C-299/14
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo członkowskie może odmówić przyznania obywatelom UE, którzy nie są pracownikami ani osobami poszukującymi pracy, specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu.
Sprawa dotyczyła obywateli Hiszpanii, którzy przenieśli się do Niemiec i ubiegali się o świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Niemieckie przepisy wykluczały z tych świadczeń osoby, które nie były pracownikami ani osobami samozatrudnionymi w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu. Landessozialgericht Nordrhein-Westfalen zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy takie wykluczenie jest zgodne z prawem UE, w szczególności z dyrektywą 2004/38 i rozporządzeniem nr 883/2004. Trybunał uznał, że państwo członkowskie może odmówić przyznania takich świadczeń w tym okresie, zgodnie z art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej, w tym art. 18 i 45 TFUE, art. 4 i 70 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 24 dyrektywy 2004/38. Sprawa dotyczyła rodziny Peña-García, obywateli Hiszpanii, którzy przenieśli się do Niemiec. Po trzech miesiącach od przyjazdu złożyli wniosek o świadczenia z zakresu podstawowego zabezpieczenia socjalnego. Niemiecki urząd pracy odmówił przyznania świadczeń J. Peñi Cuevasowi i jego synowi za okres pierwszych trzech miesięcy pobytu, powołując się na § 7 ust. 1 zdanie drugie pkt 1 księgi II kodeksu prawa socjalnego, który wyłączał z kręgu uprawnionych obywateli innych państw członkowskich, którzy nie byli pracownikami ani osobami samozatrudnionymi, w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu. Sąd odsyłający (Landessozialgericht Nordrhein-Westfalen) miał wątpliwości co do zgodności tego przepisu z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE, w oparciu o wcześniejsze orzecznictwo (wyroki Dano i Alimanovic), stwierdził, że świadczenia te należy uznać za 'świadczenia z zakresu pomocy społecznej' w rozumieniu art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38. Trybunał uznał, że państwo członkowskie może odmówić przyznania takich świadczeń obywatelom innych państw członkowskich, którzy nie są pracownikami ani osobami samozatrudnionymi, w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu, nawet jeśli posiadają prawo pobytu na podstawie art. 6 ust. 1 dyrektywy 2004/38. Taka odmowa jest zgodna z celem dyrektywy, jakim jest zapobieganie nieracjonalnemu obciążeniu systemów pomocy społecznej, oraz zapewnia pewność prawa. W związku z tym, art. 24 dyrektywy 2004/38 i art. 4 rozporządzenia nr 883/2004 nie stoją na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, państwo członkowskie może odmówić przyznania takich świadczeń.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że świadczenia te są świadczeniami pomocy społecznej, a art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38 pozwala na odmowę ich przyznania obywatelom UE niebędącym pracownikami lub osobami samozatrudnionymi w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu. Jest to zgodne z celem dyrektywy, jakim jest zapobieganie nieracjonalnemu obciążeniu systemów pomocy społecznej i zapewnia pewność prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
państwo członkowskie (Niemcy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Vestische Arbeit Jobcenter Kreis Recklinghausen | organ_krajowy | pozwany |
| Jovanna García-Nieto | osoba_fizyczna | skarżący |
| Joel Peña Cuevas | osoba_fizyczna | skarżący |
| Jovanlis Peña García | osoba_fizyczna | skarżący |
| Joel Luis Peña Cruz | osoba_fizyczna | skarżący |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Rząd francuski | inne | interwenient |
| Rząd polski | inne | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Osoby, do których stosuje się rozporządzenie, korzystają z tych samych świadczeń i podlegają tym samym obowiązkom co obywatele państwa członkowskiego, chyba że rozporządzenie stanowi inaczej.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 70 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Dotyczy specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 70 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Definiuje specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 70 § 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Świadczenia te są udzielane wyłącznie w państwie członkowskim zamieszkania.
Dyrektywa 2004/38 art. 6 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE
Prawo pobytu przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy bez warunków.
Dyrektywa 2004/38 art. 14 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE
Zachowanie prawa pobytu tak długo, jak nie stanowi się nieracjonalnego obciążenia.
Dyrektywa 2004/38 art. 24 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE
Zasada równego traktowania obywateli Unii.
Dyrektywa 2004/38 art. 24 § 2
Dyrektywa 2004/38/WE
Odstępstwo od zasady równego traktowania – brak obowiązku przyznawania pomocy społecznej w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu dla osób niebędących pracownikami.
księga II kodeksu prawa socjalnego art. 7 § 1
Kodeks prawa socjalnego (Niemcy)
Wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do świadczeń dla osób poszukujących pracy w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu dla cudzoziemców niebędących pracownikami.
Pomocnicze
TFUE art. 18
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 45 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
konwencja o pomocy społecznej i medycznej art. 1
Europejska konwencja o pomocy społecznej i medycznej
ustawa o swobodnym przemieszczaniu się art. 2 § 3
Ustawa w sprawie swobodnego przemieszczania się (Niemcy)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwo członkowskie ma prawo odmówić przyznania świadczeń pomocy społecznej obywatelom UE, którzy nie są pracownikami ani osobami samozatrudnionymi, w ciągu pierwszych trzech miesięcy pobytu, zgodnie z art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38. Taka odmowa jest zgodna z celem dyrektywy 2004/38, jakim jest zapobieganie nieracjonalnemu obciążeniu systemów pomocy społecznej. Przepis krajowy zapewniający pewność prawa i przejrzystość w przyznawaniu świadczeń jest zgodny z zasadą proporcjonalności.
Odrzucone argumenty
Obywatele UE, którzy legalnie przebywają w państwie członkowskim przez pierwsze trzy miesiące, powinni być traktowani na równi z obywatelami tego państwa w zakresie świadczeń pomocy społecznej (argument strony skarżącej, odrzucony przez Trybunał).
Godne uwagi sformułowania
nie stanowić nieracjonalnego obciążenia dla systemu pomocy społecznej świadczenie z zakresu pomocy społecznej specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne pewność prawa i przejrzystość
Skład orzekający
A. Tizzano
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki prezesa pierwszej izby
F. Biltgen
sędzia
E. Levits
sędzia
M. Berger
sprawozdawca
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38 i art. 4 rozporządzenia nr 883/2004 w kontekście dostępu do świadczeń pomocy społecznej przez obywateli UE w pierwszych miesiącach pobytu."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji obywateli UE, którzy nie są pracownikami ani osobami samozatrudnionymi, w pierwszych trzech miesiącach pobytu. Nie dotyczy sytuacji pracowników, osób poszukujących pracy (z pewnymi zastrzeżeniami) ani osób posiadających wystarczające środki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu swobodnego przepływu osób i dostępu do świadczeń socjalnych w UE, co jest istotne dla obywateli UE przemieszczających się między państwami członkowskimi. Wyjaśnia ograniczenia w dostępie do pomocy społecznej w początkowym okresie pobytu.
“Pierwsze 3 miesiące w nowym kraju UE? Uważaj na świadczenia socjalne – Trybunał wyjaśnia zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI