C-304/17
Podsumowanie
TSUE orzekł, że sądy miejsca zamieszkania inwestora są właściwe do rozpoznania powództwa o odpowiedzialność deliktową przeciwko bankowi-emitentowi certyfikatu, jeśli szkoda finansowa wystąpiła bezpośrednio na jego koncie bankowym w tym kraju.
Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądów w sporze konsumenta z bankiem-emitentem certyfikatów. Inwestorka z Austrii pozwała brytyjski bank Barclays za niepełne informacje w prospekcie emisyjnym, co spowodowało stratę finansową na jej austriackim koncie bankowym. Sądy austriackie uznały się za niewłaściwe, powołując się na brak bezpośredniego związku szkody z Austrią. TSUE, interpretując art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001, orzekł, że sądy miejsca zamieszkania inwestora są właściwe, jeśli szkoda wystąpiła bezpośrednio na jego koncie bankowym w tym kraju, a inne okoliczności sprawy również przemawiają za tą jurysdykcją.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa dotyczyła inwestorki z Austrii, Helgi Löber, która zainwestowała w certyfikaty wyemitowane przez Barclays Bank plc, mający siedzibę w Wielkiej Brytanii. Inwestycja okazała się oszukańczym systemem piramidy finansowej, a certyfikaty straciły wartość, powodując szkodę finansową na koncie bankowym powódki w Austrii. H. Löber wytoczyła powództwo przeciwko Barclays Bank przed sądem austriackim, zarzucając mu odpowiedzialność deliktową z powodu niepełnych informacji w prospekcie emisyjnym. Sądy austriackie uznały się za niewłaściwe, twierdząc, że szkoda nie urzeczywistniła się bezpośrednio na jej rachunku bankowym w Austrii. TSUE, rozpatrując pytanie prejudycjalne, przypomniał, że jurysdykcja szczególna z art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 powinna być interpretowana ściśle. Orzecznictwo TSUE wskazuje, że „miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce powstania szkody, jak i miejsce zdarzenia ją powodującego. Jednakże, samo miejsce zamieszkania powoda, gdzie odczuwalne są negatywne konsekwencje, nie wystarcza do przyznania jurysdykcji, jeśli szkoda finansowa zmaterializowała się w innym miejscu. W niniejszej sprawie TSUE uznał, że biorąc pod uwagę całokształt okoliczności – w tym fakt, że inwestorka mieszka w Austrii, płatności dokonywano z austriackich kont bankowych, a decyzja o inwestycji została podjęta w Austrii na podstawie informacji z prospektu – sądy austriackie są właściwe do rozpoznania sprawy. TSUE podkreślił, że przyznanie jurysdykcji sądom miejsca zamieszkania powoda jest uzasadnione, gdy szkoda wystąpiła bezpośrednio na jego rachunku bankowym prowadzonym w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym tych sądów, a inne szczególne okoliczności sprawy również sprzyjają tej jurysdykcji. Wyrok ten wzmacnia ochronę prawną konsumentów w UE, umożliwiając im łatwiejsze dochodzenie roszczeń przed sądami swojego miejsca zamieszkania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Sądy miejsca zamieszkania inwestora są właściwe dla rozpoznania powództwa, jeśli szkoda finansowa wystąpiła bezpośrednio na jego koncie bankowym w tym kraju, a pozostałe szczególne okoliczności sprawy również sprzyjają przyznaniu jurysdykcji tym sądom.
Uzasadnienie
TSUE podkreślił, że jurysdykcja szczególna z art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 powinna być interpretowana ściśle. Choć samo miejsce zamieszkania powoda nie jest wystarczające, gdy szkoda finansowa zmaterializowała się w innym miejscu, to w sytuacji, gdy szkoda wystąpiła bezpośrednio na rachunku bankowym powoda w jego kraju zamieszkania, a inne okoliczności sprawy (np. płatności z austriackich kont, decyzja o inwestycji podjęta w Austrii) również wskazują na ścisły związek ze sprawą, jurysdykcja sądów miejsca zamieszkania powoda jest uzasadniona. Pozwala to na wzmocnienie ochrony prawnej konsumentów i zapewnienie przewidywalności jurysdykcji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
inwestor (powódka)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Helga Löber | osoba_fizyczna | powódka |
| Barclays Bank plc | spolka | pozwany |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § pkt 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pojęcie „miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce, w którym szkoda się urzeczywistniła, jak i miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące przyczynę szkody. Jurysdykcja sądów miejsca zamieszkania powoda jest uzasadniona, jeżeli miejsce to faktycznie stanowi miejsce zdarzenia przyczynowego lub zaistnienia szkody, a szkoda wystąpiła bezpośrednio na rachunku bankowym powoda prowadzonym w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym tych sądów, przy uwzględnieniu innych szczególnych okoliczności sprawy.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § pkt 1 lit. a)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkoda finansowa wystąpiła bezpośrednio na koncie bankowym inwestora w jego miejscu zamieszkania. Decyzja o inwestycji została podjęta w miejscu zamieszkania inwestora. Płatności związane z inwestycją dokonywane były z austriackich kont bankowych. Inne szczególne okoliczności sprawy przemawiają za jurysdykcją sądów miejsca zamieszkania inwestora.
Odrzucone argumenty
Szkoda finansowa nie urzeczywistniła się bezpośrednio na rachunku bankowym w Austrii, a jedynie odczuwalne są jej negatywne konsekwencje. Czyn niedozwolony (niepełne informacje w prospekcie) miał miejsce w innym państwie członkowskim (Wielka Brytania/Niemcy).
Godne uwagi sformułowania
miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę nie może być interpretowane w tak szeroki sposób, że oznaczałoby ono każde miejsce, w którym mogą być odczuwalne negatywne konsekwencje zdarzenia nie oznacza miejsca zamieszkania powoda, w którym znajduje się ośrodek jego interesów majątkowych, wyłącznie z tego powodu, że poniósł on tam szkodę finansową w wyniku utraty składników jego majątku, która miała miejsce w innym państwie członkowskim sądy miejsca zamieszkania tego inwestora są, jako sądy miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę w rozumieniu przywołanego przepisu, właściwe dla rozpoznania rzeczonego powództwa, w sytuacji gdy podnoszona szkoda polega na stracie finansowej występującej bezpośrednio na należącym do tego inwestora koncie bankowym w banku mającym siedzibę w okręgu jurysdykcyjnym owych sądów, a pozostałe szczególne okoliczności sprawy również współprzyczyniają się do przyznania jurysdykcji owym sądom.
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
C.G. Fernlund
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
S. Rodin
sędzia
E. Regan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów w sprawach transgranicznych dotyczących odpowiedzialności deliktowej, zwłaszcza w kontekście inwestycji konsumenckich i ochrony prawnej konsumentów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni konkretnego przepisu rozporządzenia nr 44/2001 i wymaga analizy wszystkich szczególnych okoliczności sprawy. Nie stanowi automatycznego przyznania jurysdykcji sądom miejsca zamieszkania powoda w każdym przypadku szkody finansowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jest interesująca, ponieważ dotyczy praktycznego problemu jurysdykcji sądowej w transgranicznych sporach konsumenckich, co jest częstym wyzwaniem dla prawników i konsumentów. Wykładnia TSUE ma bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia roszczeń.
“Gdzie pozwać bank za straty na inwestycji? TSUE wyjaśnia jurysdykcję w sporach transgranicznych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI