C-296/24 do C-307/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-12-18
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ pracownikówWysokatrybunal
pracownicy przygranicznidodatek rodzinnyswobodny przepływ pracownikówrówność traktowaniaczłonek rodzinyutrzymanie dzieckawspólne zamieszkiwanieprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że pracownik przygraniczny, który mieszka z dzieckiem swojego małżonka lub zarejestrowanego partnera, uczestniczy w jego utrzymaniu, co uprawnia go do otrzymania dodatku rodzinnego.

Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia „uczestniczenia w utrzymaniu dziecka” w kontekście przyznawania dodatku rodzinnego pracownikom przygranicznym na dzieci ich małżonków lub zarejestrowanych partnerów, z którymi nie łączy ich więź filiacyjna. Sąd kasacyjny Luksemburga zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy sam fakt wspólnego zamieszkiwania pracownika z dzieckiem jest wystarczający do uznania tego warunku. Trybunał, opierając się na zasadzie swobodnego przepływu pracowników i szerokiej wykładni przepisów, orzekł, że wspólne zamieszkiwanie pracownika z dzieckiem jego małżonka lub partnera jest wystarczające do domniemania uczestnictwa w jego utrzymaniu i przyznania dodatku rodzinnego.

W niniejszej sprawie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał 12 wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonych przez luksemburski sąd kasacyjny. Dotyczyły one wykładni przepisów prawa Unii w kontekście przyznawania dodatku rodzinnego pracownikom przygranicznym na dzieci ich małżonków lub zarejestrowanych partnerów, z którymi nie łączy ich więź filiacyjna. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, co oznacza „uczestniczenie w utrzymaniu dziecka” w rozumieniu art. 45 TFUE, art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011 oraz art. 2 pkt 2 dyrektywy 2004/38. Sąd odsyłający pytał, czy sam fakt wspólnego zamieszkiwania pracownika z dzieckiem jest wystarczający do spełnienia tego warunku, czy też należy brać pod uwagę inne obiektywne okoliczności. Trybunał przypomniał, że przepisy dotyczące swobodnego przepływu pracowników należy interpretować szeroko. Odwołując się do swojej wcześniejszej wykładni, stwierdził, że definicja „członka rodziny” zawarta w dyrektywie 2004/38 obejmuje również dzieci małżonka lub zarejestrowanego partnera, które pozostają na utrzymaniu. W tym kontekście Trybunał orzekł, że wspólne zamieszkiwanie pracownika niebędącego rezydentem z dzieckiem jego małżonka lub zarejestrowanego partnera jest wystarczające do wykazania, że pracownik ten uczestniczy w utrzymaniu dziecka. Domniemanie to wynika z faktu tworzenia wspólnoty rodzinnej i dzielenia miejsca zamieszkania, co sugeruje przyczynianie się do kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Trybunał podkreślił, że organy krajowe nie mogą wymagać od pracownika bardziej szczegółowego dowodu, chyba że w wyjątkowych okolicznościach, gdy pracownik złożył fałszywe oświadczenia lub w rzeczywistości nie ponosi żadnych kosztów. Istnienie obowiązku alimentacyjnego po stronie drugiego rodzica ani prawo do kontaktów z dzieckiem nie wykluczają możliwości uczestnictwa pracownika w utrzymaniu dziecka, jeśli dzielą miejsce zamieszkania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik przygraniczny, który dzieli miejsce zamieszkania z dzieckiem swojego małżonka lub zarejestrowanego partnera, jest domniemany jako uczestniczący w jego utrzymaniu, co jest wystarczające do przyznania dodatku rodzinnego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że wspólne zamieszkiwanie pracownika z dzieckiem jego małżonka lub partnera tworzy wspólnotę rodzinną i jest wystarczającym dowodem uczestnictwa w utrzymaniu dziecka. Ta interpretacja jest zgodna z zasadą szerokiej wykładni przepisów o swobodnym przepływie pracowników i definicją członka rodziny w dyrektywie 2004/38. Organy krajowe nie mogą wymagać bardziej szczegółowych dowodów, chyba że w wyjątkowych okolicznościach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownicy przygraniczni (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
SMosoba_fizycznaskarżący
PXosoba_fizycznaskarżący
CYosoba_fizycznaskarżący
LKosoba_fizycznaskarżący
MFosoba_fizycznaskarżący
OPosoba_fizycznaskarżący
TDosoba_fizycznaskarżący
MYosoba_fizycznaskarżący
IXosoba_fizycznaskarżący
AHosoba_fizycznaskarżący
CJosoba_fizycznaskarżący
AEosoba_fizycznaskarżący
BFosoba_fizycznaskarżący
CGosoba_fizycznaskarżący
LHosoba_fizycznaskarżący
TBosoba_fizycznaskarżący
MVosoba_fizycznaskarżący
KNosoba_fizycznaskarżący
PEosoba_fizycznaskarżący
NBosoba_fizycznaskarżący
Caisse pour l’avenir des enfantsorgan_krajowypozwany
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 45

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy zasady swobodnego przepływu pracowników i zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Rozporządzenie 492/2011 art. 7 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011

Pracownicy korzystają z takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych jak pracownicy krajowi.

code de la sécurité sociale art. 269 § ust. 1

Kodeks zabezpieczenia społecznego

Warunki przyznania dodatku rodzinnego w Luksemburgu.

code de la sécurité sociale art. 270

Kodeks zabezpieczenia społecznego

Definicja członków rodziny na potrzeby przyznania dodatku rodzinnego.

Pomocnicze

Dyrektywa 2004/38 art. 2 § pkt 2 lit. c)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/38/WE

Definicja „członka rodziny” obejmuje bezpośrednich zstępnych, którzy nie ukończyli 21. roku życia lub pozostają na utrzymaniu, oraz bezpośrednich zstępnych współmałżonka lub partnera.

Rozporządzenie 883/2004 art. 1 § lit. i)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Definicja „członka rodziny” dla celów koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie 883/2004 art. 3 § ust. 1 lit. j)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie stosuje się do świadczeń rodzinnych.

Rozporządzenie 883/2004 art. 67

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Uprawnienie do świadczeń rodzinnych dla członków rodziny mieszkających w innym państwie członkowskim.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Szeroka wykładnia przepisów o swobodnym przepływie pracowników. Definicja „członka rodziny” w dyrektywie 2004/38 obejmuje dzieci małżonka/partnera. Wspólne zamieszkiwanie jako wystarczający dowód uczestnictwa w utrzymaniu dziecka. Domniemanie uczestnictwa w utrzymaniu dziecka na podstawie wspólnego zamieszkiwania.

Odrzucone argumenty

Argument CAE o konieczności oceny stanu faktycznego przez sądy krajowe (odrzucony jako niedopuszczalny w kontekście pytań prejudycjalnych). Argument CAE o konieczności udowodnienia przez pracownika, że pokrywa całość kosztów utrzymania dziecka (odrzucony).

Godne uwagi sformułowania

„uczestniczenia w utrzymaniu” dziecka „wspólnota rodzinna, charakteryzująca się dzieleniem przez wspomnianego pracownika i to dziecko miejsca zamieszkania” „domniemanie oparte na istnieniu wspólnego miejsca zamieszkania” „zasada szerokiej wykładni przepisów ustanawiających swobodny przepływ pracowników”

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby

M. Condinanzi

sędzia

N. Jääskinen

sprawozdawca

R. Frendo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów uznania pracownika przygranicznego za uczestniczącego w utrzymaniu dziecka małżonka/partnera na potrzeby przyznania dodatku rodzinnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników przygranicznych i dodatków rodzinnych, ale może mieć szersze zastosowanie do innych świadczeń socjalnych w kontekście swobodnego przepływu pracowników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów życia pracowników przygranicznych i ich praw do świadczeń socjalnych, co jest istotne dla wielu osób w UE. Wykładnia pojęcia „utrzymania dziecka” ma bezpośrednie przełożenie na sytuację rodzinną i finansową.

Mieszkasz z dzieckiem partnera? Masz prawo do dodatku rodzinnego – orzeka TSUE!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI