C-305/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że kwalifikowanie spalarni odpadów jako strategicznych obiektów infrastruktury nie narusza unijnej hierarchii postępowania z odpadami, pod warunkiem zgodności z innymi przepisami, a także że plany zwiększające wydajność spalarni wymagają oceny wpływu na środowisko.
Wniosek o interpretację przepisów UE dotyczył włoskiego dekretu kwalifikującego spalarnie odpadów jako strategiczne obiekty infrastruktury. Skarżący podnosili, że narusza to unijną hierarchię postępowania z odpadami, która priorytetyzuje recykling i ponowne użycie. Dodatkowo, zarzucano brak oceny wpływu na środowisko dla planów zwiększających wydajność spalarni. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że kwalifikacja spalarni jako strategicznych nie jest sprzeczna z hierarchią, o ile przestrzegane są inne przepisy dyrektywy o odpadach. Jednocześnie orzekł, że plany dotyczące zwiększenia wydajności spalarni lub budowy nowych instalacji, które mogą mieć znaczący wpływ na środowisko, podlegają obowiązkowej ocenie wpływu na środowisko zgodnie z dyrektywą SEA.
Sprawa C-305/18 dotyczyła pytań prejudycjalnych skierowanych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez włoski Tribunale amministrativo regionale per il Lazio. Wniosek miał na celu wykładnię dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (dyrektywa SEA) oraz dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów (dyrektywa w sprawie odpadów). Postępowanie główne dotyczyło skargi na włoski dekret z dnia 10 sierpnia 2016 r., który kwalifikował spalarnie odpadów jako „strategiczne obiekty infrastruktury i instalacje o istotnym znaczeniu krajowym”. Skarżący, stowarzyszenia ochrony środowiska, argumentowali, że taka kwalifikacja narusza zasadę „hierarchii postępowania z odpadami” ustanowioną w dyrektywie w sprawie odpadów, która priorytetyzuje zapobieganie, ponowne użycie i recykling nad unieszkodliwianiem (w tym spalaniem). Podnosili, że spalarnie nie powinny być traktowane priorytetowo w porównaniu do zakładów recyklingu i ponownego użycia. Dodatkowo, skarżący zarzucali naruszenie dyrektywy SEA, ponieważ przyjęcie dekretu nie było poprzedzone oceną wpływu na środowisko, mimo że dotyczył on zwiększenia wydajności istniejących spalarni i budowy nowych instalacji. Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim wyroku z dnia 8 maja 2019 r. rozstrzygnął następująco: 1. **W odniesieniu do hierarchii postępowania z odpadami:** Trybunał uznał, że zasada hierarchii postępowania z odpadami (art. 4 dyrektywy w sprawie odpadów), w świetle art. 13 tej dyrektywy, nie stoi na przeszkodzie kwalifikowaniu spalarni odpadów jako „strategicznych obiektów infrastruktury i instalacji o istotnym znaczeniu krajowym”. Podkreślono jednak, że takie uregulowanie krajowe musi być zgodne z innymi, bardziej szczegółowymi przepisami dyrektywy, a także musi zapewniać, że gospodarowanie odpadami nie szkodzi zdrowiu ludzkiemu ani środowisku. 2. **W odniesieniu do oceny wpływu na środowisko:** Trybunał orzekł, że uregulowanie krajowe, takie jak włoski dekret, które podwyższa wydajność istniejących spalarni odpadów i przewiduje utworzenie nowych instalacji tego rodzaju, wchodzi w zakres pojęcia „planów i programów” w rozumieniu dyrektywy SEA, gdy może wywierać znaczący wpływ na środowisko. W związku z tym takie plany i programy muszą być poddane uprzedniej ocenie wpływu na środowisko zgodnie z wymogami dyrektywy SEA. Trybunał wskazał, że ocena skutków środowiskowych przeprowadzana na podstawie dyrektywy EIA nie zwalnia z obowiązku przeprowadzenia oceny wpływu na środowisko wymaganej przez dyrektywę SEA. Wyrok ten podkreśla znaczenie przestrzegania unijnych przepisów dotyczących ochrony środowiska, w tym hierarchii postępowania z odpadami i obowiązku oceny wpływu na środowisko dla planów i programów mogących mieć znaczący wpływ na środowisko.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie stoi na przeszkodzie, pod warunkiem zgodności z innymi przepisami dyrektywy i zapewnienia ochrony zdrowia i środowiska.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że kwalifikacja ta nie oznacza naruszenia hierarchii, jeśli jest zgodna z innymi przepisami dyrektywy i służy usprawnieniu procedur w celu zaradzenia problemom z gospodarką odpadami, co potwierdzają wcześniejsze wyroki TSUE przeciwko Włochom.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Verdi Ambiente e Società (VAS) – Aps Onlus | inne | skarżący |
| Movimento Legge Rifiuti Zero per l’Economia Circolare Aps | inne | skarżący |
| Presidenza del Consiglio die Ministri | organ_krajowy | pozwany |
| Ministero dell’Ambiente e della Tutela del Territorio e del Mare | organ_krajowy | pozwany |
| Regione Lazio | organ_krajowy | pozwany |
| Regione Toscana | organ_krajowy | pozwany |
| Regione Lombardia | organ_krajowy | pozwany |
| Associazione Mamme per la Salute e l’Ambiente Onlus | inne | interwenient |
| Comitato Donne 29 Agosto | inne | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
dyrektywa SEA art. 2 § lit. a)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE
Definicja 'planów i programów' wymaga spełnienia dwóch przesłanek: przygotowywania/przyjmowania przez organ na odpowiednim szczeblu lub przez organ do przyjęcia w procedurze ustawodawczej ORAZ wymogu przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne.
dyrektywa SEA art. 3 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE
Ocena wpływu na środowisko jest wymagana dla planów i programów, które potencjalnie mogą powodować znaczący wpływ na środowisko.
dyrektywa SEA art. 3 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE
Ocena wpływu na środowisko jest obowiązkowa dla planów i programów przygotowanych dla określonych sektorów (w tym gospodarki odpadami), które ustalają ramy dla przyszłego zezwolenia na inwestycję, dotyczącego projektów wymienionych w załącznikach do dyrektywy EIA.
dyrektywa SEA art. 4 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE
Ocena wpływu na środowisko jest dokonywana podczas przygotowania planu lub programu i przed jego przyjęciem lub poddaniem procedurze ustawodawczej.
dyrektywa w sprawie odpadów art. 4 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE
Ustanawia hierarchię postępowania z odpadami: a) zapobieganie; b) przygotowanie do ponownego użycia; c) recykling; d) inne metody odzysku (np. odzysk energii); e) unieszkodliwianie.
dyrektywa w sprawie odpadów art. 4 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE
Państwa członkowskie podejmują środki sprzyjające rozwiązaniom dającym najlepszy dla środowiska wynik całkowity; możliwe odstępstwa od hierarchii uzasadnione analizą cyklu życia.
dyrektywa w sprawie odpadów art. 13
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE
Państwa członkowskie stosują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby gospodarowanie odpadami było prowadzone bez narażania zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska.
decreto-legge nr 133/2014 art. 35 § ust. 1
Dekret z mocą ustawy nr 133/2014
Ustanawia podstawę prawną dla dekretu prezesa rady ministrów określającego krajową wydajność spalarni i wskazującego te, które mają zostać wybudowane; kwalifikuje je jako strategiczne obiekty infrastruktury.
decreto del Presidente del Consiglio dei Ministri
Dekret z dnia 10 sierpnia 2016 r.
Określa krajową wydajność spalarni i wskazuje te, które mają zostać wybudowane lub zmodernizowane, kwalifikując je jako strategiczne obiekty infrastruktury.
Pomocnicze
dyrektywa SEA art. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE
dyrektywa SEA art. 6 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE
Organy i społeczeństwo mają wcześnie i realnie możliwość wyrażenia opinii o projektach planów i programów oraz towarzyszącym im sprawozdaniu dotyczącym środowiska przed przyjęciem planu lub programu.
dyrektywa w sprawie odpadów art. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE
Cel dyrektywy: ochrona środowiska i zdrowia ludzkiego poprzez zapobieganie powstawaniu i zmniejszenie ilości odpadów oraz negatywnego wpływu ich wytwarzania i gospodarowania nimi.
dyrektywa EIA art. załącznik I
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE
dyrektywa EIA art. załącznik II
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja spalarni jako strategicznych obiektów infrastruktury nie narusza hierarchii postępowania z odpadami, jeśli jest zgodna z innymi przepisami dyrektywy i służy usprawnieniu procedur w celu zaradzenia problemom z gospodarką odpadami. Plany zwiększające wydajność spalarni lub budujące nowe instalacje, które mogą mieć znaczący wpływ na środowisko, podlegają obowiązkowej ocenie wpływu na środowisko zgodnie z dyrektywą SEA.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja spalarni jako strategicznych obiektów infrastruktury narusza zasadę hierarchii postępowania z odpadami, ponieważ priorytetyzuje unieszkodliwianie nad recyklingiem i ponownym użyciem. Przyjęcie dekretu zwiększającego wydajność spalarni nie wymagało oceny wpływu na środowisko, ponieważ nie stanowił on 'planu' lub 'programu' w rozumieniu dyrektywy SEA.
Godne uwagi sformułowania
zasada „hierarchii postępowania z odpadami” „strategiczne obiekty infrastruktury i instalacje o istotnym znaczeniu krajowym” „plany i programy” w rozumieniu dyrektywy SEA „ocena wpływu na środowisko” najlepszy dla środowiska wynik całkowity metodologia myślenia o cyklu życia
Skład orzekający
C. Toader
prezes izby
A. Rosas
sędzia
M. Safjan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy SEA w kontekście planów krajowych dotyczących infrastruktury ochrony środowiska; interpretacja dyrektywy o odpadach w kontekście hierarchii postępowania z odpadami i kwalifikacji instalacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE i ich implementacji we Włoszech, ale stanowi ważny precedens dla innych państw członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony środowiska, gospodarki odpadami i procedur administracyjnych, które mają znaczenie dla praktyki prawniczej i opinii publicznej.
“Spalarnie odpadów strategiczne, ale z oceną wpływu na środowisko – wyrok TSUE dla Włoch.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI