszej instancji
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient w pierwszej instancji

Przepisy (17)

Główne

RP art. Załącznik VIII § art. 17

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa zasady przyznawania renty rodzinnej żyjącemu małżonkowi zmarłego urzędnika, w tym wymóg minimalnego czasu trwania małżeństwa (z wyjątkami).

RP art. Załącznik VIII § art. 18

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa zasady przyznawania renty rodzinnej żyjącemu małżonkowi byłego urzędnika otrzymującego emeryturę za wysługę lat.

RP art. Załącznik VIII § art. 19

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa zasady przyznawania renty rodzinnej żyjącemu małżonkowi byłego urzędnika otrzymującego rentę inwalidzką, bez wymogu minimalnego czasu trwania małżeństwa (jeśli zawarte przed przyznaniem renty).

RP art. Załącznik VIII § art. 20

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa, że w przypadku małżeństw zawartych po zakończeniu służby przez urzędnika (w tym po przyznaniu renty inwalidzkiej), wymagany jest minimalny pięcioletni czas trwania małżeństwa.

Karta art. 20

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada równości wobec prawa.

Karta art. 21 ust. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada niedyskryminacji.

Karta art. 52 ust. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw i wolności muszą być przewidziane ustawą, konieczne, proporcjonalne i służyć celom interesu ogólnego.

Pomocnicze

RP art. 1d

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Zakazuje dyskryminacji ze względu na różne czynniki, w tym wiek, niepełnosprawność, orientację seksualną. Rozszerza stosowanie niektórych przepisów na zarejestrowane związki partnerskie.

RP art. 35

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa statusy służbowe urzędników.

RP art. 47

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa przyczyny zakończenia służby.

RP art. 52 § pierwszy i drugi

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa zasady przejścia urzędnika w stan spoczynku.

RP art. 53

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa przejście w stan spoczynku z powodu niezdolności do służby.

RP art. 78 § pierwszy

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa uprawnienie do renty inwalidzkiej w przypadku całkowitej i trwałej niezdolności do służby.

RP art. Załącznik VII § 1 ust. 2 lit. c

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa warunki przyznania dodatku na gospodarstwo domowe dla osób pozostających w zarejestrowanym związku partnerskim.

RP art. Załącznik VIII § art. 27

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Określa uprawnienia rozwiedzionego małżonka do renty rodzinnej.

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Podstawa prawna odwołań od wyroków Sądu.

Reg. post. art. 182

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Procedura rozstrzygania sprawy w drodze postanowienia z uzasadnieniem, gdy Trybunał orzekał już w identycznych kwestiach prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg minimalnego pięcioletniego okresu trwania małżeństwa dla renty rodzinnej jest uzasadniony celem zapobiegania nadużyciom i nie stanowi arbitralnego zróżnicowania. Różnica w traktowaniu sytuacji objętych art. 19 i 20 załącznika VIII jest proporcjonalna do celu zapobiegania nadużyciom. Przyznanie renty inwalidzkiej nie jest uzależnione od wieku, więc różnica w datach zawarcia małżeństwa nie stanowi dyskryminacji wiekowej. Konkubinat nie jest sytuacją porównywalną z małżeństwem w kontekście rent rodzinnych. Odmowa przyznania renty nie wynika z niepełnosprawności urzędniczki, lecz z niespełnienia wymogu czasowego. Przepisy o rentach rodzinnych należy stosować zgodnie z ich brzmieniem, a rozszerzanie ich na związki faktyczne należy do prawodawcy.

Odrzucone argumenty

Art. 20 załącznika VIII narusza zasadę równego traktowania i niedyskryminacji, ponieważ wymaga minimalnego pięcioletniego okresu trwania małżeństwa, podczas gdy art. 19 nie. Art. 20 załącznika VIII narusza zasadę niedyskryminacji ze względu na wiek. Art. 20 załącznika VIII narusza zasadę niedyskryminacji ze względu na charakter więzi prawnej (konkubinat) i orientację seksualną. Art. 20 załącznika VIII narusza zasadę niedyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Przepisy o rentach rodzinnych powinny być interpretowane szerzej, obejmując związki faktyczne. Odmowa przyznania renty z powodu braku niecałych czterech miesięcy do spełnienia wymogu czasowego stanowi oczywisty błąd w ocenie.

Godne uwagi sformułowania

równość wobec prawa, która wymaga, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a sytuacje odmienne nie były traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest uzasadnione w sposób obiektywny prawodawca Unii dokonuje arbitralnego lub oczywiście niewłaściwego zróżnicowania w stosunku do celu realizowanego przez dane uregulowanie przesłanka dotycząca minimalnego czasu trwania małżeństwa ma na celu upewnienie się co do rzeczywistego charakteru i stabilności związków między danymi osobami datę zawarcia małżeństwa determinuje wyłącznie wola przyszłych małżonków

Skład orzekający

M. Safjan

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania i niedyskryminacji w kontekście przepisów dotyczących rent rodzinnych dla urzędników UE, a także ocena proporcjonalności ograniczeń praw podstawowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów regulaminu pracowniczego urzędników UE. Wnioski dotyczące porównywalności sytuacji i uzasadnienia odmiennych traktowań mogą być pomocne w innych sprawach dotyczących zasady równego traktowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa UE (równe traktowanie, niedyskryminacja) w kontekście świadczeń socjalnych dla urzędników, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym UE.

Czy krótki staż małżeński pozbawi wdowę po urzędniku UE renty? Trybunał rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI