Orzeczenie · 2026-04-30

C-301/25

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-04-30
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe praktyki handlowe, informacje o żywnościWysokatrybunal
ochrona konsumentównieuczciwe praktyki handloweinformacja o żywnościpochodzenie produktuwprowadzanie w błądprawo żywnościoweprawo UEkomplementarność przepisówsankcje

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez włoski Consiglio di Stato w związku ze sporem między Lidl Italia Srl a włoskim urzędem ochrony konkurencji i rynku (AGCM). AGCM nałożył na Lidl Italia karę pieniężną za wprowadzanie w błąd konsumentów co do pochodzenia pszenicy użytej do produkcji makaronu, podkreślając włoskie pochodzenie produktu, podczas gdy pszenica pochodziła z UE i spoza UE. Lidl Italia argumentował, że w tej sytuacji zastosowanie ma wyłącznie rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 dotyczące informacji na temat żywności, a nie dyrektywa 2005/29/WE dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do relacji między tymi dwoma aktami prawnymi, w szczególności w kontekście normy kolizyjnej z art. 3 ust. 4 dyrektywy 2005/29/WE. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania pierwsze i drugie, uznał, że przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych (dyrektywa 2005/29/WE) i przepisy dotyczące informacji o żywności (rozporządzenie 1169/2011) są komplementarne. Stwierdził, że zachowanie przedsiębiorcy wprowadzające w błąd co do cech produktu, takich jak skład czy pochodzenie, może być uznane za nieuczciwą praktykę handlową w rozumieniu dyrektywy 2005/29/WE, nawet jeśli jest ono również objęte zakazem na mocy rozporządzenia 1169/2011. Norma kolizyjna z art. 3 ust. 4 dyrektywy 2005/29/WE nie wyłącza zastosowania dyrektywy, ponieważ oba akty prawne mają na celu ochronę konsumentów i nie ma między nimi sprzeczności niemożliwej do pogodzenia. Trybunał podkreślił, że praktyka zgodna z wymogami rozporządzenia 1169/2011 nie może być co do zasady zakazana na mocy dyrektywy 2005/29/WE. Pytanie trzecie dotyczące zgodności włoskich sankcji z dyrektywą 2005/29/WE zostało uznane za niedopuszczalne z powodu braku wystarczającego uzasadnienia ze strony sądu odsyłającego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja relacji między ogólnymi przepisami o ochronie konsumentów a przepisami szczególnymi dotyczącymi informacji o żywności, zasady stosowania norm kolizyjnych w prawie UE, komplementarność różnych reżimów ochrony konsumentów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji między dyrektywą o nieuczciwych praktykach handlowych a rozporządzeniem o informacji o żywności. Pytanie dotyczące sankcji krajowych zostało uznane za niedopuszczalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych (dyrektywa 2005/29/WE) mają pierwszeństwo przed przepisami dotyczącymi informacji o żywności (rozporządzenie 1169/2011) w przypadku kolizji, zgodnie z art. 3 ust. 4 dyrektywy 2005/29/WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące informacji o żywności regulują szczególne aspekty nieuczciwych praktyk handlowych i mają pierwszeństwo w tym zakresie, ale oba systemy są komplementarne i mogą być stosowane równocześnie.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepisy rozporządzenia 1169/2011 dotyczące informacji o żywności regulują szczególne aspekty nieuczciwych praktyk handlowych w rozumieniu art. 3 ust. 4 dyrektywy 2005/29/WE. Oba systemy prawne mają na celu ochronę konsumentów i nie ma między nimi sprzeczności niemożliwej do pogodzenia, co oznacza, że mogą być stosowane równocześnie.

Czy zachowanie przedsiębiorcy wprowadzające w błąd co do pochodzenia żywności, objęte rozporządzeniem 1169/2011, może być jednocześnie uznane za nieuczciwą praktykę handlową w rozumieniu dyrektywy 2005/29/WE i podlegać sankcjom na podstawie obu aktów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie takie może być ukarane na podstawie przepisów krajowych transponujących dyrektywę 2005/29/WE, nawet jeśli jest ono również objęte zakazem na mocy rozporządzenia 1169/2011 i przepisów krajowych wdrażających to rozporządzenie.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że systemy ochrony ustanowione w dyrektywie 2005/29/WE i rozporządzeniu 1169/2011 są komplementarne i realizują wspólny cel ochrony konsumentów. Norma kolizyjna z art. 3 ust. 4 dyrektywy 2005/29/WE nie wyklucza jednoczesnego stosowania obu reżimów prawnych, o ile nie prowadzi to do niemożliwej do pokonania sprzeczności.

Czy sankcje przewidziane we włoskim dekrecie ustawodawczym nr 231/2017 za naruszenie przepisów o informacji o żywności są odpowiednie i zgodne z art. 13 dyrektywy 2005/29/WE?

Odpowiedź sądu

Pytanie jest niedopuszczalne, ponieważ sąd odsyłający nie wykazał związku między tymi przepisami a sporem w postępowaniu głównym ani powodów, dla których należy badać zgodność tych sankcji z dyrektywą 2005/29/WE.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie spełnił wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia pytań prawnych, w szczególności w odniesieniu do pytania trzeciego. Sąd odsyłający nie przedstawił wystarczających powodów, dla których uważał, że należy zbadać zgodność włoskich sankcji z dyrektywą 2005/29/WE, ani związku między tymi przepisami a sporem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Lidl Italia Srlspolkaskarżący
Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (AGCM)organ_krajowypozwany
Wiise Srlspolkainterwenient
Associazione per la Difesa e l’Orientamento dei Consumatori (ADOC Aps)inneinterwenient
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 2005/29/WE art. 3 § ust. 4

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

W przypadku kolizji pomiędzy przepisami niniejszej dyrektywy a innymi przepisami prawnymi Unii regulującymi szczególne aspekty nieuczciwych praktyk handlowych, te ostatnie mają pierwszeństwo i stosuje się je do tych szczególnych aspektów.

Dyrektywa 2005/29/WE art. 6 § ust. 1 lit. b

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Praktyka handlowa uznaje się za wprowadzającą w błąd, jeżeli zawiera fałszywe informacje lub w jakikolwiek sposób wprowadza w błąd przeciętnego konsumenta co do głównych cech produktu, takich jak jego skład czy pochodzenie geograficzne, i powoduje lub może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął.

Dyrektywa 2005/29/WE art. 5 § ust. 1 i ust. 4 lit. a

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Nieuczciwe praktyki handlowe są zabronione, w szczególności te, które wprowadzają w błąd w rozumieniu art. 6 i 7.

Dyrektywa 2005/29/WE art. 1

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Cel dyrektywy: przyczynienie się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego i osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony konsumentów poprzez zbliżenie przepisów prawnych odnoszących się do nieuczciwych praktyk handlowych.

Rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § ust. 1 lit. a i ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta, tak aby nie byli oni wprowadzani w błąd co do właściwości danego środka spożywczego, w szczególności co do jego składu, kraju lub miejsca pochodzenia.

Rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § ust. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Wymogi rzetelnego informowania mają zastosowanie również do prezentacji środków spożywczych, w tym ich opakowania.

Rozporządzenie nr 1169/2011 art. 1 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Rozporządzenie stanowi podstawę zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności oraz określa ogólne zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności, a w szczególności etykietowania.

Kodeks konsumencki art. 21 § ust. 1 lit. b

Dekret ustawodawczy nr 206 – Codice del consumo (kodeks konsumencki) z dnia 6 września 2005 r.

Praktyka handlowa uznaje się za wprowadzającą w błąd, jeżeli zawiera informacje nieodpowiadające rzeczywistości lub w jakikolwiek sposób wprowadza w błąd przeciętnego konsumenta co do głównych cech produktu, takich jak jego skład czy pochodzenie geograficzne, i powoduje lub może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął.

Pomocnicze

Dyrektywa 2005/29/WE art. 2 § lit. d

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Definicja 'praktyki handlowe stosowane przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów': każde działanie przedsiębiorcy, jego zaniechanie, sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklama i marketing, bezpośrednio związane z promocją, sprzedażą lub dostawą produktu do konsumentów.

Dyrektywa 2005/29/WE art. 13

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów krajowych przyjętych na mocy niniejszej dyrektywy i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonywania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Rozporządzenie nr 1169/2011 art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie im podstaw do dokonywania świadomych wyborów.

Dekret ustawodawczy nr 231/2017 art. 3 § ust. 1

Dekret ustawodawczy nr 231 – Disciplina sanzionatoria per la violazione delle disposizioni del regolamento (UE) n. 1169/2011 z dnia 15 grudnia 2017 r.

Naruszenie przepisów art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011 dotyczących rzetelnego informowania, powoduje zastosowanie administracyjnej sankcji pieniężnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące informacji o żywności (rozporządzenie 1169/2011) regulują szczególne aspekty nieuczciwych praktyk handlowych w rozumieniu dyrektywy 2005/29/WE. • Systemy ochrony konsumentów ustanowione w dyrektywie 2005/29/WE i rozporządzeniu 1169/2011 są komplementarne i realizują wspólny cel ochrony konsumentów. • Nie ma sprzeczności niemożliwej do pogodzenia między tymi dwoma aktami prawnymi, co pozwala na ich równoczesne stosowanie. • Praktyka zgodna z wymogami rozporządzenia 1169/2011 nie może być co do zasady zakazana na mocy dyrektywy 2005/29/WE.

Odrzucone argumenty

Zachowanie objęte rozporządzeniem 1169/2011 wyczerpuje ochronę konsumenta i wyłącza zastosowanie ogólnej ochrony wynikającej z dyrektywy 2005/29/WE. • Istnieje kolizja między przepisami dyrektywy 2005/29/WE a rozporządzeniem 1169/2011, która powoduje pierwszeństwo przepisów szczególnych (rozporządzenia 1169/2011) i wyłącza zastosowanie dyrektywy 2005/29/WE. • Pytanie trzecie dotyczące zgodności sankcji krajowych z dyrektywą 2005/29/WE jest dopuszczalne i powinno zostać rozpatrzone.

Godne uwagi sformułowania

komplementarność systemów ochrony • norma kolizyjna • nieuczciwe praktyki handlowe • informacje na temat żywności • wprowadzające w błąd • pochodzenie geograficzne • skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

I. Ziemele

sędzia

A. Kumin

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

M. Bošnjak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między ogólnymi przepisami o ochronie konsumentów a przepisami szczególnymi dotyczącymi informacji o żywności, zasady stosowania norm kolizyjnych w prawie UE, komplementarność różnych reżimów ochrony konsumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji między dyrektywą o nieuczciwych praktykach handlowych a rozporządzeniem o informacji o żywności. Pytanie dotyczące sankcji krajowych zostało uznane za niedopuszczalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu (makaron) i kwestii wprowadzania konsumentów w błąd co do jego pochodzenia, co jest tematem budzącym zainteresowanie konsumentów i prawników zajmujących się ochroną konsumentów i prawem żywnościowym.

Czy Lidl oszukał Cię co do pochodzenia makaronu? TSUE wyjaśnia, kiedy przepisy o żywności i ochronie konsumentów działają razem.

Sektor

żywność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy