C-301/12
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwa członkowskie są zobowiązane do zaproponowania Komisji zdeklasowania terenów wpisanych do wykazu TZW, jeśli właściciel nieruchomości wykaże degradację środowiska, która uniemożliwia dalsze przyczynianie się terenu do celów dyrektywy.
Sprawa dotyczyła interpretacji dyrektywy 92/43/EWG w kontekście włoskiego prawa krajowego, które ograniczało możliwość zmiany statusu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty (TZW). Właściciel nieruchomości, Cascina Tre Pini Ss, twierdził, że jego teren został zdegradowany przez rozbudowę lotniska i domagał się zmiany jego klasyfikacji. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy dyrektywy nakładają na państwa członkowskie obowiązek działania w odpowiedzi na takie wnioski oraz czy prawo krajowe może ograniczać inicjatywę w tym zakresie do władz regionalnych. Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie są zobowiązane do zaproponowania zdeklasowania terenu, jeśli degradacja jest nieodwracalna i uniemożliwia realizację celów dyrektywy, a także że prawo krajowe musi gwarantować prawidłowe stosowanie dyrektywy.
Sprawa C-301/12 dotyczyła wykładni dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, w szczególności przepisów dotyczących terenów mających znaczenie dla Wspólnoty (TZW). Właściciel nieruchomości, Cascina Tre Pini Ss, złożył wniosek o zmianę statusu TZW, twierdząc, że jego teren został zdegradowany przez rozbudowę lotniska Malpensa. Włoskie prawo krajowe (DPR nr 357/97) przewidywało, że inicjatywa w zakresie przeglądu TZW należy do regionów, ale nie nakładało na nie obowiązku działania w odpowiedzi na wnioski prywatnych właścicieli ani nie przewidywało zastępczej roli państwa. Sąd odsyłający, Consiglio di Stato, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi interpretacji art. 4, 9 i 11 dyrektywy 92/43/EWG. Trybunał orzekł, że państwa członkowskie są zobowiązane do zaproponowania Komisji Europejskiej zdeklasowania terenu wpisanego do wykazu TZW, jeżeli właściciel nieruchomości wykaże, że teren ten, pomimo poszanowania przepisów o ochronie, w sposób definitywny nie może już przyczyniać się do ochrony siedlisk przyrodniczych i dzikiej fauny i flory lub utworzenia sieci Natura 2000. Samo twierdzenie o degradacji nie jest wystarczające; kluczowa jest nieodwracalna utrata właściwości uzasadniających wpis. Trybunał podkreślił, że obowiązek ten wynika z konieczności zapewnienia spójności sieci Natura 2000 i ochrony prawa własności. Ponadto, Trybunał stwierdził, że prawo Unii nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przyznaje uprawnienie do proponowania dostosowania wykazu TZW jedynie jednostkom samorządu terytorialnego, pod warunkiem, że taki podział kompetencji gwarantuje prawidłowe stosowanie dyrektywy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, pod warunkiem, że wniosek jest oparty na okoliczności, iż pomimo poszanowania przepisów art. 6 ust. 2-4 dyrektywy, teren ten w sposób definitywny nie może już przyczyniać się do ochrony siedlisk przyrodniczych i dzikiej fauny i flory lub utworzenia sieci Natura 2000.
Uzasadnienie
Dyrektywa 92/43/EWG wymaga od państw członkowskich zapewnienia spójności sieci Natura 2000. Jeśli teren wpisany do wykazu TZW w sposób nieodwracalny przestał być zdatny do realizacji celów dyrektywy, państwo członkowskie jest zobowiązane zaproponować jego zdeklasowanie, aby uniknąć marnowania zasobów i utrzymać jakość sieci. Ograniczenia prawa własności są uzasadnione tylko wtedy, gdy teren nadal spełnia przesłanki klasyfikacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Cascina Tre Pini Ss | spolka | skarżący |
| Ministero dell’Ambiente e della Tutela del Territorio e del Mare | organ_krajowy | pozwany |
| Regione Lombardia | organ_krajowy | pozwany |
| Presidenza del Consiglio dei Ministri | organ_krajowy | pozwany |
| Consorzio Parco Lombardo della Valle del Ticino | organ_krajowy | pozwany |
| Comune di Somma Lombardo | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
Dyrektywa 92/43/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Państwa członkowskie dysponują zakresem uznania przy proponowaniu wykazu TZW, ale muszą uwzględniać kryteria ustalone w dyrektywie. Jeśli kryteria nie mogą być zachowane, państwa są zobowiązane do złożenia propozycji dostosowania wykazu.
Dyrektywa 92/43/EWG art. 9
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Komisja może rozważyć zdeklasyfikowanie SOO, jeżeli jest to uzasadnione naturalnymi zmianami stwierdzonymi w wyniku nadzoru. Zdeklasyfikowanie SOO pociąga za sobą zdeklasyfikowanie TZW.
Dyrektywa 92/43/EWG art. 11
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Państwa członkowskie prowadzą nadzór nad stanem ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków.
DPR nr 357/97 art. 3 § 4 bis
Dekret Prezydenta Republiki nr 357/1997
Przepis ten przyznaje regionom i prowincjom autonomicznym uprawnienie do inicjatywy w zakresie przeglądu TZW, ale nie przewiduje zastępczej roli państwa ani obowiązku działania na wniosek strony prywatnej.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
Dyrektywa 92/43/EWG art. 2
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Dyrektywa 92/43/EWG art. 3
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Dyrektywa 92/43/EWG art. 4 § 4
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Państwa członkowskie powinny wyznaczyć wszystkie TZW jako SOO.
Dyrektywa 92/43/EWG art. 4 § 5
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Dyrektywa 92/43/EWG art. 6 § 2
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Dyrektywa 92/43/EWG art. 6 § 3
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Dyrektywa 92/43/EWG art. 6 § 4
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
DPR nr 357/97 art. 1
Dekret Prezydenta Republiki nr 357/1997
DPR nr 357/97 art. 7
Dekret Prezydenta Republiki nr 357/1997
TFUE art. 288 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwa członkowskie są zobowiązane do zaproponowania zdeklasowania TZW, jeśli teren definitywnie utracił właściwości uzasadniające jego wpis. Prawo Unii nie narzuca sposobu podziału kompetencji w prawie krajowym, o ile gwarantuje to skuteczne stosowanie dyrektywy.
Odrzucone argumenty
Włoskie prawo krajowe, ograniczające inicjatywę w sprawie przeglądu TZW do regionów, jest zgodne z prawem Unii. Degradacja terenu nie zawsze uzasadnia jego zdeklasyfikowanie; kluczowa jest nieodwracalna utrata właściwości ochronnych. Ochrona prywatnych interesów gospodarczych nie jest celem dyrektywy 92/43/EWG.
Godne uwagi sformułowania
nieodwracalna niezdatność tego terenu do realizacji celów dyrektywy utrzymanie w ramach sieci Natura 2000 terenów, które w sposób definitywny nie przyczyniają się już do realizacji wspomnianych celów, nie byłoby zgodne z wymogami jakości tej sieci tak długo jak dany teren dzięki swoim właściwościom spełnia przesłanki, które pozwoliły na jego sklasyfikowanie, ograniczenia prawa własności są z reguły uzasadnione przez cel ochrony środowiska swoboda wyboru formy i środków przez państwa członkowskie przy transpozycji dyrektyw
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
J.L. da Cruz Vilaça
sędzia
G. Arestis
sprawozdawca
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja obowiązków państw członkowskich w zakresie zarządzania siecią Natura 2000, w szczególności procedury zmiany statusu TZW w przypadku degradacji środowiska; zasady podziału kompetencji między władzami krajowymi i regionalnymi przy implementacji prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której właściciel nieruchomości domaga się zmiany statusu TZW z powodu degradacji. Wymaga udowodnienia nieodwracalnej utraty właściwości ochronnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między ochroną środowiska a interesami gospodarczymi (rozwój lotniska) oraz prawem własności. Pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe procedury administracyjne i jakie obowiązki nakłada na państwa członkowskie w zakresie ochrony przyrody.
“Czy degradacja terenu może prowadzić do jego „odklasyfikowania” z sieci Natura 2000? TSUE wyjaśnia obowiązki państw.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI