C-305/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-05-08
cjeuochrona_srodowiskagospodarka odpadamiWysokatrybunal
odpadyspalarniehierarchia odpadówocena wpływu na środowiskoSEAgospodarka odpadamiprawo UEochrona środowiskastrategiczne obiekty infrastruktury

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że kwalifikowanie spalarni odpadów jako strategicznych obiektów infrastruktury nie narusza unijnej hierarchii postępowania z odpadami, pod warunkiem zgodności z innymi przepisami, a także że plany zwiększające wydajność spalarni wymagają oceny wpływu na środowisko.

Wniosek o interpretację przepisów UE dotyczył włoskiego dekretu kwalifikującego spalarnie odpadów jako strategiczne obiekty infrastruktury. Skarżący podnosili, że narusza to unijną hierarchię postępowania z odpadami, która priorytetyzuje recykling i ponowne użycie. Dodatkowo, zarzucano brak oceny wpływu na środowisko dla planów zwiększających wydajność spalarni. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że kwalifikacja spalarni jako strategicznych nie jest sprzeczna z hierarchią, o ile przestrzegane są inne przepisy dyrektywy o odpadach. Jednocześnie orzekł, że plany dotyczące zwiększenia wydajności spalarni lub budowy nowych instalacji, które mogą mieć znaczący wpływ na środowisko, podlegają obowiązkowej ocenie wpływu na środowisko zgodnie z dyrektywą SEA.

Sprawa C-305/18 dotyczyła pytań prejudycjalnych skierowanych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez włoski Tribunale amministrativo regionale per il Lazio. Wniosek miał na celu wykładnię dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (dyrektywa SEA) oraz dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów (dyrektywa w sprawie odpadów). Postępowanie główne dotyczyło skargi na włoski dekret z dnia 10 sierpnia 2016 r., który kwalifikował spalarnie odpadów jako „strategiczne obiekty infrastruktury i instalacje o istotnym znaczeniu krajowym”. Skarżący, stowarzyszenia ochrony środowiska, argumentowali, że taka kwalifikacja narusza zasadę „hierarchii postępowania z odpadami” ustanowioną w dyrektywie w sprawie odpadów, która priorytetyzuje zapobieganie, ponowne użycie i recykling nad unieszkodliwianiem (w tym spalaniem). Podnosili, że spalarnie nie powinny być traktowane priorytetowo w porównaniu do zakładów recyklingu i ponownego użycia. Dodatkowo, skarżący zarzucali naruszenie dyrektywy SEA, ponieważ przyjęcie dekretu nie było poprzedzone oceną wpływu na środowisko, mimo że dotyczył on zwiększenia wydajności istniejących spalarni i budowy nowych instalacji. Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim wyroku z dnia 8 maja 2019 r. rozstrzygnął następująco: 1. **W odniesieniu do hierarchii postępowania z odpadami:** Trybunał uznał, że zasada hierarchii postępowania z odpadami (art. 4 dyrektywy w sprawie odpadów), w świetle art. 13 tej dyrektywy, nie stoi na przeszkodzie kwalifikowaniu spalarni odpadów jako „strategicznych obiektów infrastruktury i instalacji o istotnym znaczeniu krajowym”. Podkreślono jednak, że takie uregulowanie krajowe musi być zgodne z innymi, bardziej szczegółowymi przepisami dyrektywy, a także musi zapewniać, że gospodarowanie odpadami nie szkodzi zdrowiu ludzkiemu ani środowisku. 2. **W odniesieniu do oceny wpływu na środowisko:** Trybunał orzekł, że uregulowanie krajowe, takie jak włoski dekret, które podwyższa wydajność istniejących spalarni odpadów i przewiduje utworzenie nowych instalacji tego rodzaju, wchodzi w zakres pojęcia „planów i programów” w rozumieniu dyrektywy SEA, gdy może wywierać znaczący wpływ na środowisko. W związku z tym takie plany i programy muszą być poddane uprzedniej ocenie wpływu na środowisko zgodnie z wymogami dyrektywy SEA. Trybunał wskazał, że ocena skutków środowiskowych przeprowadzana na podstawie dyrektywy EIA nie zwalnia z obowiązku przeprowadzenia oceny wpływu na środowisko wymaganej przez dyrektywę SEA. Wyrok ten podkreśla znaczenie przestrzegania unijnych przepisów dotyczących ochrony środowiska, w tym hierarchii postępowania z odpadami i obowiązku oceny wpływu na środowisko dla planów i programów mogących mieć znaczący wpływ na środowisko.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie stoi na przeszkodzie, pod warunkiem zgodności z innymi przepisami dyrektywy i zapewnienia ochrony zdrowia i środowiska.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że kwalifikacja ta nie oznacza naruszenia hierarchii, jeśli jest zgodna z innymi przepisami dyrektywy i służy usprawnieniu procedur w celu zaradzenia problemom z gospodarką odpadami, co potwierdzają wcześniejsze wyroki TSUE przeciwko Włochom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Verdi Ambiente e Società (VAS) – Aps Onlusinneskarżący
Movimento Legge Rifiuti Zero per l’Economia Circolare Apsinneskarżący
Presidenza del Consiglio die Ministriorgan_krajowypozwany
Ministero dell’Ambiente e della Tutela del Territorio e del Mareorgan_krajowypozwany
Regione Lazioorgan_krajowypozwany
Regione Toscanaorgan_krajowypozwany
Regione Lombardiaorgan_krajowypozwany
Associazione Mamme per la Salute e l’Ambiente Onlusinneinterwenient
Comitato Donne 29 Agostoinneinterwenient

Przepisy (14)

Główne

dyrektywa SEA art. 2 § lit. a)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE

Definicja 'planów i programów' wymaga spełnienia dwóch przesłanek: przygotowywania/przyjmowania przez organ na odpowiednim szczeblu lub przez organ do przyjęcia w procedurze ustawodawczej ORAZ wymogu przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne.

dyrektywa SEA art. 3 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE

Ocena wpływu na środowisko jest wymagana dla planów i programów, które potencjalnie mogą powodować znaczący wpływ na środowisko.

dyrektywa SEA art. 3 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE

Ocena wpływu na środowisko jest obowiązkowa dla planów i programów przygotowanych dla określonych sektorów (w tym gospodarki odpadami), które ustalają ramy dla przyszłego zezwolenia na inwestycję, dotyczącego projektów wymienionych w załącznikach do dyrektywy EIA.

dyrektywa SEA art. 4 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE

Ocena wpływu na środowisko jest dokonywana podczas przygotowania planu lub programu i przed jego przyjęciem lub poddaniem procedurze ustawodawczej.

dyrektywa w sprawie odpadów art. 4 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE

Ustanawia hierarchię postępowania z odpadami: a) zapobieganie; b) przygotowanie do ponownego użycia; c) recykling; d) inne metody odzysku (np. odzysk energii); e) unieszkodliwianie.

dyrektywa w sprawie odpadów art. 4 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE

Państwa członkowskie podejmują środki sprzyjające rozwiązaniom dającym najlepszy dla środowiska wynik całkowity; możliwe odstępstwa od hierarchii uzasadnione analizą cyklu życia.

dyrektywa w sprawie odpadów art. 13

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE

Państwa członkowskie stosują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby gospodarowanie odpadami było prowadzone bez narażania zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska.

decreto-legge nr 133/2014 art. 35 § ust. 1

Dekret z mocą ustawy nr 133/2014

Ustanawia podstawę prawną dla dekretu prezesa rady ministrów określającego krajową wydajność spalarni i wskazującego te, które mają zostać wybudowane; kwalifikuje je jako strategiczne obiekty infrastruktury.

decreto del Presidente del Consiglio dei Ministri

Dekret z dnia 10 sierpnia 2016 r.

Określa krajową wydajność spalarni i wskazuje te, które mają zostać wybudowane lub zmodernizowane, kwalifikując je jako strategiczne obiekty infrastruktury.

Pomocnicze

dyrektywa SEA art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE

dyrektywa SEA art. 6 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE

Organy i społeczeństwo mają wcześnie i realnie możliwość wyrażenia opinii o projektach planów i programów oraz towarzyszącym im sprawozdaniu dotyczącym środowiska przed przyjęciem planu lub programu.

dyrektywa w sprawie odpadów art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE

Cel dyrektywy: ochrona środowiska i zdrowia ludzkiego poprzez zapobieganie powstawaniu i zmniejszenie ilości odpadów oraz negatywnego wpływu ich wytwarzania i gospodarowania nimi.

dyrektywa EIA art. załącznik I

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE

dyrektywa EIA art. załącznik II

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja spalarni jako strategicznych obiektów infrastruktury nie narusza hierarchii postępowania z odpadami, jeśli jest zgodna z innymi przepisami dyrektywy i służy usprawnieniu procedur w celu zaradzenia problemom z gospodarką odpadami. Plany zwiększające wydajność spalarni lub budujące nowe instalacje, które mogą mieć znaczący wpływ na środowisko, podlegają obowiązkowej ocenie wpływu na środowisko zgodnie z dyrektywą SEA.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja spalarni jako strategicznych obiektów infrastruktury narusza zasadę hierarchii postępowania z odpadami, ponieważ priorytetyzuje unieszkodliwianie nad recyklingiem i ponownym użyciem. Przyjęcie dekretu zwiększającego wydajność spalarni nie wymagało oceny wpływu na środowisko, ponieważ nie stanowił on 'planu' lub 'programu' w rozumieniu dyrektywy SEA.

Godne uwagi sformułowania

zasada „hierarchii postępowania z odpadami” „strategiczne obiekty infrastruktury i instalacje o istotnym znaczeniu krajowym” „plany i programy” w rozumieniu dyrektywy SEA „ocena wpływu na środowisko” najlepszy dla środowiska wynik całkowity metodologia myślenia o cyklu życia

Skład orzekający

C. Toader

prezes izby

A. Rosas

sędzia

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy SEA w kontekście planów krajowych dotyczących infrastruktury ochrony środowiska; interpretacja dyrektywy o odpadach w kontekście hierarchii postępowania z odpadami i kwalifikacji instalacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE i ich implementacji we Włoszech, ale stanowi ważny precedens dla innych państw członkowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony środowiska, gospodarki odpadami i procedur administracyjnych, które mają znaczenie dla praktyki prawniczej i opinii publicznej.

Spalarnie odpadów strategiczne, ale z oceną wpływu na środowisko – wyrok TSUE dla Włoch.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI