C-302/19
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że prawo UE zakazuje dyskryminacji pracowników z państw trzecich posiadających jedno zezwolenie, odmawiając im świadczeń rodzinnych tylko dlatego, że członkowie ich rodziny przebywają poza terytorium państwa członkowskiego.
Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego, który ubiegał się o dodatek rodzinny we Włoszech. Włoskie prawo wyłączało z kręgu beneficjentów członków rodziny pracownika, jeśli nie przebywali oni na terytorium Włoch. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że takie uregulowanie jest niezgodne z dyrektywą 2011/98, która gwarantuje równe traktowanie pracowników z państw trzecich w zakresie zabezpieczenia społecznego. Orzeczenie podkreśla, że państwa członkowskie nie mogą dyskryminować pracowników z państw trzecich, odmawiając im świadczeń rodzinnych na podstawie miejsca pobytu członków ich rodziny, jeśli podobne świadczenia przyznawane są obywatelom krajowym niezależnie od miejsca zamieszkania ich rodzin.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 12 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2011/98/UE, który gwarantuje pracownikom z państw trzecich posiadającym jedno zezwolenie prawo do równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między włoskim Instytutem Ubezpieczeń Społecznych (INPS) a obywatelem państwa trzeciego (WS), któremu odmówiono wypłaty dodatku rodzinnego, ponieważ jego małżonka i dzieci przebywali w państwie pochodzenia (Sri Lance), a nie we Włoszech. Włoskie prawo (art. 2 ust. 6 bis ustawy nr 153/1988) wyłączało z kręgu członków gospodarstwa domowego osoby nieprzebywające na terytorium Włoch, chyba że istniała wzajemność lub umowa międzynarodowa. Sąd odsyłający (Corte suprema di cassazione) zapytał, czy takie wyłączenie jest zgodne z zasadą równego traktowania wynikającą z dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując przepisy dyrektywy 2011/98, w szczególności art. 12 ust. 1 lit. e) i ust. 2, stwierdził, że nie przewidują one możliwości wyłączenia pracownika z państwa trzeciego z prawa do równego traktowania tylko dlatego, że członkowie jego rodziny przebywają poza terytorium państwa członkowskiego. Trybunał podkreślił, że choć państwa członkowskie zachowują kompetencje w organizacji systemów zabezpieczenia społecznego, muszą przestrzegać prawa Unii. Orzeczenie jasno stwierdza, że odmowa lub ograniczenie świadczenia z zabezpieczenia społecznego dla posiadacza jednego zezwolenia z powodu przebywania członków jego rodziny w państwie trzecim jest sprzeczne z zasadą równego traktowania, jeśli świadczenie to jest przyznawane obywatelom krajowym niezależnie od miejsca zamieszkania ich rodzin. Trybunał odrzucił argumenty INPS i rządu włoskiego dotyczące celu integracyjnego dyrektywy oraz trudności w kontroli, uznając je za niezgodne z celem dyrektywy, jakim jest zapewnienie sprawiedliwego traktowania i ograniczenie nieuczciwej konkurencji. W konsekwencji, włoskie przepisy wyłączające członków rodziny przebywających poza Włochami z kręgu beneficjentów dodatku rodzinnego zostały uznane za niezgodne z prawem UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 12 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2011/98/UE stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2011/98/UE gwarantuje pracownikom z państw trzecich posiadającym jedno zezwolenie prawo do równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego. Przepisy krajowe, które wyłączają członków rodziny z prawa do świadczeń tylko z powodu ich pobytu w państwie trzecim, wprowadzają dyskryminację w porównaniu do obywateli państwa członkowskiego, których rodziny mogą przebywać poza granicami kraju. Państwa członkowskie nie mogą ograniczać tego prawa w sposób wykraczający poza wyjątki przewidziane w dyrektywie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (WS)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Istituto Nazionale della Previdenza Sociale (INPS) | organ_krajowy | pozwany |
| WS | osoba_fizyczna | skarżący |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Dyrektywa 2011/98/UE art. 12 § 1 lit. e)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE
Prawo do równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego dla pracowników z państw trzecich posiadających jedno zezwolenie.
Pomocnicze
Dyrektywa 2011/98/UE art. 3 § 1 lit. c)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE
Zakres stosowania dyrektywy do obywateli państw trzecich przyjętych w celu wykonywania pracy.
Dyrektywa 2011/98/UE art. 12 § 2 lit. b)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE
Możliwość ograniczenia praw przyznanych pracownikom z państw trzecich.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § 1 lit. j)
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Zakres stosowania rozporządzenia do świadczeń rodzinnych.
ustawa nr 153/1988 art. 2 § 6 bis
Ustawa nr 153/1988 (prawo włoskie)
Przepis krajowy wyłączający członków rodziny nieprzebywających na terytorium Włoch z kręgu beneficjentów dodatku rodzinnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 2011/98/UE gwarantuje równe traktowanie pracowników z państw trzecich w zakresie zabezpieczenia społecznego. Wyłączenie członków rodziny pracownika z państwa trzeciego z prawa do świadczeń rodzinnych tylko z powodu ich pobytu w państwie trzecim stanowi dyskryminację w porównaniu do obywateli państwa członkowskiego. Państwa członkowskie nie mogą wprowadzać dodatkowych ograniczeń poza tymi przewidzianymi w dyrektywie.
Odrzucone argumenty
Argumenty INPS i rządu włoskiego o celu integracyjnym dyrektywy, który zakłada obecność na terytorium państwa członkowskiego. Argumenty o trudnościach w kontroli sytuacji beneficjentów przebywających poza terytorium państwa członkowskiego. Argumenty oparte na porównaniu z dyrektywą 2003/109/WE, która przewiduje możliwość ograniczenia praw dla rezydentów długoterminowych.
Godne uwagi sformułowania
Prawo Unii nie ogranicza kompetencji państw członkowskich w zakresie organizowania ich systemów zabezpieczenia społecznego. [...] Korzystając z tych kompetencji, państwa członkowskie muszą jednak przestrzegać prawa Unii. Państwa członkowskie mogą ograniczyć zasadę równego traktowania [...] jednak bez ograniczania tych praw w stosunku do pracowników z państw trzecich, którzy są zatrudnieni albo którzy byli zatrudnieni przynajmniej przez okres sześciu miesięcy i są teraz zarejestrowani jako bezrobotni. Z żadnego z przewidzianych w art. 12 ust. 2 dyrektywy 2011/98 odstępstw od praw przyznanych w art. 12 ust. 1 lit. e) tej dyrektywy nie wynika możliwość wyłączenia przez państwa członkowskie z zakresu prawa do równego traktowania pracownika posiadającego jedno zezwolenie, którego członkowie rodziny przebywają nie na terytorium danego państwa członkowskiego, lecz w państwie trzecim. Wynika z tego, że art. 12 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2011/98 stoi na przeszkodzie przepisowi, takiemu jak art. 2 ust. 6 bis ustawy nr 153/1988, zgodnie z którym do gospodarstwa domowego w rozumieniu tej ustawy nie należą małżonek oraz dzieci obywatela państwa trzeciego i osoby traktowane jak jego dzieci, jeśli nie zamieszkują na terytorium Republiki Włoskiej...
Skład orzekający
E. Regan
prezes izby
M. Ilešič
sędzia
E. Juhász
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
I. Jarukaitis
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady równego traktowania pracowników z państw trzecich w zakresie świadczeń rodzinnych i zabezpieczenia społecznego, niezależnie od miejsca zamieszkania członków ich rodziny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy państwo członkowskie przyznaje świadczenia swoim obywatelom niezależnie od miejsca zamieszkania członków ich rodziny. Wyjątki przewidziane w art. 12 ust. 2 dyrektywy 2011/98 mogą nadal mieć zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii równego traktowania migrantów zarobkowych i ich rodzin, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie społeczne oraz prawnicze.
“Czy pracownik z zagranicy straci świadczenia rodzinne, bo jego bliscy mieszkają poza UE? TSUE odpowiada: Niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI