C-293/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że instalacje przesyłające energię elektryczną do odbiorców końcowych, nawet jeśli są prywatne i zasilane z lokalnej kogeneracji, mogą podlegać regulacjom dotyczącym operatorów systemów dystrybucyjnych, jeśli spełniają kryteria napięcia i kategorii odbiorców.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2019/944 w kontekście niemieckich przepisów, które zwalniały operatora lokalnej sieci energetycznej z obowiązków operatora systemu dystrybucyjnego. ENGIE Deutschland GmbH, operator instalacji energetycznej dostarczającej prąd do najemców w budynkach mieszkalnych, kwestionował odmowę podłączenia do sieci dystrybucyjnej. Sąd odsyłający pytał, czy takie instalacje, nawet jeśli są prywatne i zasilane z lokalnej kogeneracji, mogą być uznane za system dystrybucyjny w rozumieniu prawa UE. Trybunał stwierdził, że kluczowe są kryteria napięcia i kategorii odbiorców, a nie pochodzenie energii czy status prawny operatora, co oznacza, że niemieckie przepisy mogą być niezgodne z dyrektywą, jeśli wyłączają takie instalacje z regulacji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Sprawa rozpatrywana przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) dotyczyła sporu między ENGIE Deutschland GmbH a Landesregulierungsbehörde beim Sächsischen Staatsministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr w przedmiocie odmowy przez Zwickauer Energieversorgung GmbH (operatora systemu dystrybucyjnego) podłączenia do swojego systemu dwóch instalacji energetycznych ENGIE. ENGIE eksploatowało instalacje energetyczne, w tym elektrownie kogeneracyjne, dostarczające energię elektryczną, cieplną i ciepłą wodę do najemców w osiedlach mieszkaniowych. Niemieckie przepisy (EnWG) zwalniały operatora takiej instalacji z obowiązków operatora systemu dystrybucyjnego, uznając ją za „instalację odbiorcy” (§ 3 pkt 24a EnWG), a nie część systemu dystrybucyjnego. Sąd odsyłający powziął wątpliwości, czy takie uregulowanie jest zgodne z definicjami „dystrybucji” (art. 2 pkt 28) i „operatora systemu dystrybucyjnego” (art. 2 pkt 29) oraz przepisami rozdziału IV (art. 30 i nast.) dyrektywy 2019/944. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał wniosek za dopuszczalny. W swojej odpowiedzi Trybunał wyjaśnił, że pojęcia „systemu dystrybucyjnego” i „operatora systemu dystrybucyjnego” należy interpretować autonomicznie i jednolicie w całej Unii. Kluczowymi kryteriami identyfikacji systemu dystrybucyjnego są poziom napięcia (co najmniej niskie napięcie) oraz kategoria odbiorców (hurtowi lub końcowi), do których energia jest dostarczana. Kryteria takie jak pochodzenie energii (np. kogeneracja), status prawny operatora (prywatny), wielkość instalacji czy sposób ponoszenia kosztów przez odbiorców nie wyłączają systemu z zakresu definicji. Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie nie mogą wyłączać z zakresu stosowania dyrektywy instalacji, które spełniają te kryteria, ani zwalniać ich operatorów z obowiązków, chyba że zastosowanie mają wyraźnie przewidziane w dyrektywie zwolnienia lub odstępstwa (np. dla zamkniętych systemów dystrybucyjnych, obywatelskich społeczności energetycznych, małych systemów wydzielonych/połączonych, czy specyficznych odstępstw dla niektórych państw członkowskich). W analizowanym przypadku, instalacje ENGIE dostarczające energię do odbiorców końcowych (najemców) przy użyciu sieci wysokiego, średniego lub niskiego napięcia, powinny być uznane za system dystrybucyjny, a ENGIE za operatora systemu dystrybucyjnego, chyba że zastosowanie mają konkretne wyjątki. Niemieckie przepisy, które wyłączają takie instalacje z regulacji, mogą być niezgodne z dyrektywą, jeśli nie uwzględniają tych kryteriów. Trybunał podkreślił, że takie wyłączenia podważają cele dyrektywy, takie jak stworzenie zintegrowanego, konkurencyjnego i przejrzystego rynku energii elektrycznej, zapewnienie równych warunków działania oraz ochrona konsumentów. Sąd odsyłający został zobowiązany do weryfikacji, czy dyrektywa 2019/944 ma zastosowanie ratione temporis, sugerując jednocześnie, że w przypadku zastosowania wcześniejszej dyrektywy 2009/72, odpowiedź można byłoby zastosować analogicznie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli instalacja jest wykorzystywana do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego lub niskiego napięcia w celu jej sprzedaży odbiorcom, a nie ma zastosowania żadne z wyraźnie przewidzianych w dyrektywie zwolnień lub odstępstw.
Uzasadnienie
Definicje 'dystrybucji' i 'operatora systemu dystrybucyjnego' w dyrektywie 2019/944 należy interpretować autonomicznie i jednolicie. Kluczowe kryteria to poziom napięcia i kategoria odbiorców. Inne czynniki, takie jak pochodzenie energii, status prawny operatora, wielkość instalacji czy sposób ponoszenia kosztów, nie wyłączają systemu z zakresu definicji. Państwa członkowskie nie mogą wyłączać takich instalacji z zakresu stosowania dyrektywy ani zwalniać ich operatorów z obowiązków, chyba że przewidziano to w dyrektywie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (udzielono odpowiedzi na pytanie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| ENGIE Deutschland GmbH | spolka | skarżący |
| Landesregulierungsbehörde beim Sächsischen Staatsministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr | organ_krajowy | pozwany |
| Zwickauer Energieversorgung GmbH | spolka | interwenient |
| Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahnen | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Dyrektywa 2019/944 art. 2 § pkt 28
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
Definicja 'dystrybucji' jako transportu energii elektrycznej systemami dystrybucyjnymi w celu dostarczenia jej do odbiorców.
Dyrektywa 2019/944 art. 2 § pkt 29
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
Definicja 'operatora systemu dystrybucyjnego' jako osoby fizycznej lub prawnej odpowiedzialnej za działanie, konserwację i rozwój systemu dystrybucyjnego.
Dyrektywa 2019/944 art. 30
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
Państwa członkowskie wyznaczają operatorów systemów dystrybucyjnych.
Dyrektywa 2019/944 art. 31
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
Zadania operatorów systemów dystrybucyjnych, w tym zapewnienie długoterminowej zdolności systemu, eksploatacja, utrzymanie i rozbudowa w warunkach opłacalności ekonomicznej, oraz zakaz dyskryminacji.
EnWG art. 3 § pkt 3
Energiewirtschafstsgesetz
Niemiecka definicja 'Operatorów systemów dystrybucji energii elektrycznej'.
EnWG art. 3 § pkt 24a
Energiewirtschafstsgesetz
Niemiecka definicja 'Instalacji odbiorcy', która wyłącza je z definicji systemu zaopatrzenia w energię.
EnWG art. 20 § ust. 1d
Energiewirtschafstsgesetz
Obowiązek udostępnienia punktu pomiarowego dla instalacji odbiorcy.
Pomocnicze
Dyrektywa 2019/944 art. 38
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
Przepisy dotyczące zamkniętych systemów dystrybucyjnych i możliwości zwolnień.
Dyrektywa 2019/944 art. 66
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
Możliwość zwrócenia się do Komisji o odstępstwo dla małych systemów połączonych i wydzielonych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instalacje dostarczające energię elektryczną do odbiorców końcowych, nawet jeśli są prywatne i zasilane z lokalnej kogeneracji, powinny być uznane za system dystrybucyjny w rozumieniu dyrektywy 2019/944, jeśli spełniają kryteria poziomu napięcia i kategorii odbiorców. Operatorzy takich instalacji powinni być uznani za operatorów systemów dystrybucyjnych, chyba że mają zastosowanie wyraźnie przewidziane w dyrektywie zwolnienia lub odstępstwa. Niemieckie przepisy wyłączające takie instalacje z regulacji operatorów systemów dystrybucyjnych mogą być niezgodne z dyrektywą 2019/944, ponieważ podważają cele stworzenia zintegrowanego, konkurencyjnego i przejrzystego rynku energii elektrycznej.
Odrzucone argumenty
Argumenty ENGIE dotyczące dopuszczalności wniosku, kwestionujące dokładność określenia stanu faktycznego i prawnego przez sąd odsyłający.
Godne uwagi sformułowania
pojęcia „systemu dystrybucyjnego” i „operatora systemu dystrybucyjnego” należy interpretować w całej Unii w sposób autonomiczny i jednolity poziom napięcia doprowadzanej energii elektrycznej [...] oraz kategoria odbiorców [...] stanowią właściwe kryteria dla ustalenia, czy dany system jest systemem dystrybucyjnym państwa członkowskie nie mogą uznać, że określony rodzaj systemu należy wyłączyć z zakresu pojęcia „systemu dystrybucyjnego” [...] w oparciu o kryterium dodatkowe w stosunku do kryteriów przewidzianych w art. 2 pkt 28 tej dyrektywy pozwolenie państwom członkowskim na wyłączenie [...] instalacji [...] i następnie na niepoddawanie podmiotów [...] obowiązkom [...] naruszałoby cele tej dyrektywy
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes_izby
D. Gratsias
sędzia
E. Regan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji systemu dystrybucyjnego i operatora systemu dystrybucyjnego w kontekście dyrektywy 2019/944, zwłaszcza w odniesieniu do lokalnych sieci energetycznych, instalacji kogeneracyjnych i prywatnych operatorów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie zależy od konkretnych przepisów krajowych i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych definicji w prawie energetycznym UE, które mają wpływ na konkurencję i strukturę rynku. Wyjaśnia, kiedy lokalne sieci energetyczne podlegają regulacjom, co jest istotne dla firm i konsumentów.
“Czy Twoja lokalna sieć energetyczna podlega unijnym regulacjom? TSUE wyjaśnia kluczowe definicje.”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI