Orzeczenie · 2025-09-04

C-305/22

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2025-09-04
cjeuwspolpraca_sadowaeuropejski-nakaz-aresztowaniaWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniawzajemne uznawaniewykonanie karyresocjalizacjapaństwo wydającepaństwo wykonującezgoda państwa wydającegozasada lojalnej współpracyne bis in idem

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania (ENA) oraz wzajemnego uznawania wyroków w sprawach karnych w celu ich wykonania w innym państwie członkowskim UE. Sąd rumuński wydał ENA przeciwko C.J. w celu wykonania kary pozbawienia wolności. C.J. został zatrzymany we Włoszech, które to państwo, jako wykonujące ENA, odmówiło jego wykonania, powołując się na możliwość przejęcia wykonania kary w celu resocjalizacji. Jednakże, włoski sąd uczynił to z naruszeniem procedur przewidzianych w decyzji ramowej 2008/909, w szczególności bez uzyskania zgody państwa wydającego (Rumunii) na przejęcie wykonania kary. W związku z tym, rumuńskie organy sądowe wniosły sprzeciw wobec wykonania wyroku. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania prejudycjalne, orzekł, że odmowa wykonania ENA przez państwo wykonujące, powołująca się na fakultatywną podstawę odmowy (art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584), musi być zgodna z warunkami i procedurami określonymi w decyzji ramowej 2008/909, w tym z wymogiem uzyskania zgody państwa wydającego. Jeśli te warunki nie zostaną spełnione, państwo wydające zachowuje prawo do wykonania kary i utrzymania ENA. Trybunał podkreślił również, że orzeczenie o uznaniu i wykonaniu wyroku przez państwo wykonujące nie stanowi „prawomocnego orzeczenia w związku z popełnieniem tych samych czynów” w rozumieniu art. 3 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584, co wyklucza obligatoryjną odmowę wykonania ENA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, wzajemnego uznawania wyroków, współpracy sądowej w sprawach karnych oraz relacji między decyzją ramową 2002/584 a 2008/909.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy państwo wykonujące narusza procedury UE przy odmowie wykonania ENA.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa wykonania europejskiego nakazu aresztowania przez państwo wykonujące, powołująca się na fakultatywną podstawę odmowy (art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584), wymaga przestrzegania warunków i procedur określonych w decyzji ramowej 2008/909 dotyczących uznania wyroku i przejęcia wykonania kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa wykonania ENA przez państwo wykonujące, powołujące się na art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, musi być zgodna z warunkami i procedurami określonymi w decyzji ramowej 2008/909, w tym z wymogiem uzyskania zgody państwa wydającego.

Uzasadnienie

Decyzja ramowa 2008/909 konkretizuje zasady wzajemnego uznawania i wykonywania wyroków w sprawach karnych, a jej cel (resocjalizacja) jest zbieżny z celem art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584. Stosowanie procedur z 2008/909 jest konieczne dla zapewnienia spójności i skuteczności systemu.

Czy w sytuacji, gdy państwo wykonujące odmówiło wykonania ENA z naruszeniem procedur UE, państwo wydające zachowuje prawo do wykonania kary i utrzymania ENA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, państwo wydające zachowuje prawo do wykonania kary i utrzymania ENA, jeśli państwo wykonujące odmówiło wykonania ENA z naruszeniem warunków i procedur przewidzianych w decyzji ramowej 2008/909.

Uzasadnienie

Odmowa wykonania ENA niezgodna z prawem UE nie może pozbawić państwa wydającego prawa do wykonania kary ani prowadzić do bezkarności. Utrzymanie ENA jest konieczne dla zapewnienia skuteczności systemu i zwalczania bezkarności.

Czy orzeczenie państwa wykonującego, które odmówiło wykonania ENA, uznało wyrok skazujący i nakazało wykonanie kary, stanowi "prawomocne orzeczenie w związku z popełnieniem tych samych czynów" w rozumieniu art. 3 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie orzeczenie nie stanowi "prawomocnego orzeczenia w związku z popełnieniem tych samych czynów" w rozumieniu art. 3 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584.

Uzasadnienie

Rozpatrzenie wniosku o wykonanie ENA i uznanie wyroku nie jest wszczęciem postępowania karnego ani oceną sprawy co do istoty. Ma ono na celu jedynie wykonanie kary orzeczonej w państwie wydającym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
państwo wydające (Rumunia)

Strony

NazwaTypRola
C.J.osoba_fizycznaosoba, której dotyczy wniosek
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4 § pkt 6

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Podstawa fakultatywnej odmowy wykonania ENA, gdy osoba jest obywatelem lub rezydentem państwa wykonującego, a państwo to zobowiązuje się do wykonania kary zgodnie z prawem krajowym. Stosowanie tej podstawy wymaga przestrzegania procedur z decyzji ramowej 2008/909.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 3 § pkt 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Podstawa obligatoryjnej odmowy wykonania ENA, gdy zapadło prawomocne orzeczenie w związku z popełnieniem tych samych czynów w innym państwie członkowskim. Orzeczenie o uznaniu i wykonaniu wyroku nie jest takim orzeczeniem.

Decyzja ramowa 2008/909 art. 4 § ust. 2

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Wymóg uzyskania pewności, że wykonanie kary przez państwo wykonujące będzie miało na celu ułatwienie resocjalizacji, co wiąże się z koniecznością uzyskania zgody państwa wydającego.

Decyzja ramowa 2008/909 art. 22 § ust. 1

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Państwo wydające nie może przystąpić do wykonywania kary po rozpoczęciu jej wykonywania przez państwo wykonujące. Przepis ten nie ma zastosowania, gdy odmowa wykonania przez państwo wykonujące była niezgodna z prawem UE.

Decyzja ramowa 2008/909 art. 25

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Przepisy decyzji ramowej 2008/909 stosuje się odpowiednio do wykonywania kar w przypadkach objętych art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TUE art. 4 § ust. 3 akapit pierwszy

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy między państwami członkowskimi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa wykonania ENA przez państwo wykonujące musi być zgodna z procedurami UE (decyzja ramowa 2008/909), w tym z wymogiem zgody państwa wydającego. • Naruszenie procedur UE przez państwo wykonujące nie pozbawia państwa wydającego prawa do wykonania kary i utrzymania ENA. • Orzeczenie o uznaniu i wykonaniu wyroku przez państwo wykonujące nie jest "prawomocnym orzeczeniem w związku z popełnieniem tych samych czynów" w rozumieniu art. 3 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584.

Odrzucone argumenty

Argumenty sugerujące, że włoski sąd mógł odmówić wykonania ENA bez pełnego przestrzegania procedur UE, powołując się na cel resocjalizacyjny. • Argumenty sugerujące, że orzeczenie o uznaniu i wykonaniu wyroku przez Włochy mogło stanowić podstawę do odmowy wykonania ENA na podstawie zasady ne bis in idem.

Godne uwagi sformułowania

zasada wzajemnego uznawania, stanowiąca „kamień węgielny” współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych • wykonanie europejskiego nakazu aresztowania stanowi zasadę, a odmowa jego wykonania jest wyjątkiem, który należy interpretować ściśle • państwo wydające zachowuje prawo do wykonania tejże kary, a zatem do utrzymania europejskiego nakazu aresztowania • nie można uznać, że orzeczenie (...) stanowi „prawomocne orzeczenie w związku z popełnieniem tych samych czynów”

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

T. von Danwitz

wiceprezes

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

S. Rodin

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sprawozdawca

D. Gratsias

prezes izby

M. Gavalec

prezes izby

E. Regan

sędzia

I. Ziemele

sędzia

Z. Csehi

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, wzajemnego uznawania wyroków, współpracy sądowej w sprawach karnych oraz relacji między decyzją ramową 2002/584 a 2008/909."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy państwo wykonujące narusza procedury UE przy odmowie wykonania ENA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych aspektów współpracy sądowej w UE, w tym europejskiego nakazu aresztowania i ryzyka bezkarności. Wyjaśnia złożone relacje między różnymi aktami prawnymi UE.

Czy naruszenie procedur UE przez Włochy pozbawiło Rumunię prawa do wykonania kary? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy