C-291/24
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące kar za pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu stoją na przeszkodzie przepisom krajowym wymagającym uprzedniego skazania osoby fizycznej do ukarania osoby prawnej, ale nie ograniczają terminów przedawnienia.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy UE w sprawie zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Sąd austriacki pytał, czy przepisy krajowe wymagające uprzedniego formalnego statusu podejrzanego dla osoby fizycznej oraz wskazania jej w decyzji o karze dla osoby prawnej są zgodne z prawem UE. Trybunał orzekł, że takie wymogi ograniczają skuteczność dyrektywy i są niedopuszczalne. Natomiast terminy przedawnienia (3 i 5 lat) uznano za zgodne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Bundesverwaltungsgericht (federalny sąd administracyjny w Austrii) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy austriackie przepisy dotyczące odpowiedzialności osób prawnych za naruszenia obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy są zgodne z prawem UE. Austriackie przepisy, w tym § 35 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, wymagały, aby osoba fizyczna dopuściła się naruszenia, a następnie została formalnie uznana za podejrzaną i wskazana w decyzji o karze dla osoby prawnej. Sąd odsyłający powziął wątpliwości, czy te dodatkowe wymogi nie ograniczają zakresu art. 60 ust. 5 i 6 dyrektywy 2015/849, która ma na celu zapewnienie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym, które uzależniają ukaranie osoby prawnej od uprzedniego formalnego statusu podejrzanego osoby fizycznej i wskazania jej w decyzji. Taka interpretacja ograniczałaby skuteczność i odstraszający charakter kar. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe przewidujące terminy przedawnienia wynoszące trzy lata (na ściganie) i pięć lat (na nałożenie kary) są zgodne z prawem Unii, o ile są stosowane zgodnie z zasadami równoważności i skuteczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Takie przepisy krajowe stoją na przeszkodzie dyrektywie UE, ponieważ ograniczają skuteczność i odstraszający charakter kar.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2015/849 ma na celu zapewnienie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar. Uzależnianie odpowiedzialności osoby prawnej od uprzedniego stwierdzenia winy konkretnej osoby fizycznej osłabia ten cel. Prawo UE wymaga, aby osoby prawne mogły być pociągnięte do odpowiedzialności za naruszenia popełnione na ich korzyść przez osoby pełniące funkcje kierownicze lub w wyniku braku nadzoru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w części dotyczącej interpretacji przepisów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Steiermärkische Bank und Sparkassen AG | spolka | skarżący |
| KL | osoba_fizyczna | podejrzany |
| TR | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Österreichische Finanzmarktaufsichtsbehörde (FMA) | organ_krajowy | pozwany |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 2015/849 art. 58 § 1-3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Państwa członkowskie zapewniają możliwość pociągania podmiotów zobowiązanych do odpowiedzialności z tytułu naruszeń przepisów krajowych transponujących dyrektywę. Kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W odniesieniu do obowiązków osób prawnych, zapewniają możliwość stosowania kar wobec członków organu zarządzającego i innych osób fizycznych odpowiedzialnych za naruszenie.
Dyrektywa 2015/849 art. 59 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Kary i środki administracyjne mają zastosowanie przynajmniej w przypadku naruszeń poważnych, powtarzających się, systematycznych lub ich kombinacji, dotyczących należytej staranności, zgłaszania podejrzanych transakcji, przechowywania dokumentacji i kontroli wewnętrznych.
Dyrektywa 2015/849 art. 60 § 5-6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Osoby prawne mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności za naruszenia popełnione na ich korzyść przez osoby pełniące funkcje kierownicze, lub gdy brak nadzoru umożliwił popełnienie naruszenia przez osobę podlegającą zwierzchnictwu.
ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy art. 34 § 1-3
Finanzmarkt-Geldwäschegesetz
Określa wykroczenia administracyjne i kary grzywny dla osób odpowiedzialnych w podmiocie zobowiązanym.
ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy art. 35 § 1-2
Finanzmarkt-Geldwäschegesetz
Przewiduje możliwość nakładania grzywien na osoby prawne, jeżeli naruszenie zostało popełnione na ich korzyść przez osobę pełniącą funkcje kierownicze lub w wyniku braku nadzoru.
ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy art. 36
Finanzmarkt-Geldwäschegesetz
Określa terminy przedawnienia ścigania (3 lata) i nałożenia kary (5 lat) w przypadku wykroczeń administracyjnych.
Pomocnicze
RODO art. 58 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Uprawnienia naprawcze organu nadzorczego, w tym możliwość zastosowania administracyjnej kary pieniężnej.
RODO art. 83 § 1-6
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Zasady nakładania administracyjnych kar pieniężnych, ich wysokość i kryteria.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
TFUE art. 288 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Obowiązek państw członkowskich osiągnięcia celu dyrektywy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dyrektywy UE dotyczące kar za pranie pieniędzy wymagają skuteczności i odstraszającego charakteru, co jest podważane przez wymóg uprzedniego skazania osoby fizycznej. Zasada skuteczności prawa UE wymaga, aby przepisy krajowe były interpretowane w sposób zapewniający osiągnięcie celów dyrektywy. Terminy przedawnienia są kwestią proceduralną, która może być regulowana przez prawo krajowe, o ile nie narusza zasad równoważności i skuteczności.
Odrzucone argumenty
Austriackie przepisy dotyczące odpowiedzialności osób prawnych, wymagające uprzedniego formalnego statusu podejrzanego dla osoby fizycznej, są zgodne z dyrektywą UE. Terminy przedawnienia przewidziane w austriackiej ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy naruszają prawo UE.
Godne uwagi sformułowania
„kary i środki administracyjne” powinny być „skuteczne, proporcjonalne i odstraszające” „odpowiedzialność karna osób prawnych nie występowała w austriackim „prawie karnym administracyjnym” „zasada wykładni zgodnej wymaga, by sądy krajowe czyniły wszystko, co leży w zakresie ich kompetencji” „zasada skuteczności wymaga w szczególności, aby władze państw członkowskich nie uczyniły wykonywania praw przyznanych przez porządek prawny Unii praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym”
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes
M. Condinanzi
sprawozdawca
N. Jääskinen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących odpowiedzialności osób prawnych za naruszenia AML/CFT, zasada skuteczności prawa UE, dopuszczalność terminów przedawnienia w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa austriackiego w zakresie odpowiedzialności karnej administracyjnej osób prawnych, ale zasady interpretacji prawa UE są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności prawnej banków za przestępstwa finansowe i pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe systemy prawne, zwłaszcza w kontekście walki z praniem pieniędzy.
“Czy bank może być ukarany, jeśli osoba fizyczna nie zostanie wcześniej uznana za winną? TSUE odpowiada.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI