C-300/10
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące ubezpieczeń komunikacyjnych nie sprzeciwiają się krajowym regulacjom pozwalającym na ograniczenie lub wyłączenie odszkodowania dla pasażera, jeśli przyczynił się on do szkody, nawet jeśli kierowcy nie ponoszą winy.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych w kontekście wypadku drogowego, w którym pasażer doznał obrażeń z powodu niezapięcia pasa bezpieczeństwa. Sąd krajowy pytał, czy przepisy UE pozwalają na ograniczenie lub wyłączenie odszkodowania dla pasażera, jeśli przyczynił się on do szkody, nawet gdy kierowcy nie ponoszą winy. Trybunał uznał, że przepisy UE nie sprzeciwiają się takim krajowym regulacjom, pod warunkiem że nie prowadzą one do nieproporcjonalnego ograniczenia lub wyłączenia odszkodowania.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektyw UE dotyczących ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Sprawa wywodziła się z wypadku drogowego, w którym pasażer doznał obrażeń głowy i twarzy po tym, jak nie zapiął pasa bezpieczeństwa i uderzył w przednią szybę. Sąd krajowy zawiesił postępowanie, zadając pytanie, czy przepisy UE sprzeciwiają się portugalskim regulacjom, które pozwalają na odmowę lub obniżenie odszkodowania dla pasażera, jeśli przyczynił się on do powstania szkody, nawet gdy kierowcy nie ponoszą winy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w pełnym składzie, stwierdził, że art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy, art. 2 ust. 1 drugiej dyrektywy oraz art. 1 trzeciej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, które w przypadku zderzenia dwóch pojazdów silnikowych powodującego uszkodzenia ciała pasażera, gdy winy nie można przypisać żadnemu z kierowców, zezwalają na ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonych. Kluczowe było rozróżnienie między zakresem ubezpieczenia a zakresem odszkodowania, przy czym to drugie jest zasadniczo regulowane przez prawo krajowe. Trybunał podkreślił, że choć przepisy krajowe nie mogą pozbawiać skuteczności dyrektyw UE, to ograniczenie odszkodowania z powodu przyczynienia się ofiary do szkody jest dopuszczalne, o ile nie jest ono nieproporcjonalne i opiera się na indywidualnej ocenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy UE nie sprzeciwiają się takim krajowym regulacjom, pod warunkiem że nie prowadzą one do nieproporcjonalnego ograniczenia lub wyłączenia odszkodowania.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że dyrektywy UE dotyczące ubezpieczeń komunikacyjnych mają na celu zapewnienie minimalnego poziomu ochrony i swobodnego przepływu, ale nie harmonizują systemów odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich. Ograniczenie odszkodowania z powodu przyczynienia się ofiary do szkody jest dopuszczalne, o ile nie jest ono nieproporcjonalne i opiera się na indywidualnej ocenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytanie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Vítor Hugo Marques Almeida | osoba_fizyczna | skarżący |
| Companhia de Seguros Fidelidade-Mundial SA | spolka | pozwany |
| Jorge Manuel da Cunha Carvalheira | osoba_fizyczna | pozwany |
| Paulo Manuel Carvalheira | osoba_fizyczna | pozwany |
| Fundo de Garantia Automóvel | inne | pozwany |
| Rząd portugalski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
pierwsza dyrektywa art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 72/166/EWG
Zapewnienie objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych.
druga dyrektywa art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 84/5/EWG
Uznanie za bezskuteczne wobec poszkodowanych przepisów wyłączających z zakresu ubezpieczenia użytkowanie pojazdu przez określone osoby, chyba że zakład ubezpieczeń udowodni wiedzę o kradzieży pojazdu lub państwo członkowskie nie stosuje tego przepisu, jeśli poszkodowany uzyska odszkodowanie z instytucji zabezpieczenia społecznego.
trzecia dyrektywa art. 1
Dyrektywa Rady 90/232/EWG
Rozszerzenie zakresu ubezpieczenia na odpowiedzialność z tytułu uszkodzenia ciała wszystkich pasażerów, innych niż kierowca.
k.c. art. 503 § 1
Portugalski kodeks cywilny
Ustanawia odpowiedzialność posiadacza pojazdu za szkody wynikające z ryzyka związanego z pojazdem (odpowiedzialność obiektywna).
k.c. art. 505
Portugalski kodeks cywilny
Wyłączenie odpowiedzialności obiektywnej, jeżeli winę za wypadek można przypisać poszkodowanemu lub osobie trzeciej, lub gdy jest on wynikiem siły wyższej.
k.c. art. 570 § 1
Portugalski kodeks cywilny
Jeżeli zawinione zachowanie poszkodowanego przyczyniło się do powstania lub powiększenia szkody, sąd ustala, czy należy przyznać odszkodowanie w pełnej lub obniżonej wysokości, czy też odmówić jego przyznania.
Pomocnicze
Dyrektywa 2005/14/WE art. 1a
Dotyczy szkód na osobie oraz szkód majątkowych wyrządzonych pieszym, rowerzystom i innym niezmotoryzowanym użytkownikom dróg.
k.c. art. 504 § 1
Portugalski kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez pojazdy działa na korzyść osób trzecich oraz osób przewożonych.
k.d. art. 82 § 1
Portugalski kodeks drogowy
Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy UE dotyczące ubezpieczeń komunikacyjnych nie harmonizują systemów odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich. Ograniczenie odszkodowania z powodu przyczynienia się ofiary do szkody jest dopuszczalne, o ile nie jest nieproporcjonalne i opiera się na indywidualnej ocenie. Przepisy krajowe nie mogą pozbawiać skuteczności dyrektyw UE, ale mogą regulować zakres odszkodowań.
Odrzucone argumenty
Przepisy UE powinny być interpretowane w sposób zapewniający pełne odszkodowanie dla pasażera, niezależnie od jego przyczynienia się do szkody, gdy kierowcy nie ponoszą winy.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej szkód poniesionych w związku z ruchem pojazdów mechanicznych przez osoby trzecie jest rzeczą odrębną od zakresu odszkodowań wypłacanych im z tytułu odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego. państwa te zachowują swobodę co do określenia systemu odpowiedzialności cywilnej mającego zastosowanie do szkód wynikających z ruchu pojazdów. dyrektywy te zostałyby pozbawione takiej skuteczności, gdyby jedynie w oparciu o przyczynienie się ofiary do powstania szkody uregulowanie krajowe, sformułowane w sposób ogólny i abstrakcyjny, bądź to odmawiało pasażerowi prawa do odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia pojazdów mechanicznych, bądź to ograniczało takie prawo w sposób nieproporcjonalny.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
zastępca prezesa
A. Tizzano
prezes izby
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
L. Bay Larsen
prezes izby
A. Rosas
sędzia
M. Berger
sędzia
E. Jarašiūnas
prezes izby
E. Juhász
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sprawozdawca
A. Prechal
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektyw UE dotyczących ubezpieczeń komunikacyjnych w kontekście przyczynienia się poszkodowanego do szkody oraz zakresu odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku drogowego z udziałem pasażera, który przyczynił się do szkody, gdy kierowcy nie ponoszą winy. Konieczność indywidualnej oceny w każdym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wypadków drogowych i ubezpieczeń, a także pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe regulacje dotyczące odpowiedzialności cywilnej i odszkodowań.
“Czy możesz stracić odszkodowanie za wypadek, bo nie zapiąłeś pasów? TSUE wyjaśnia granice prawa UE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI