C-300/04
Podsumowanie
Obywatele niderlandzcy z Aruby, będący obywatelami UE, mogą powoływać się na prawa wynikające z obywatelstwa UE, ale prawo do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego zależy od przepisów krajowych, które muszą być zgodne z zasadą równego traktowania.
Sprawa dotyczyła obywateli niderlandzkich z Aruby, którzy jako obywatele UE domagali się prawa głosu w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Trybunał orzekł, że choć posiadają oni obywatelstwo UE i mogą powoływać się na związane z nim prawa, prawo do głosowania i kandydowania w wyborach do PE jest wciąż w dużej mierze kwestią prawa krajowego. Podkreślono, że przepisy krajowe muszą być zgodne z zasadą równego traktowania, co oznacza, że różnice w traktowaniu obywateli w porównywalnych sytuacjach muszą być obiektywnie uzasadnione. W przypadku odmowy prawa głosu z powodu przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE, jednostkom przysługuje prawo do naprawienia szkody.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów traktatu WE w sprawie prawa do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego dla obywateli niderlandzkich zamieszkujących na Arubie, która jest terytorium zamorskim (KTZ) Królestwa Niderlandów. M.G. Eman i O.B. Sevinger, posiadający obywatelstwo niderlandzkie i mieszkający na Arubie, zostali odmówieni wpisu na listę wyborczą, co skłoniło ich do zwrócenia się do sądu krajowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że osoby posiadające obywatelstwo państwa członkowskiego i zamieszkujące na terytorium KTZ mogą powoływać się na prawa przyznane obywatelom Unii w części drugiej traktatu. Jednakże, określenie osób uprawnionych do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego nadal należy do kompetencji państw członkowskich, pod warunkiem przestrzegania prawa wspólnotowego. Kluczowe znaczenie ma zasada równego traktowania, która zakazuje dyskryminacji obywateli znajdujących się w porównywalnych sytuacjach bez obiektywnego uzasadnienia. W przypadku naruszenia prawa wspólnotowego przez przepisy krajowe, które skutkują odmową wpisu na listę wyborczą, jednostkom przysługuje prawo do naprawienia szkody, zgodnie z zasadami równoważności i skuteczności, które muszą być zgodne z prawem krajowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, osoby te mogą powoływać się na prawa przyznane obywatelom Unii w części drugiej traktatu.
Uzasadnienie
Art. 17 ust. 1 zdanie drugie WE stanowi, że obywatelem Unii jest każda osoba mająca przynależność państwa członkowskiego. Fakt zamieszkania na terytorium KTZ nie wyłącza stosowania tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
wnoszący_odwołanie_w_postępowaniu_przed_sądem_krajowym (częściowo)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.G. Eman | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie_w_postępowaniu_przed_sądem_krajowym |
| O.B. Sevinger | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie_w_postępowaniu_przed_sądem_krajowym |
| College van burgemeester en wethouders van Den Haag | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd francuski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
TWE art. 17 § 1
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Obywatelem Unii jest każda osoba mająca przynależność państwa członkowskiego. Obywatelstwo Unii uzupełnia obywatelstwo krajowe, nie zastępując go jednak.
TWE art. 17 § 2
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w niniejszym traktacie.
TWE art. 19 § 2
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Każdy obywatel Unii mający miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie jest obywatelem, ma prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych zasadach jak obywatele tego państwa.
Pomocnicze
TWE art. 189
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
TWE art. 190
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
TWE art. 299 § 3
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Szczególne zasady stowarzyszenia określone w części czwartej niniejszego traktatu stosują się do krajów i terytoriów zamorskich, których lista zawarta jest w załączniku II do niniejszego traktatu.
EKPC art. Protokół nr 1 § 3
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Wysokie Układające się Strony zobowiązują się organizować w rozsądnych odstępach czasu wolne wybory, oparte na tajnym głosowaniu, w warunkach zapewniających swobodę wyrażania opinii ludności w wyborze ciała ustawodawczego.
Dyrektywa 93/109/WE
Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich
Nederlandse Kieswet
Niderlandzka ordynacja wyborcza
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obywatele niderlandzcy z Aruby, jako obywatele UE, powinni mieć prawo głosu w wyborach do PE. Odmowa prawa głosu obywatelom UE z KTZ narusza zasadę równego traktowania, zwłaszcza gdy obywatele mieszkający w państwach trzecich takie prawo posiadają. Naruszenie prawa wspólnotowego przez przepisy krajowe powinno skutkować prawem do naprawienia szkody.
Odrzucone argumenty
Traktat WE nie stosuje się do KTZ, a zatem nie przyznaje praw obywatelom UE tam zamieszkującym. Prawo głosowania w wyborach do PE jest kompetencją państw członkowskich i może być ograniczone kryterium miejsca zamieszkania. Artykuł 3 protokołu nr 1 do EKPC nie nakłada obowiązku przyznania prawa głosu mieszkańcom KTZ.
Godne uwagi sformułowania
Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w niniejszym traktacie. Na obecnym etapie rozwoju prawa wspólnotowego określenie osób, którym przysługuje prawo głosowania i kandydowania, należy do kompetencji każdego państwa członkowskiego, pod warunkiem że nie narusza ono prawa wspólnotowego. Zasada równego traktowania sprzeciwia się, aby przyjęte kryteria prowadziły do różnego traktowania obywateli znajdujących się w porównywalnych sytuacjach bez obiektywnego uzasadnienia takiej różnicy. Krajowy porządek prawny każdego państwa członkowskiego ma określać środki umożliwiające naprawienie szkody [...] Środki te [...] muszą być zgodne z zasadą równoważności i skuteczności.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
P. Jann
sędzia
C.W.A. Timmermans
sędzia
A. Rosas
sprawozdawca
K. Schiemann
prezes_izby
J. Makarczyk
prezes_izby
J.-P. Puissochet
sędzia
P. Kūris
sędzia
E. Juhász
sędzia
E. Levits
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania obywatelstwa UE, prawa do głosowania w wyborach do PE dla obywateli UE mieszkających poza terytorium UE (w tym na terytoriach zamorskich), zasady równego traktowania w kontekście wyborczym oraz prawa do naprawienia szkody w przypadku naruszenia prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywateli niderlandzkich z Aruby, ale zasady są szeroko stosowalne do innych obywateli UE mieszkających poza terytorium UE lub na terytoriach zamorskich. Konieczność analizy przepisów krajowych w kontekście zasady równego traktowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywatelskiego – prawa głosu – w kontekście złożonych relacji między obywatelstwem UE, terytoriami zamorskimi i prawem krajowym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie UE i konstytucyjnym.
“Czy obywatelstwo UE oznacza prawo głosu w każdym zakątku świata? TSUE wyjaśnia granice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI