C-292/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że decyzja Prokuratury Europejskiej o wezwaniu świadka podlega kontroli sądowej, jeśli wywołuje skutki prawne, a prawo krajowe musi zapewnić skuteczne środki prawne, w tym zasadę równoważności.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dotyczących kontroli sądowej aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej. Sąd hiszpański pytał, czy hiszpańskie przepisy ograniczające możliwość zaskarżenia decyzji o wezwaniu świadka są zgodne z prawem UE. Trybunał uznał, że decyzja o wezwaniu świadka podlega kontroli sądowej, jeśli wywołuje skutki prawne, a prawo krajowe musi zapewnić skuteczne środki prawne, w tym zasadę równoważności.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez hiszpański sąd dotyczył wykładni art. 42 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/1939 wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie Prokuratury Europejskiej (EPPO). Sąd pytał, czy hiszpańskie przepisy, w szczególności art. 90 LO 9/2021, które ograniczają możliwość zaskarżenia decyzji EPPO o wezwaniu świadków, są zgodne z prawem Unii, w tym z zasadami równoważności i skuteczności oraz prawami podstawowymi. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wielkiej izbie orzekł, że decyzja delegowanego prokuratora europejskiego o wezwaniu świadków do stawiennictwa podlega kontroli właściwego sądu krajowego na podstawie art. 42 ust. 1 rozporządzenia 2017/1939, jeśli decyzja ta ma wywołać wiążące skutki prawne mogące wpłynąć na interesy osób kwestionujących tę decyzję, takich jak osoby objęte postępowaniem przygotowawczym, poprzez istotną zmianę ich sytuacji prawnej. W takim przypadku prawo krajowe musi gwarantować tym osobom skuteczną kontrolę sądową, przynajmniej w trybie incydentalnym. Ponadto, zgodnie z zasadą równoważności, jeśli krajowe przepisy procesowe dotyczące podobnych środków prawnych o charakterze wewnętrznym przewidują możliwość bezpośredniego zaskarżenia analogicznej decyzji, możliwość taka powinna również przysługiwać osobom objętym postępowaniem EPPO. TSUE podkreślił, że choć prawo krajowe może określać procedury kontroli, musi ono zapewniać skuteczną ochronę prawną zgodną z prawem Unii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli decyzja wywołuje skutki prawne, prawo krajowe musi zapewnić skuteczną kontrolę sądową, przynajmniej w trybie incydentalnym, a zgodnie z zasadą równoważności, jeśli istnieją bezpośrednie środki zaskarżenia dla analogicznych aktów krajowych, powinny one być dostępne.
Uzasadnienie
TSUE stwierdził, że pojęcie 'aktów proceduralnych wywołujących skutki prawne wobec osób trzecich' jest autonomicznym pojęciem prawa UE. Decyzja o wezwaniu świadka może wywoływać takie skutki. Prawo krajowe musi zapewnić skuteczną kontrolę sądową, zgodną z zasadami równoważności i skuteczności, nawet jeśli odbywa się ona incydentalnie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.R.O. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| F.J.L.R. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokuratura Europejska | instytucja_ue | skarżący |
| rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Rozporządzenie 2017/1939 art. 42 § 1
Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939
Akty proceduralne Prokuratury Europejskiej, które mają wywoływać skutki prawne wobec osób trzecich, podlegają kontroli przez właściwe sądy krajowe zgodnie z wymogami i procedurami określonymi w prawie krajowym.
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Państwa członkowskie zapewniają środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i rzetelnego procesu sądowego.
Karta art. 48
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do obrony.
TFUE art. 86 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ustawodawca Unii może określić przepisy mające zastosowanie do kontroli sądowej czynności procesowych podjętych przez Prokuraturę Europejską.
Rozporządzenie 2017/1939 art. 42 § 1
Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939
Kontrola sądowa aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej.
Pomocnicze
Dyrektywa 2016/343 art. 7
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Wzmocnienie niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym.
Rozporządzenie 2017/1939 art. 41 § 3
Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939
Prawa procesowe dostępne na mocy prawa krajowego dla osób uczestniczących w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Europejską.
k.p.k. (Hiszpania) art. 311
Kodeks postępowania karnego (Hiszpania)
Czynności sędziego śledczego i możliwość ich zaskarżenia.
k.p.k. (Hiszpania) art. 766 § 1
Kodeks postępowania karnego (Hiszpania)
Środki zaskarżenia postanowień sędziego śledczego.
LO 9/2021 art. 90
Ley Orgánica 9/2021
Ograniczenia w zaskarżaniu decyzji delegowanego prokuratora europejskiego.
LO 9/2021 art. 43
Ley Orgánica 9/2021
Wezwanie świadków przez delegowanego prokuratora europejskiego.
Karta art. 6
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do wjazdu na terytorium Unii i jego opuszczenia oraz swobodnego przemieszczania się po nim.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o wezwaniu świadka przez EPPO, jeśli wywołuje skutki prawne, podlega kontroli sądowej. Prawo krajowe musi zapewniać skuteczne środki prawne, w tym zasadę równoważności. Ograniczenia w zaskarżaniu aktów EPPO nie mogą być bardziej restrykcyjne niż w przypadku analogicznych aktów krajowych.
Odrzucone argumenty
Pytanie drugie było hipotetyczne i niedopuszczalne. Pytania trzecie i czwarte były hipotetyczne, ponieważ art. 42 ust. 1 nie przyznaje automatycznie prawa do kontroli bez podstawy krajowej.
Godne uwagi sformułowania
akty proceduralne Prokuratury Europejskiej, które mają wywoływać skutki prawne wobec osób trzecich kontrola sądowa [...] zgodnie z wymogami i procedurami określonymi w prawie krajowym zasada równoważności zasada skuteczności prawo do skutecznego środka prawnego kontrola incydentalna
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
K. Jürimäe
prezes izby
C. Lycourgos
prezes izby
I. Jarukaitis
prezes izby
S. Rodin
prezes izby
A. Kumin
prezes izby
N. Jääskinen
prezes izby
D. Gratsias
sprawozdawca
M. Gavalec
prezes izby
E. Regan
sędzia
I. Ziemele
sędzia
J. Passer
sędzia
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądowej nad działaniami Prokuratury Europejskiej, stosowanie zasad równoważności i skuteczności w kontekście prawa UE, ochrona praw procesowych w postępowaniach prowadzonych przez EPPO."
Ograniczenia: Ocena, czy konkretna decyzja EPPO wywołuje skutki prawne i czy narusza zasadę równoważności, wymaga analizy in concreto przez sądy krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania Prokuratury Europejskiej i jej relacji z systemami prawnymi państw członkowskich, a także ochrony praw jednostki w kontekście międzynarodowego ścigania. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i prawem UE.
“Czy Prokuratura Europejska działa poza kontrolą? TSUE wyjaśnia granice jej władzy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI