C-3/08

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2009-10-01
cjeuswobody_rynkuswobodny przeplyw pracownikowWysokatrybunal
swoboda przepływu pracownikówzabezpieczenie społeczneniezdolność do pracydyskryminacjapracownik migrującykoordynacja systemówprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe uzależniające przyznanie świadczenia z tytułu niezdolności do pracy od zakończenia rocznego okresu niezdolności do pracy są sprzeczne z prawem UE, jeśli stawiają pracownika migrującego w gorszej sytuacji niż pracownika krajowego.

Sprawa dotyczyła pracownicy migrującej, która po przepracowaniu lat w Belgii i opłacaniu składek, przeniosła się do Luksemburga. Po stwierdzeniu niezdolności do pracy, belgijski system ubezpieczeń odmówił jej świadczenia za pierwszy rok, powołując się na przepisy krajowe zgodne z art. 40 ust. 3 lit. b) rozporządzenia 1408/71. Trybunał uznał, że takie podejście dyskryminuje pracowników migrujących, którzy płacą składki, ale nie otrzymują świadczenia, co jest sprzeczne z zasadą swobodnego przepływu pracowników (art. 39 TFUE).

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył zgodności belgijskich przepisów dotyczących świadczeń z tytułu niezdolności do pracy z prawem wspólnotowym, w szczególności z zasadą swobodnego przepływu pracowników. Sprawa dotyczyła Ketty Leyman, która po latach pracy w Belgii przeniosła się do Luksemburga. Po stwierdzeniu niezdolności do pracy, belgijski Instytut Ubezpieczeń (INAMI) przyznał jej świadczenie, ale od daty późniejszej niż żądała, powołując się na przepisy krajowe (art. 93 ustawy z 1994 r.) zgodne z art. 40 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1408/71. Przepisy te uzależniały przyznanie świadczenia z tytułu niezdolności do pracy od zakończenia rocznego okresu tzw. „pierwszej niezdolności do pracy”. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, stwierdził, że choć rozporządzenie nr 1408/71 ma na celu koordynację systemów zabezpieczenia społecznego, to jego stosowanie w tym przypadku prowadzi do dyskryminacji pracowników migrujących. W sytuacji, gdy pracownik migrujący opłaca składki w państwie przyjmującym, ale nie otrzymuje świadczenia przez pierwszy rok z powodu specyfiki krajowych przepisów, znajduje się on w gorszej sytuacji niż pracownik krajowy, który również jest niezdolny do pracy, ale otrzymuje świadczenie. Trybunał podkreślił, że celem traktatu WE jest zapewnienie, aby pracownicy nie tracili świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego w wyniku korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się. W związku z tym, belgijskie przepisy, w interpretacji stosowanej przez INAMI, były sprzeczne z art. 39 TFUE, ponieważ stawiały pracownika migrującego w niekorzystnej sytuacji i prowadziły do sytuacji, w której opłacane składki nie uprawniały do świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Takie przepisy krajowe są sprzeczne z prawem wspólnotowym, jeśli stawiają pracownika migrującego w niekorzystnej sytuacji względem pracownika niebędącego pracownikiem migrującym i prowadzą do opłacania składek nieuprawniających do świadczenia.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że celem traktatu WE jest zapewnienie, aby pracownicy nie tracili świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego w wyniku korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się. Belgijskie przepisy, w interpretacji stosowanej przez INAMI, stawiały pracownika migrującego w gorszej sytuacji niż pracownika krajowego, ponieważ odmawiano mu świadczenia za pierwszy rok niezdolności do pracy, mimo opłacania składek. Było to sprzeczne z art. 39 TFUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (K. Leyman)

Strony

NazwaTypRola
Ketty Leymanosoba_fizycznaskarżący
Institut national d’assurance maladie-invalidité (INAMI)organ_krajowypozwany
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 39

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Artykuł 39 TFUE (dawniej art. 39 WE) zakazuje dyskryminacji pracowników migrujących ze względu na ich narodowość i gwarantuje im prawo do swobodnego przemieszczania się i podejmowania pracy w innym państwie członkowskim, a także prawo do równego traktowania w zakresie świadczeń z zabezpieczenia społecznego.

rozporządzenie nr 1408/71 art. 40 § 3 lit. b)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Przepis ten określa warunki nabycia prawa do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy w państwie członkowskim, które uzależnia przyznanie tych świadczeń od spełnienia określonych warunków (np. zakończenia początkowego okresu niezdolności do pracy), w przypadku gdy pracownik podlegał ustawodawstwu innego państwa członkowskiego.

ustawa z 1994 r. art. 87

Belgijska ustawa z dnia 14 lipca 1994 r. o obowiązkowym ubezpieczeniu zdrowotnym i o świadczeniach z tytułu niezdolności do pracy

Przepis ten określa świadczenie zwane „świadczeniem pierwszej niezdolności” wypłacane przez okres jednego roku od dnia rozpoczęcia niezdolności do pracy.

ustawa z 1994 r. art. 93

Belgijska ustawa z dnia 14 lipca 1994 r. o obowiązkowym ubezpieczeniu zdrowotnym i o świadczeniach z tytułu niezdolności do pracy

Przepis ten określa świadczenie z tytułu niezdolności do pracy wypłacane po upływie okresu pierwszej niezdolności, gdy niezdolność do pracy przedłuża się.

Pomocnicze

TFUE art. 42

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Artykuł 42 TFUE (dawniej art. 42 WE) stanowi podstawę prawną dla koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich w celu zapewnienia swobodnego przepływu pracowników.

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Artykuł 18 TFUE (dawniej art. 18 WE) zakazuje dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

rozporządzenie nr 1408/71 art. 37

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

rozporządzenie nr 1408/71 art. 38

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

rozporządzenie nr 1408/71 art. 39

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

rozporządzenie nr 1408/71 art. 40 § 4

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

rozporządzenie nr 1408/71 art. 46

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Traktat WE art. 10

Traktat WE

Zasada lojalnej współpracy między państwami członkowskimi i instytucjami UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Belgijskie przepisy krajowe, stosowane w sposób opisany przez INAMI, stawiają pracownika migrującego w niekorzystnej sytuacji w porównaniu z pracownikiem krajowym, co narusza zasadę swobodnego przepływu pracowników (art. 39 TFUE). Sytuacja pracownika migrującego, który opłaca składki, ale nie otrzymuje świadczenia z tytułu niezdolności do pracy przez pierwszy rok, prowadzi do sytuacji, w której składki są opłacane bez uprawnienia do świadczenia, co jest niedopuszczalne. Celem prawa UE jest zapewnienie, aby pracownicy nie tracili świadczeń z zabezpieczenia społecznego w wyniku korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się.

Odrzucone argumenty

Argumentacja belgijskich władz, że stosowanie art. 40 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1408/71 i art. 93 ustawy z 1994 r. jest zgodne z prawem, ponieważ uzależnia przyznanie świadczenia od zakończenia rocznego okresu niezdolności do pracy.

Godne uwagi sformułowania

„pracownik wspólnotowy od korzystania z prawa do swobodnego przepływu, a co za tym idzie, stanowiłaby przeszkodę w wykonywaniu tej swobody” „składki na ubezpieczenie społeczne nieuprawniające ubezpieczonego do świadczenia” „niekorzystnej sytuacji względem pracowników, którzy znajdowali się także w stanie niezdolności trwałej lub stałej, ale nie wykonywali swojego prawa do swobodnego przemieszczania się”

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes izby

T. von Danwitz

sędzia

R. Silva de Lapuerta

sprawozdawca

G. Arestis

sędzia

J. Malenovský

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 39 TFUE w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i zakazu dyskryminacji pracowników migrujących w zakresie świadczeń z tytułu niezdolności do pracy. Potwierdzenie, że przepisy krajowe nie mogą prowadzić do sytuacji, w której pracownik migrujący traci świadczenia lub jest w gorszej sytuacji niż pracownik krajowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego między państwami członkowskimi, gdzie jedno państwo stosuje system uzależniający świadczenia od długości okresów ubezpieczenia (rodzaj B), a drugie stosuje system, gdzie świadczenia są wypłacane przez określony czas niezależnie od długości okresów ubezpieczenia (rodzaj A), a pracownik migruje między nimi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych problemów pracowników migrujących z dostępem do świadczeń socjalnych, co jest tematem istotnym dla wielu osób i budzi pytania o sprawiedliwość i równość w UE.

Pracownik migrujący płacił składki, ale został bez świadczeń? Trybunał UE wyjaśnia, kiedy to jest niezgodne z prawem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI