C-289/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-01-09
cjeupodatkiVAT — odliczenieWysokatrybunal
VATodliczenieoszustwo podatkoweobowiązek starannościłańcuch dostawdowodyprawo UEneutralność podatkowaproporcjonalność

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że odmowa prawa do odliczenia VAT z powodu podejrzenia oszustwa wymaga od organów podatkowych udowodnienia winy podatnika, a nie tylko naruszenia przepisów przez uczestników łańcucha dostaw.

Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT przez węgierski organ podatkowy spółce A.T.S. 2003, która korzystała z usług podwykonawców. Organ podatkowy argumentował, że doszło do oszustwa podatkowego ze względu na fikcyjny łańcuch fakturowania i brak rzeczywistej działalności gospodarczej u niektórych podwykonawców. Spółka twierdziła, że dochowała należytej staranności. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że naruszenie przepisów przez uczestników łańcucha nie jest wystarczające do odmowy odliczenia VAT; organ podatkowy musi udowodnić oszustwo lub wiedzę podatnika o udziale w oszustwie, a podatnik nie jest zobowiązany do dogłębnej weryfikacji wszystkich poprzednich etapów łańcucha dostaw, chyba że istnieją ku temu uzasadnione podejrzenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez węgierski sąd w związku ze sporem dotyczącym prawa do odliczenia naliczonego VAT przez spółkę A.T.S. 2003. Organ podatkowy odmówił spółce prawa do odliczenia VAT, twierdząc, że doszło do oszustwa podatkowego, ponieważ spółka korzystała z usług podwykonawców, którzy nie prowadzili rzeczywistej działalności gospodarczej, a cały łańcuch dostaw był fikcyjny. Spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że dochowała należytej staranności. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi wykładni przepisów dyrektywy VAT w kontekście oszustw podatkowych, obowiązku staranności podatnika oraz oceny dowodów przez organy podatkowe. Trybunał, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że odmowa prawa do odliczenia VAT jest wyjątkiem od zasady i wymaga od organów podatkowych udowodnienia, że podatnik dopuścił się oszustwa lub wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie. Samo naruszenie przepisów przez uczestników łańcucha dostaw nie jest wystarczające. Podatnik nie jest zobowiązany do dogłębnej weryfikacji wszystkich poprzednich etapów łańcucha, chyba że istnieją uzasadnione przesłanki do podejrzeń o nieprawidłowości. W przypadku takich podejrzeń można oczekiwać od podatnika zwiększonej staranności. Trybunał podkreślił również, że praktyka polegająca na obniżaniu kosztów działalności gospodarczej poprzez wybór odpowiednich struktur organizacyjnych nie stanowi nadużycia prawa, jeśli nie jest to całkowicie sztuczna konstrukcja oderwana od rzeczywistości gospodarczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów krajowych przez uczestników łańcucha dostaw nie stanowi samo w sobie wystarczającego dowodu oszustwa podatkowego. Organ podatkowy musi wykazać istnienie oszustwa lub wiedzę podatnika o udziale w oszustwie, a także związek przyczynowy między naruszeniem a prawem do odliczenia.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że odmowa prawa do odliczenia VAT jest wyjątkiem i wymaga udowodnienia winy podatnika. Samo naruszenie przepisów przez inne podmioty nie jest wystarczające, jeśli nie zostanie wykazany związek z oszustwem lub wiedza podatnika o tym oszustwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie wykładni prawa)

Strony

NazwaTypRola
A.T.S. 2003 Vagyonvédelmi és Szolgáltató Zrt. „f.a.”, w likwidacjispolkaskarżący
Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatóságaorgan_krajowypozwany

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 168 § lit. a)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 178 § lit. a)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Pomocnicze

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do rzetelnego procesu.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Kodeks postępowania podatkowego (HU) art. 1 § ust. 7

Ustawa nr XCII z 2003 r. – kodeks postępowania podatkowego (Węgry)

Kodeks postępowania podatkowego (HU) art. 2 § ust. 1

Ustawa nr XCII z 2003 r. – kodeks postępowania podatkowego (Węgry)

Kodeks postępowania podatkowego (HU) art. 97 § ust. 4 i 6

Ustawa nr XCII z 2003 r. – kodeks postępowania podatkowego (Węgry)

Ustawa o VAT (HU) art. 119 § ust. 1

Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej (Węgry)

Ustawa o VAT (HU) art. 120 § lit. a)

Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej (Węgry)

Ustawa o VAT (HU) art. 127 § ust. 1

Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej (Węgry)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów przez uczestników łańcucha dostaw nie jest wystarczające do odmowy odliczenia VAT. Organ podatkowy musi udowodnić oszustwo lub wiedzę podatnika o udziale w oszustwie. Podatnik nie jest zobowiązany do dogłębnej weryfikacji wszystkich poprzednich etapów łańcucha dostaw, chyba że istnieją ku temu uzasadnione podejrzenia. Wybór struktury działalności gospodarczej w celu obniżenia kosztów nie jest nadużyciem prawa, jeśli nie jest to sztuczna konstrukcja.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów przez uczestników łańcucha dostaw samo w sobie stanowi dowód oszustwa podatkowego. Podatnik ma obowiązek weryfikacji wszystkich poprzednich etapów łańcucha dostaw. Obniżanie kosztów działalności gospodarczej poprzez wybór struktur jest sprzeczne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

odmowa przyznania prawa do odliczenia stanowi wyjątek od zasady podstawowej organy podatkowe są zobowiązane wykazać w sposób prawnie wymagany istnienie obiektywnych okoliczności nie można wymagać od podatnika dokonania kompleksowej i dogłębnej weryfikacji całkowicie sztuczne konstrukcje oderwane od rzeczywistości gospodarczej

Skład orzekający

E. Regan

prezes_izby

D. Gratsias

sędzia

M. Ilešič

sędzia

I. Jarukaitis

sprawozdawca

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w kontekście oszustw podatkowych, obowiązków podatnika w zakresie należytej staranności oraz oceny dowodów przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, które jest stosowane we wszystkich państwach członkowskich, ale szczegółowe zasady dowodowe i procedury mogą różnić się w poszczególnych krajach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw VAT i wyjaśnia, jakie obowiązki spoczywają na podatnikach i organach podatkowych w takich sytuacjach, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej i biznesowej.

Oszustwo VAT: Kiedy organ podatkowy może odmówić odliczenia? Trybunał UE stawia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI