C-310/08
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że dzieci obywatela UE pracującego lub pracującego w przeszłości w innym państwie członkowskim oraz rodzic sprawujący nad nimi opiekę mają prawo pobytu w tym państwie na podstawie art. 12 rozporządzenia nr 1612/68, niezależnie od posiadania środków utrzymania i ubezpieczenia zdrowotnego.
Sprawa dotyczyła prawa pobytu obywatelki państwa trzeciego i jej dzieci będących obywatelami UE w Wielkiej Brytanii, po tym jak jej mąż, obywatel Danii, zakończył pracę i opuścił kraj. Dzieci uczęszczały do szkoły, a rodzina korzystała z pomocy społecznej. Sąd krajowy pytał, czy prawo pobytu wynika z art. 12 rozporządzenia nr 1612/68, czy też z dyrektywy 2004/38, oraz czy wymagane są środki utrzymania. Trybunał uznał, że art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 przyznaje autonomiczne prawo pobytu dzieciom i rodzicowi sprawującemu opiekę, niezależnie od warunków dyrektywy 2004/38 i wymogu posiadania środków utrzymania.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 12 rozporządzenia (EWG) nr 1612/68 oraz dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa pobytu obywateli Unii i członków ich rodzin. Sprawa dotyczyła obywatelki Somalii, żony obywatela Danii, która wraz z czwórką ich dzieci (obywateli duńskich) przebywała w Wielkiej Brytanii. Mąż, który pracował w Wielkiej Brytanii, zakończył zatrudnienie i opuścił kraj, a następnie przestał być „osobą uprawnioną” w rozumieniu brytyjskich przepisów imigracyjnych. Dzieci, które przybyły do Wielkiej Brytanii wraz z matką lub urodziły się tam, uczęszczały do szkoły. Matka, N.H. Ibrahim, nie była niezależna finansowo i korzystała z pomocy społecznej. Po oddaleniu jej wniosku o dodatek mieszkaniowy, sprawa trafiła do sądu krajowego, który zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami dotyczącymi prawa pobytu rodziny. Sąd krajowy pytał, czy prawo pobytu wynika wyłącznie z dyrektywy 2004/38, czy też z art. 12 rozporządzenia nr 1612/68, oraz czy w tym drugim przypadku wymagane są wystarczające środki utrzymania i pełne ubezpieczenie zdrowotne. Trybunał, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (w tym wyrok w sprawie Baumbast i R), orzekł, że art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 przyznaje dzieciom obywatela państwa członkowskiego, które pracowały lub pracują w innym państwie członkowskim, prawo dostępu do kształcenia, a wraz z tym prawo autonomicznego pobytu w tym państwie. Prawo to przysługuje również rodzicowi sprawującemu faktyczną opiekę nad dziećmi. Trybunał podkreślił, że prawo to jest niezależne od warunków określonych w dyrektywie 2004/38 oraz od posiadania wystarczających środków utrzymania i pełnego ubezpieczenia zdrowotnego. Uznano, że takie rozwiązanie jest zgodne z celem rozporządzenia nr 1612/68, jakim jest ułatwienie integracji rodziny pracownika migrującego, oraz z zasadą równego traktowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dzieci obywatela państwa członkowskiego, który pracuje lub pracował w przyjmującym państwie członkowskim, oraz rodzic sprawujący nad nimi faktyczną opiekę mogą powoływać się w tym państwie na prawo pobytu wyłącznie na podstawie art. 12 rozporządzenia nr 1612/68.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 przyznaje dzieciom pracownika migrującego autonomiczne prawo pobytu w celu dostępu do kształcenia, które jest niezależne od prawa pobytu rodziców i warunków określonych w dyrektywie 2004/38/WE. Prawo to ma na celu zapewnienie integracji rodziny pracownika migrującego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
N.H. Ibrahim (dzieci i rodzic sprawujący opiekę)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| London Borough of Harrow | organ_krajowy | skarżący |
| Nimco Hassan Ibrahim | osoba_fizyczna | pozwany |
| Secretary of State for the Home Department | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd duński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
| Urząd Nadzoru EFTA | inne | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
rozporządzenie nr 1612/68 art. 12
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68 z dnia 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty
Artykuł 12 przyznaje dzieciom obywatela państwa członkowskiego, który jest lub był zatrudniony w innym państwie członkowskim, prawo dostępu do kształcenia na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa, jeżeli dzieci te mieszkają na jego terytorium. Prawo to jest autonomiczne i nie jest uzależnione od prawa pobytu rodziców ani od posiadania środków utrzymania i ubezpieczenia zdrowotnego.
Pomocnicze
dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § 1 lit. b) i d), 2
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich
Przepisy te określają warunki prawa pobytu dla członków rodziny obywatela UE, którzy nie są pracownikami, w tym wymóg posiadania wystarczających środków utrzymania i pełnego ubezpieczenia zdrowotnego. Trybunał stwierdził, że nie mają one zastosowania do prawa pobytu wynikającego z art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 w kontekście sprawy.
dyrektywa 2004/38/WE art. 12 § 3
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich
Przepis ten stanowi, że wyjazd obywatela UE z przyjmującego państwa członkowskiego lub jego śmierć nie prowadzi do utraty prawa pobytu przez jego dzieci lub rodzica sprawującego faktyczną opiekę, jeżeli dzieci zamieszkują w przyjmującym państwie członkowskim i są zapisane do placówki edukacyjnej do momentu zakończenia nauki. Choć nie miał bezpośredniego zastosowania, podkreśla wagę sytuacji dzieci uczących się.
dyrektywa 2004/38/WE art. 24 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich
Przepis ten stanowi o równej traktowaniu obywateli UE zamieszkujących na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego z obywatelami tego państwa. Trybunał zauważył, że gdyby art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 ograniczał się do dostępu do kształcenia, stałby się zbędny w świetle tego przepisu.
Immigration (European Economic Area) Regulations 2006 art. 6
Definiuje 'osobę uprawnioną' dla celów rozporządzenia, co miało znaczenie dla oceny statusu prawnego męża strony.
Immigration (European Economic Area) Regulations 2006 art. 19 § 3 lit. a)
Określa przesłanki wydalenia z terytorium Zjednoczonego Królestwa, w tym utratę statusu 'osoby uprawnionej'.
Housing Act 1996
Ustawa regulująca prawo do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy.
Allocation of Housing and Homelessness (Eligibility) Regulations 2006
Przepisy wykonawcze do Housing Act 1996, określające przesłanki eligibility do dodatku mieszkaniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 przyznaje dzieciom pracownika migrującego autonomiczne prawo pobytu w celu dostępu do kształcenia, niezależne od prawa pobytu rodziców i warunków dyrektywy 2004/38/WE. Prawo pobytu wynikające z art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 nie jest uzależnione od posiadania wystarczających środków utrzymania i pełnego ubezpieczenia zdrowotnego. Dyrektywa 2004/38/WE nie uchyliła ani nie ograniczyła zakresu stosowania art. 12 rozporządzenia nr 1612/68. Cel rozporządzenia nr 1612/68, jakim jest integracja rodziny pracownika migrującego, wymaga zapewnienia dzieciom możliwości nauki i pobytu w przyjmującym państwie członkowskim.
Odrzucone argumenty
Prawo pobytu rodziny wynika wyłącznie z dyrektywy 2004/38/WE, która zastąpiła wcześniejsze przepisy i wprowadziła nowe, bardziej rygorystyczne warunki. Po zakończeniu zatrudnienia przez obywatela UE i jego opuszczeniu kraju, prawo pobytu rodziny wygasa, chyba że spełnione są warunki dyrektywy 2004/38/WE. Prawo pobytu na podstawie art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 jest uzależnione od posiadania wystarczających środków utrzymania i pełnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Godne uwagi sformułowania
prawo pobytu przysługuje samemu dziecku i nie może już zostać podważone przez okoliczność, że warunki wymienione w art. 10 nie są spełnione. Artykuły 10 i 11 rozporządzenia nr 1612/68 zostały uchylone ze skutkiem od dnia 30 kwietnia 2006 r. na podstawie art. 38 ust. 1 dyrektywy 2004/38. aby taka integracja powiodła się, jest niezbędne, by dziecko pracownika będącego obywatelem państwa członkowskiego miało możliwość podjęcia nauki w przyjmującym państwie członkowskim i ewentualnie pomyślnego jej ukończenia. Wykładnię dokonaną w poprzednim punkcie potwierdza okoliczność, że z prac przygotowawczych nad dyrektywą 2004/38 wynika, iż została ona zredagowana w taki sposób, aby zachować jej spójność z ww. wyrokiem w sprawie Baumbast i R.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
J.N. Cunhа Rodrigues
sprawozdawca
K. Lenaerts
prezes_izby
J.C. Bonichot
prezes_izby
P. Lindh
prezes_izby
C.W.A. Timmermans
sędzia
A. Rosas
sędzia
K. Schiemann
sędzia
P. Kūris
sędzia
E. Juhász
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie autonomicznego prawa pobytu dzieci pracownika migrującego i ich opiekunów na podstawie art. 12 rozporządzenia nr 1612/68, niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych (dyrektywa 2004/38/WE) i braku środków utrzymania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dzieci są zapisane do placówki edukacyjnej i rodzic sprawuje nad nimi faktyczną opiekę. Kontekst sprawy dotyczy obywateli państw trzecich będących członkami rodzin obywateli UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa UE dotyczącego swobodnego przepływu osób i praw rodzin, z silnym elementem ludzkim (dzieci uczące się, rodzina w trudnej sytuacji). Wykładnia przepisów jest kluczowa dla wielu rodzin w UE.
“Dzieci uczące się w UE mają prawo pobytu, nawet jeśli rodzic-pracownik wyjechał i rodzina korzysta z pomocy społecznej!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI