C-300/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie węgierskim przepisom proceduralnym, które uzależniają możliwość dochodzenia odszkodowania za naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych od uprzedniego stwierdzenia naruszenia przez komisję arbitrażową lub sąd, ani przepisom ograniczającym kontrolę sądową do zarzutów podniesionych przed komisją arbitrażową.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 89/665/EWG w kontekście węgierskich przepisów proceduralnych. Hochtief AG domagał się odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych. Węgierskie przepisy uzależniały możliwość dochodzenia odszkodowania od uprzedniego stwierdzenia naruszenia przez organ administracyjny lub sąd, a także ograniczały kontrolę sądową do zarzutów podniesionych przed komisją arbitrażową. Hochtief argumentował, że te przepisy naruszają prawo UE, w szczególności prawo do skutecznej ochrony sądowej. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że przepisy te są zgodne z prawem UE, pod warunkiem, że nie czynią dochodzenia odszkodowania praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Kúria (sąd najwyższy Węgier) w związku ze sporem między Hochtief AG a Budapest Főváros Önkormányzata (instytucją zamawiającą) dotyczącym powództwa o odszkodowanie. Hochtief AG domagał się odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku naruszenia przepisów dotyczących zamówień publicznych. Węgierskie przepisy, w szczególności art. 350 ustawy o zamówieniach publicznych, uzależniały dopuszczalność powództwa o odszkodowanie od uprzedniego i ostatecznego stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji instytucji zamawiającej przez komisję arbitrażową lub sąd. Ponadto, art. 339/A kodeksu postępowania cywilnego ograniczał kontrolę sądową decyzji komisji arbitrażowej do zarzutów podniesionych przed tą komisją. Hochtief AG argumentował, że takie uregulowania naruszają prawo Unii, w szczególności prawo do skutecznej ochrony sądowej gwarantowane przez art. 47 Karty praw podstawowych UE, a także zasady skuteczności i równoważności. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując pierwsze dwa pytania, stwierdził, że art. 2 ust. 6 dyrektywy 89/665/EWG nie stoi na przeszkodzie takim krajowym przepisom proceduralnym, pod warunkiem że nie czynią one dochodzenia odszkodowania praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Odnosząc się do trzeciego pytania, Trybunał uznał, że ograniczenie kontroli sądowej do zarzutów podniesionych przed komisją arbitrażową również nie stoi na przeszkodzie prawu Unii, o ile oferent miał możliwość przedstawienia wszystkich istotnych zarzutów w postępowaniu przed komisją arbitrażową i sądami krajowymi. Trybunał podkreślił, że zasada, iż sąd związany jest przedmiotem sporu i przedstawionymi dowodami, służy ochronie prawa do obrony i prawidłowego przebiegu postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo Unii nie stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu, pod warunkiem że nie czyni ono dochodzenia odszkodowania praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.
Uzasadnienie
Artykuł 2 ust. 6 dyrektywy 89/665/EWG pozwala państwom członkowskim na uzależnienie powództwa o odszkodowanie od uprzedniego uchylenia zaskarżonej decyzji. Państwa członkowskie mają swobodę w określeniu warunków stosowania tego przepisu, o ile nie naruszają zasady skuteczności i prawa do skutecznej ochrony sądowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
instytucja zamawiająca (Budapest Főváros Önkormányzata)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Hochtief AG | spolka | skarżący |
| Budapest Főváros Önkormányzata | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 89/665/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 89/665/EWG
Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki, aby zapewnić możliwość skutecznego odwołania od decyzji instytucji zamawiających z powodu naruszenia prawa UE w dziedzinie zamówień publicznych lub krajowych przepisów transponujących to prawo.
Dyrektywa 89/665/EWG art. 1 § 3
Dyrektywa Rady 89/665/EWG
Państwa członkowskie zapewniają dostępność procedur odwoławczych przynajmniej dla każdego podmiotu, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia i który poniósł szkodę lub może ponieść szkodę w wyniku domniemanego naruszenia.
Dyrektywa 89/665/EWG art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 89/665/EWG
Procedury odwoławcze obejmują prawo do uchylenia bezprawnych decyzji oraz prawo do przyznania odszkodowania podmiotom, które doznały uszczerbku w wyniku naruszenia.
Dyrektywa 89/665/EWG art. 2 § 6
Dyrektywa Rady 89/665/EWG
Państwa członkowskie mogą przewidzieć, że w przypadku roszczenia o odszkodowanie w związku z bezprawnie podjętą decyzją, przedmiotowa decyzja musi być uprzednio uchylona przez organ mający niezbędne uprawnienia.
ustawa o zamówieniach publicznych art. 350
Ustawa o zamówieniach publicznych (Węgry)
Możliwość dochodzenia roszczenia o charakterze cywilnym opartego na naruszeniu przepisów dotyczących zamówień publicznych jest uzależniona od spełnienia przesłanki, by komisja arbitrażowa lub sąd w prawomocnym orzeczeniu stwierdziły, że nastąpiło naruszenie przepisów.
kodeks postępowania cywilnego art. 339/A
Kodeks postępowania cywilnego (Węgry)
Sąd dokonuje kontroli decyzji administracyjnej na podstawie przepisów obowiązujących oraz stanu faktycznego istniejącego w chwili jej wydania, z ograniczeniem do zarzutów podniesionych przed organem pierwszej instancji.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Pomocnicze
ustawa o zamówieniach publicznych art. 108 § 3
Ustawa o zamówieniach publicznych (Węgry)
Kandydat może zmienić swój wniosek o dopuszczenie do udziału do chwili upływu terminu do jego złożenia.
ustawa o zamówieniach publicznych art. 351
Ustawa o zamówieniach publicznych (Węgry)
Określa warunki dochodzenia odszkodowania ograniczonego do kosztów przygotowania oferty i udziału w postępowaniu.
Dyrektywa 2014/23/UE
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE
Zmieniająca dyrektywę 89/665/EWG.
Dyrektywa 2014/24/UE
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Dotyczy zamówień publicznych, uchyla dyrektywę 2004/18/WE.
Dyrektywa 93/37/EWG art. 6
Dyrektywa Rady 93/37/EWG
Dotyczyła koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane.
Dyrektywa 92/13/EWG
Dyrektywa Rady 92/13/EWG
Dotyczyła zamówień publicznych w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE dopuszcza możliwość uzależnienia dochodzenia odszkodowania od uprzedniego stwierdzenia naruszenia przez organ administracyjny lub sąd. Państwa członkowskie mają swobodę w określeniu warunków stosowania przepisów krajowych, o ile nie naruszają one zasady skuteczności i prawa do skutecznej ochrony sądowej. Ograniczenie kontroli sądowej do zarzutów podniesionych przed komisją arbitrażową nie narusza prawa do skutecznego środka prawnego, jeśli oferent miał możliwość przedstawienia wszystkich istotnych zarzutów. Zasada związania sądu przedmiotem sporu służy ochronie prawa do obrony i prawidłowego przebiegu postępowania.
Odrzucone argumenty
Węgierskie przepisy proceduralne naruszają prawo Unii, w szczególności prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty praw podstawowych UE). Przepisy te czynią dochodzenie odszkodowania praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Ograniczenie kontroli sądowej do zarzutów podniesionych przed komisją arbitrażową narusza zasady skuteczności i równoważności.
Godne uwagi sformułowania
Prawo Unii nie stoi na przeszkodzie obowiązywaniu krajowego uregulowania proceduralnego, które uzależnia możliwość dochodzenia roszczenia cywilnego [...] od spełnienia przesłanki, by [...] stwierdziły, że nastąpiło naruszenie tych przepisów. Prawo to nie stoi na przeszkodzie krajowemu przepisowi proceduralnemu [...], który ogranicza kontrolę sądową decyzji wydanej przez komisję arbitrażową [...] do zbadania jedynie zarzutów podniesionych przed tą komisją. Zasada, zgodnie z którą inicjatywa procesowa należy do stron, co oznacza, że sąd związany jest obowiązkiem trzymania się przedmiotu sporu, oparcia swego rozstrzygnięcia na przedstawionych mu okolicznościach oraz powstrzymania się od działania z urzędu, poza wyjątkowymi przypadkami w celu ochrony interesu publicznego, chroni prawo do obrony i zapewnia prawidłowy przebieg postępowania.
Skład orzekający
L. Bay Larsen
prezes izby
J. Malenovský
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sędzia
M. Vilaras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 89/665/EWG w zakresie dopuszczalności powództwa o odszkodowanie i zakresu kontroli sądowej w postępowaniach o zamówienia publiczne, zwłaszcza w kontekście krajowych przepisów proceduralnych ograniczających możliwość dochodzenia roszczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych węgierskich przepisów proceduralnych, ale jego zasady mogą być stosowane do podobnych regulacji w innych państwach członkowskich. Kluczowe jest, aby krajowe przepisy nie czyniły dochodzenia odszkodowania praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w zamówieniach publicznych, które mają bezpośredni wpływ na możliwość dochodzenia odszkodowań przez firmy. Wyjaśnia granice między prawem UE a krajowymi przepisami proceduralnymi.
“Czy można dochodzić odszkodowania za błędy w zamówieniach publicznych? TSUE wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
zamówienia publiczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI