C-310/17
Podsumowanie
Smak produktu spożywczego nie może być chroniony prawem autorskim, ponieważ nie spełnia wymogu oryginalności i precyzyjnej identyfikacji jako wyraz twórczości intelektualnej.
Sprawa dotyczyła możliwości ochrony prawnoautorskiej smaku produktu spożywczego "Heksenkaas". Sąd apelacyjny w Niderlandach zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy smak może być uznany za utwór w rozumieniu dyrektywy 2001/29. TSUE orzekł, że smak nie może być chroniony prawem autorskim, ponieważ jest subiektywny, zmienny i niemożliwy do precyzyjnego, obiektywnego zidentyfikowania za pomocą środków technicznych, co jest warunkiem uznania go za utwór.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni pojęcia „utworu” w rozumieniu dyrektywy 2001/29/WE w kontekście ochrony prawnoautorskiej smaku produktu spożywczego „Heksenkaas”. Spór toczył się między Levola Hengelo BV a Smilde Foods BV. Spółka Levola twierdziła, że smak jej produktu jest chroniony prawem autorskim, podczas gdy spółka Smilde temu zaprzeczała, wskazując na brak możliwości ochrony smaku jako utworu. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy prawo Unii stoi na przeszkodzie takiej ochronie, biorąc pod uwagę m.in. definicję utworu w konwencji berneńskiej, nietrwałość produktu i subiektywność doznań smakowych. TSUE przypomniał, że pojęcie „utworu” musi być interpretowane jednolicie w całej UE i wymaga oryginalności oraz precyzyjnego i obiektywnego sposobu wyrażenia. Stwierdził, że smak produktu spożywczego, ze względu na swoją subiektywność, zmienność i brak możliwości precyzyjnej identyfikacji technicznej, nie może być uznany za „utwór” w rozumieniu dyrektywy 2001/29. W związku z tym, dyrektywa ta stoi na przeszkodzie przyznaniu smakowi ochrony prawnoautorskiej, zarówno na poziomie prawa Unii, jak i prawa krajowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, smak produktu spożywczego nie może być uznany za „utwór” w rozumieniu dyrektywy 2001/29/WE.
Uzasadnienie
Smak produktu spożywczego nie spełnia wymogów kwalifikacji jako utwór, ponieważ nie może być zidentyfikowany w sposób precyzyjny i obiektywny. Jest on subiektywny, zmienny i zależy od indywidualnych odczuć konsumenta oraz okoliczności degustacji. Ponadto, na obecnym etapie rozwoju techniki, nie ma możliwości jego precyzyjnego i obiektywnego zidentyfikowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Levola Hengelo BV | spolka | skarżący |
| Smilde Foods BV | spolka | pozwany |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 2001/29/WE art. 2
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Prawo do zwielokrotniania utworu. Państwa członkowskie przewidują wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania zwielokrotniania utworu. Pojęcie 'utworu' wymaga oryginalności i precyzyjnego, obiektywnego sposobu wyrażenia.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 3
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Prawo do publicznego udostępniania utworów. Państwa członkowskie powinny zapewnić autorom wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania na jakiekolwiek publiczne udostępnianie ich utworów.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 4
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Prawo do rozpowszechniania. Państwa członkowskie powinny przewidzieć dla autorów wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania jakiejkolwiek formy publicznego rozpowszechniania oryginału swoich utworów lub ich kopii.
Konwencja berneńska art. 2 § 1
Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych
Definicja 'dzieł literackich i artystycznych' obejmuje wszystkie dzieła literackie, naukowe i artystyczne, bez względu na sposób lub formę ich wyrażenia. Przykłady mają charakter ilustracyjny.
Konwencja berneńska art. 9 § 1
Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych
Autorzy korzystają z wyłącznego prawa zezwalania na reprodukcję swoich dzieł.
Porozumienie TRIPS art. 9 § 2
Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS)
Ochrona prawa autorskiego dotyczy wyłącznie sposobu wyrażania, a nie idei, procedur, metod działania lub koncepcji matematycznych.
Traktat WIPO art. 2
Traktat WIPO o prawie autorskim
Ochrona prawa autorskiego obejmuje sposób wyrażenia, a nie idee, procedury, metody działania czy też pojęcia matematyczne jako takie.
Auteurswet art. 1
Ustawa o prawie autorskim (Niderlandy)
Twórcy przysługuje wyłączne prawo rozpowszechniania i zwielokrotniania utworu.
Auteurswet art. 10 § 1
Ustawa o prawie autorskim (Niderlandy)
Wymienia przykłady utworów literackich, naukowych i artystycznych.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Określa szereg wyjątków i ograniczeń w odniesieniu do praw wyłącznych przyznanych autorom.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Smak produktu spożywczego nie może być precyzyjnie i obiektywnie zidentyfikowany. Smak jest subiektywny i zmienny. Brak możliwości technicznych do precyzyjnego i obiektywnego zidentyfikowania smaku. Ochrona prawnoautorska dotyczy sposobu wyrażenia, a nie idei czy doznań.
Odrzucone argumenty
Smak produktu spożywczego jest własną twórczością intelektualną. Analogia do ochrony zapachów (choć odrzucona przez niektóre sądy krajowe). Możliwość ochrony smaku jako utworu literackiego, naukowego lub artystycznego.
Godne uwagi sformułowania
pojęciu temu należy zasadniczo nadać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię kwalifikacja jako „utworu” w rozumieniu dyrektywy 2001/29 jest zastrzeżona dla elementów stanowiących wyraz takiej twórczości intelektualnej nie można mówić o możliwości dokonania precyzyjnej i obiektywnej identyfikacji zidentyfikowanie smaku produktu spożywczego opiera się zasadniczo na doznaniach i odczuciach smakowych, które są subiektywne i zmienne
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
J.C. Bonichot
prezes_izby
A. Arabadjiev
prezes_izby
M. Vilaras
sprawozdawca
E. Regan
sędzia
T. von Danwitz
prezes_izby
C. Toader
prezes_izby
A. Rosas
sędzia
E. Juhász
sędzia
M. Ilešič
sędzia
M. Safjan
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
C. Vajda
sędzia
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że smak produktu spożywczego nie jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego UE i nie podlega ochronie prawnoautorskiej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie smaku jako takiego, nie obejmuje receptury czy sposobu produkcji, które mogą być chronione innymi środkami (np. tajemnica przedsiębiorstwa, patent).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca, ponieważ dotyczy nietypowego przedmiotu ochrony prawnej – smaku – i pokazuje granice prawa autorskiego w kontekście produktów konsumpcyjnych.
“Czy smak twojej ulubionej potrawy może być chroniony prawem autorskim? TSUE odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI