C-30/14
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hoge Raad der Nederlanden dotyczył wykładni dyrektywy 96/9/WE w sprawie ochrony prawnej baz danych. Spór między Ryanair a PR Aviation dotyczył wykorzystywania przez PR Aviation danych z witryny Ryanair. Ryanair twierdził, że PR Aviation naruszyła jego prawa, wykorzystując dane bez zezwolenia, powołując się na dyrektywę oraz niderlandzkie ustawy. Sądy niższych instancji wydały różne rozstrzygnięcia. Hoge Raad der Nederlanden skierował pytanie do Trybunału, czy dyrektywa 96/9 obejmuje bazy danych, które nie podlegają ochronie ani z tytułu prawa autorskiego, ani prawa sui generis, i czy w związku z tym swoboda umowna w zakresie korzystania z takich baz może być ograniczona. Trybunał przypomniał, że dyrektywy nie można powoływać bezpośrednio przeciwko jednostce, ale sądy krajowe mają obowiązek dokonywać wykładni prawa krajowego w świetle dyrektywy. Analizując dyrektywę, Trybunał stwierdził, że jej przepisy dotyczące ochrony prawnej baz danych (prawo autorskie i prawo sui generis) oraz ograniczenia swobody umów (art. 6 ust. 1, art. 8 i 15) mają zastosowanie tylko do baz spełniających kryteria tych form ochrony. W konsekwencji, do baz danych, które nie kwalifikują się do ochrony na mocy dyrektywy 96/9, nie mają zastosowania ograniczenia swobody umów wynikające z tej dyrektywy. Oznacza to, że twórca takiej bazy danych może swobodnie ograniczać jej wykorzystanie w drodze umowy, bez uszczerbku dla obowiązującego prawa krajowego. Rozstrzygnięcie o kosztach pozostawiono sądowi odsyłającemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu stosowania Dyrektywy 96/9/WE oraz możliwości umownego ograniczania dostępu do baz danych niechronionych.
Dotyczy specyficznie Dyrektywy 96/9/WE i jej zakresu ochrony. Nie wpływa na możliwość ochrony baz danych na podstawie prawa krajowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dyrektywa 96/9/WE ma zastosowanie do baz danych, które nie podlegają ochronie ani z tytułu prawa autorskiego, ani z tytułu prawa sui generis?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dyrektywa 96/9/WE nie ma zastosowania do baz danych niepodlegających ochronie na mocy tej dyrektywy ani z tytułu prawa autorskiego, ani z tytułu prawa sui generis.
Uzasadnienie
Dyrektywa ustanawia dwie formy ochrony prawnej baz danych: prawo autorskie i prawo sui generis. Przepisy ograniczające swobodę umów (art. 6 ust. 1, art. 8 i 15) mają zastosowanie tylko do baz danych, które kwalifikują się do jednej z tych form ochrony. Jeśli baza danych nie spełnia kryteriów ochrony, dyrektywa nie ma do niej zastosowania, a twórca może swobodnie ograniczać jej wykorzystanie umownie.
Czy przepisy art. 6 ust. 1, art. 8 i 15 dyrektywy 96/9/WE stoją na przeszkodzie temu, aby twórca bazy danych, która nie podlega ochronie na mocy tej dyrektywy, ograniczył w drodze umowy korzystanie z niej przez strony trzecie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie takiemu ograniczeniu.
Uzasadnienie
Skoro dyrektywa 96/9/WE nie ma zastosowania do baz danych niepodlegających ochronie ani z tytułu prawa autorskiego, ani z tytułu prawa sui generis, to również przepisy ograniczające swobodę umów (art. 6 ust. 1, art. 8 i 15) nie mają zastosowania. Twórca takiej bazy danych może zatem swobodnie regulować jej wykorzystanie umową, bez uszczerbku dla prawa krajowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryanair Ltd | spolka | skarżący |
| PR Aviation BV | spolka | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 96/9/WE art. 6 § ust. 1
Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
Określa wyjątki od czynności zastrzeżonych dla legalnego użytkownika, ale ma zastosowanie tylko do baz chronionych prawem autorskim.
Dyrektywa 96/9/WE art. 8
Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
Określa prawa i obowiązki legalnych użytkowników baz danych, ale ma zastosowanie tylko do baz chronionych prawem sui generis.
Dyrektywa 96/9/WE art. 15
Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
Stanowi o wiążącym charakterze niektórych przepisów (art. 6 ust. 1 i art. 8), ale ma zastosowanie tylko do baz chronionych prawem autorskim lub sui generis.
Pomocnicze
Dyrektywa 96/9/WE art. 1 § ust. 1 i 2
Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
Definiuje pojęcie 'bazy danych', ale definicja jest ograniczona celami dyrektywy.
Dyrektywa 96/9/WE art. 3 § ust. 1
Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
Określa przesłankę ochrony bazy danych z tytułu prawa autorskiego (oryginalność wyboru lub uporządkowania zawartości).
Dyrektywa 96/9/WE art. 5
Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
Wymienia czynności zastrzeżone w odniesieniu do bazy danych chronionej prawem autorskim.
Dyrektywa 96/9/WE art. 7 § ust. 1
Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
Określa przesłankę ochrony bazy danych z tytułu prawa sui generis (istotna inwestycja).
ustawa o bazach danych
Wet houdende aanpassing van de Nederlandse wetgeving aan richtlijn 96/9/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 1996 betreffende de rechtsbescherming van databanken
Niderlandzka ustawa transponująca Dyrektywę 96/9/WE.
Aw art. 1
Auteurswet
Niderlandzka ustawa o prawach autorskich.
Aw art. 10 § ust. 1 pkt 1
Auteurswet
Definiuje utwory literackie, naukowe i artystyczne, w tym utwory pisane.
Aw art. 10 § ust. 3
Auteurswet
Definiuje zbiory jako dzieła niezależne, chronione jako takie.
Aw art. 24a § ust. 1
Auteurswet
Określa wyjątek od naruszenia praw autorskich do bazy danych dla legalnego użytkownika.
Aw art. 24a § ust. 3
Auteurswet
Zakazuje wyłączenia stosowania ust. 1 i 2 umową ze szkodą dla legalnego użytkownika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 96/9/WE ma zastosowanie tylko do baz danych, które kwalifikują się do ochrony prawem autorskim lub prawem sui generis. • Przepisy ograniczające swobodę umów (art. 6 ust. 1, art. 8 i 15) mają zastosowanie tylko do baz danych chronionych na mocy dyrektywy. • Twórca bazy danych niepodlegającej ochronie na mocy dyrektywy może swobodnie ograniczać jej wykorzystanie umownie.
Odrzucone argumenty
Zakres stosowania dyrektywy 96/9/WE obejmuje bazy danych, które nie podlegają ochronie ani z tytułu prawa autorskiego, ani z tytułu prawa sui generis. • Ograniczenia swobody umów wynikające z art. 6 ust. 1, art. 8 i 15 dyrektywy mają zastosowanie również do baz danych niechronionych.
Godne uwagi sformułowania
dyrektywa nie może sama z siebie tworzyć obowiązków po stronie jednostki i nie można zatem powoływać się na dyrektywę jako taką przeciwko jednostce • sądy krajowe, stosując prawo krajowe, zobowiązane są, tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu rozpatrywanej dyrektywy • dyrektywa ta zasadza się na równowadze między prawami osoby, która tworzy bazę danych, a prawami legalnych użytkowników takiej bazy
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
prezes
K. Lenaerts
sprawozdawca
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
J.L. da Cruz Vilaça
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania Dyrektywy 96/9/WE oraz możliwości umownego ograniczania dostępu do baz danych niechronionych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznie Dyrektywy 96/9/WE i jej zakresu ochrony. Nie wpływa na możliwość ochrony baz danych na podstawie prawa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa własności intelektualnej w erze cyfrowej – ochrony baz danych i granic swobody umownej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie własności intelektualnej i IT.
“Czy możesz swobodnie korzystać z danych w internecie? TSUE wyjaśnia granice ochrony baz danych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny