C-302/23
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach w związku ze sprawą Marka Jarockiego przeciwko C.J. Dotyczył on wykładni przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania (eIDAS). Sąd polski miał wątpliwości, czy może odrzucić wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, podpisany podpisem zaufanym i wysłany drogą elektroniczną, jeśli polskie przepisy wymagają wnoszenia takich pism wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego sądu, a sąd ten takim systemem nie dysponuje. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując art. 2 ust. 1 i 3 oraz art. 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 910/2014, orzekł, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które dopuszcza wnoszenie pism procesowych drogą elektroniczną i podpisanych elektronicznie tylko wtedy, gdy sąd dysponuje odpowiednim systemem informatycznym, a pismo jest wnoszone za jego pośrednictwem. Trybunał podkreślił, że rozporządzenie eIDAS nie narzuca państwom członkowskim obowiązku przyjmowania pism podpisanych elektronicznie w dowolny sposób, a jedynie ustanawia zasadę, że podpisowi elektronicznemu nie można odmawiać skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu wyłącznie z powodu jego elektronicznej formy lub niespełnienia wymogów kwalifikowanego podpisu. Jednakże, państwa członkowskie zachowują swobodę w zakresie wymogów formalnych dotyczących składania pism procesowych do sądów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności krajowych regulacji dotyczących wnoszenia pism procesowych drogą elektroniczną, nawet jeśli nie przewidują one powszechnego stosowania podpisów elektronicznych w sytuacji braku odpowiedniej infrastruktury sądowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy polskie prawo wymaga stosowania dedykowanych systemów teleinformatycznych, a sąd ich nie posiada. Nie przesądza o dopuszczalności odrzucania pism podpisanych elektronicznie w innych okolicznościach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy rozporządzenia nr 910/2014 (eIDAS) dotyczące podpisów elektronicznych stoją na przeszkodzie krajowemu uregulowaniu, które dopuszcza wnoszenie pism procesowych drogą elektroniczną i podpisanych elektronicznie tylko wtedy, gdy sąd dysponuje odpowiednim systemem informatycznym, a pismo jest wnoszone za jego pośrednictwem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu.
Uzasadnienie
Rozporządzenie eIDAS ustanawia zasadę, że podpisowi elektronicznemu nie można odmawiać skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu wyłącznie z powodu jego elektronicznej formy lub niespełnienia wymogów kwalifikowanego podpisu. Jednakże, nie ogranicza to swobody państw członkowskich w zakresie wymogów formalnych dotyczących składania pism procesowych do sądów, pod warunkiem, że nie dyskryminują one podpisów elektronicznych.
Czy zakres stosowania rozporządzenia nr 910/2014 (eIDAS) w zakresie podpisów elektronicznych zależy od notyfikacji systemu identyfikacji elektronicznej przez państwo członkowskie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, notyfikacja systemu identyfikacji elektronicznej jest warunkiem wzajemnego uznawania środków identyfikacji elektronicznej w transgranicznym stosowaniu, ale nie wpływa na stosowanie przepisów rozporządzenia dotyczących podpisów elektronicznych.
Uzasadnienie
Rozporządzenie eIDAS ma dwojaki zakres stosowania: do notyfikowanych systemów identyfikacji elektronicznej oraz do wszystkich dostawców usług zaufania. Przepisy dotyczące podpisów elektronicznych (w tym art. 25) należą do zakresu stosowania usług zaufania i nie są uzależnione od notyfikacji systemów identyfikacji elektronicznej.
Czy podpis zaufany, o którym mowa w polskiej ustawie o informatyzacji, jest kwalifikowanym podpisem elektronicznym w rozumieniu rozporządzenia nr 910/2014?
Odpowiedź sądu
Nie, podpis zaufany, o którym mowa w polskiej ustawie, nie jest kwalifikowanym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 12 rozporządzenia nr 910/2014, lecz zwykłym podpisem elektronicznym zdefiniowanym w art. 3 pkt 10.
Uzasadnienie
Analiza definicji z rozporządzenia nr 910/2014 i polskiej ustawy o informatyzacji wskazuje, że podpis zaufany nie spełnia wymogów kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek Jarocki | osoba_fizyczna | wnoszący odwołanie |
| C.J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd czeski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd francuski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Rozporządzenie nr 910/2014 art. 2 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Ma zastosowanie do systemów identyfikacji elektronicznej, które zostały notyfikowane przez państwo członkowskie, oraz do dostawców usług zaufania mających siedzibę w Unii. Nie ma wpływu na prawo krajowe lub unijne związane z zawieraniem i ważnością umów lub innych zobowiązań prawnych lub proceduralnych, dotyczące ich formy.
Rozporządzenie nr 910/2014 art. 2 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Nie ma wpływu na prawo krajowe lub unijne związane z zawieraniem i ważnością umów lub innych zobowiązań prawnych lub proceduralnych, dotyczące ich formy.
Rozporządzenie nr 910/2014 art. 25 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Podpisowi elektronicznemu nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie z tego powodu, że podpis ten ma postać elektroniczną lub że nie spełnia wymogów dla kwalifikowanych podpisów elektronicznych.
Rozporządzenie nr 910/2014 art. 25 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Kwalifikowany podpis elektroniczny ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu.
k.p.c. art. 125 § § 2 ust. 1
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Wnoszenie pism procesowych wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, jeśli przepis szczególny tak stanowi albo dokonano wyboru.
k.p.c. art. 125 § § 2 ust. 1a
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, jeżeli z przyczyn technicznych leżących po stronie sądu jest to możliwe.
k.p.c. art. 126 § § 1 pkt 6
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Każde pismo procesowe powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
k.p.c. art. 126 § § 5
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Pismo procesowe wniesione za pośrednictwem systemu teleinformatycznego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 910/2014 art. 3 § 10
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Definicja podpisu elektronicznego.
Rozporządzenie nr 910/2014 art. 3 § 12
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Definicja kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Rozporządzenie nr 910/2014 art. 9 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Notyfikacja systemu identyfikacji elektronicznej przez państwo członkowskie.
ustawa o informatyzacji art. 3 § pkt 14a
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Definicja podpisu zaufanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie nr 910/2014 nie narzuca państwom członkowskim obowiązku przyjmowania pism procesowych podpisanych elektronicznie w sposób inny niż przewidziany w ich prawie krajowym, jeśli nie dysponują one odpowiednim systemem informatycznym. • Art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 910/2014 zakazuje odmawiania skutku prawnego podpisowi elektronicznemu wyłącznie z powodu jego formy elektronicznej lub niespełnienia wymogów kwalifikowanego podpisu, ale nie nakazuje jego przyjęcia w każdym przypadku. • Państwa członkowskie zachowują swobodę w zakresie wymogów formalnych dotyczących składania pism procesowych do sądów.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 910/2014 w świetle celu zwiększenia zaufania do transakcji elektronicznych powinna prowadzić do obowiązku przyjęcia przez sądy pism podpisanych elektronicznie na zasadzie niedyskryminacji. • Brak notyfikacji systemu identyfikacji elektronicznej przez Polskę powinien wykluczać stosowanie przepisów rozporządzenia nr 910/2014 w tej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
podpisowi elektronicznemu nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie z tego powodu, że podpis ten ma postać elektroniczną lub że nie spełnia wymogów dla kwalifikowanych podpisów elektronicznych • nie ogranicza to przysługującej państwom członkowskim swobody wyboru w zakresie wymogów formalnych • rozporządzenie nr 910/2014 pozostaje bez wpływu na formalności proceduralne takie jak te, które określają w prawie krajowym szczegółowe zasady składania pism procesowych do sądu
Skład orzekający
D. Gratsias
prezes izby
I. Jarukaitis
sprawozdawca
Z. Csehi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności krajowych regulacji dotyczących wnoszenia pism procesowych drogą elektroniczną, nawet jeśli nie przewidują one powszechnego stosowania podpisów elektronicznych w sytuacji braku odpowiedniej infrastruktury sądowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy polskie prawo wymaga stosowania dedykowanych systemów teleinformatycznych, a sąd ich nie posiada. Nie przesądza o dopuszczalności odrzucania pism podpisanych elektronicznie w innych okolicznościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania prawa UE w codziennej pracy sądów i prawników, a także kwestii cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości. Jest to istotne dla zrozumienia granic stosowania podpisów elektronicznych w postępowaniu sądowym.
“Czy Twój podpis elektroniczny jest ważny w sądzie? TSUE wyjaśnia polskie zasady!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny