C-312/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przepisy układu zbiorowego, które kończą wypłatę zasiłku pomostowego dla niepełnosprawnych pracowników po nabyciu przez nich prawa do wcześniejszej emerytury, naruszają zakaz dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność.
Sprawa dotyczyła pracownika cywilnego, który po utracie pracy otrzymywał zasiłek pomostowy. Wypłata zasiłku została zakończona, gdy pracownik spełnił warunki do wcześniejszej emerytury z powodu niepełnosprawności. Sąd krajowy zapytał, czy takie zakończenie wypłaty narusza zakaz dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność zawarty w dyrektywie 2000/78/WE. Trybunał uznał, że choć cel układu zbiorowego (zapewnienie środków do życia i wsparcie powrotu na rynek pracy) jest zgodny z prawem, to mechanizm kończący wypłatę zasiłku dla osób niepełnosprawnych jest zbyt restrykcyjny i wykracza poza konieczne środki, prowadząc do dyskryminacji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 ust. 2 dyrektywy 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy. Sprawa rozpatrywana przez Landesarbeitsgericht Hamm dotyczyła pracownika cywilnego, Surjita Singha Bediego, który po utracie pracy z powodu likwidacji bazy wojskowej otrzymywał zasiłek pomostowy przewidziany w niemieckim układzie zbiorowym (TV SozSich). Wypłata zasiłku została zakończona, gdy pracownik spełnił warunki do wcześniejszej emerytury z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności. Sąd krajowy zastanawiał się, czy § 8 ust. 1 lit. c) TV SozSich, który przewiduje ustanie wypłaty zasiłku pomostowego z chwilą nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, narusza zakaz dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, najpierw ustalił, że zasiłek pomostowy stanowi „wynagrodzenie” w rozumieniu art. 157 ust. 2 TFUE, a zatem sprawa mieści się w zakresie stosowania dyrektywy 2000/78/WE. Następnie Trybunał zbadał, czy § 8 ust. 1 lit. c) TV SozSich stanowi dyskryminację. Stwierdzono, że przepis ten nie wprowadza dyskryminacji bezpośredniej, ale może prowadzić do dyskryminacji pośredniej, ponieważ pracownicy niepełnosprawni tracą zasiłek pomostowy wcześniej niż pracownicy pełnosprawni, co skutkuje niższymi łącznymi dochodami. Trybunał uznał, że choć cel układu zbiorowego – zapewnienie środków do życia i wsparcie powrotu na rynek pracy – jest zgodny z prawem, to mechanizm kończący wypłatę zasiłku pomostowego dla osób niepełnosprawnych jest zbyt restrykcyjny. W szczególności, nie uwzględnia on specyficznych potrzeb osób niepełnosprawnych i wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów, naruszając tym samym uzasadnione interesy pracowników niepełnosprawnych. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że przepis ten stoi na przeszkodzie prawu UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie przepisy mogą stanowić dyskryminację pośrednią ze względu na niepełnosprawność, jeśli nie są obiektywnie uzasadnione zgodnym z prawem celem, a środki mające służyć jego realizacji są właściwe i konieczne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że choć cel układu zbiorowego (zapewnienie środków do życia i wsparcie powrotu na rynek pracy) jest zgodny z prawem, to mechanizm kończący wypłatę zasiłku pomostowego dla osób niepełnosprawnych jest zbyt restrykcyjny. Nie uwzględnia on specyficznych potrzeb osób niepełnosprawnych i wykracza poza konieczne środki, naruszając tym samym uzasadnione interesy pracowników niepełnosprawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (pośrednio, poprzez korzystną wykładnię prawa UE)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Surjit Singh Bedi | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bundesrepublik Deutschland | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Bundesrepublik Deutschland in Prozessstandschaft für das Vereinigte Königreich von Großbritannien und Nordirland | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa 2000/78/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Określa przyczyny dyskryminacji, w tym niepełnosprawność.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definiuje zasadę równego traktowania jako brak bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 2 lit. a)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definiuje dyskryminację bezpośrednią.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 2 lit. b)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definiuje dyskryminację pośrednią i warunki jej uzasadnienia.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § ust. 1 lit. c)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Określa zakres stosowania dyrektywy do warunków zatrudnienia i pracy, w tym wynagradzania.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § ust. 3
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy systemy zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej, których korzyści nie są tożsame z wynagrodzeniem.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 16
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia zgodności przepisów krajowych i układów zbiorowych z zasadą równego traktowania.
TFUE art. 157 § ust. 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definiuje pojęcie wynagrodzenia.
TV SozSich art. 8 § ust. 1 lit. c)
Tarifvertrag zur sozialen Sicherung der Arbeitnehmer bei den Stationierungsstreitkräften im Gebiet der Bundesrepublik Deutschland
Przepis, który stanowił podstawę do zakończenia wypłaty zasiłku pomostowego, uznany za dyskryminujący.
Pomocnicze
TV SozSich art. 2
Tarifvertrag zur sozialen Sicherung der Arbeitnehmer bei den Stationierungsstreitkräften im Gebiet der Bundesrepublik Deutschland
TV SozSich art. 4
Tarifvertrag zur sozialen Sicherung der Arbeitnehmer bei den Stationierungsstreitkräften im Gebiet der Bundesrepublik Deutschland
Karta art. 28
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis § 8 ust. 1 lit. c) TV SozSich prowadzi do sytuacji, w której dochody osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności w okresie pobierania wcześniejszej emerytury są niższe od dochodów pracownika pełnosprawnego, co stanowi dyskryminację pośrednią. Choć cel układu zbiorowego jest zgodny z prawem, mechanizm kończący wypłatę zasiłku pomostowego dla osób niepełnosprawnych jest zbyt restrykcyjny i wykracza poza konieczne środki, nie uwzględniając specyficznych potrzeb osób niepełnosprawnych.
Odrzucone argumenty
Przepis § 8 ust. 1 lit. c) TV SozSich nie stanowi dyskryminacji bezpośredniej, ponieważ nie opiera się na kryterium nierozerwalnie związanym z niepełnosprawnością. Pracownicy ze znacznym stopniem niepełnosprawności i pracownicy pełnosprawni znajdują się w sytuacji wyjściowej, która obiektywnie różni się pod względem potrzeby korzystania z zasiłku pomostowego. Środki wprowadzone celem realizacji celów polityki socjalnej (zapewnienie rekompensaty finansowej i wsparcie powrotu na rynek pracy) są właściwe i konieczne.
Godne uwagi sformułowania
„zasada równego traktowania” oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji dyskryminacja pośrednia występuje w przypadku, gdy przepis, kryterium lub pozornie neutralna praktyka może doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób danej [...] niepełnosprawności, w stosunku do innych osób, chyba że [...] jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a środki mające służyć osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne zasiłek pomostowy stanowi aktualną korzyść w gotówce, wypłacaną przez pracodawcę pracownikowi z racji jego zatrudnienia. Z tego względu stanowi on „wynagrodzenie” w rozumieniu art. 157 ust. 2 TFUE Paragraf 8 ust. 1 lit. c) TV SozSich zbyt mocno narusza więc uzasadnione interesy pracowników ze znacznym stopniem niepełnosprawności i tym samym wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów polityki socjalnej
Skład orzekający
L. Bay Larsen
prezes izby
J. Malenovský
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
D. Šváby
sędzia
M. Vilaras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność w kontekście świadczeń pracowniczych po ustaniu zatrudnienia, zwłaszcza w przypadku wcześniejszej emerytury."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników cywilnych sił zbrojnych stacjonujących w Niemczech, ale zasady wykładni prawa UE są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy i polityki społecznej – dyskryminacji osób niepełnosprawnych w kontekście świadczeń po utracie pracy. Pokazuje, jak prawo UE chroni pracowników przed nierównym traktowaniem.
“Czy wcześniejsza emerytura dla niepełnosprawnych może oznaczać utratę innych świadczeń? TSUE odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI