C-289/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-11-24
cjeuprawo_ue_ogolneskuteczna ochrona sądowaWysokatrybunal
ochrona sądowaskutecznośćrównoważnośćprawo procesoweTSUEdyrektywa 2012/27/UEprawo Unii

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom proceduralnym państw członkowskich, które automatycznie umarzają postępowanie w sprawie zgodności przepisu z prawem UE, gdy przepis ten zostanie uchylony, bez możliwości oceny interesu strony w kontynuowaniu postępowania.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 47 Karty praw podstawowych UE w kontekście bułgarskiego przepisu proceduralnego, który uznawał skargę kwestionującą zgodność przepisu krajowego z prawem UE za bezprzedmiotową po jego uchyleniu. IG domagał się odszkodowania od najwyższego sądu administracyjnego za rzekome naruszenie prawa do skutecznej ochrony sądowej. Trybunał uznał, że zasada skuteczności stoi na przeszkodzie automatycznemu umarzaniu postępowań w takich sytuacjach, jeśli nie uwzględnia się interesu strony w kontynuowaniu sprawy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Administrativen sad Sofia-grad w sprawie IG przeciwko Varhoven administrativen sad, dotyczącej naprawienia szkody wynikającej z orzeczenia sądu krajowego, który uznał skargę IG na przepis krajowy za bezprzedmiotową po jego uchyleniu. IG twierdził, że narusza to jego prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty praw podstawowych UE). Trybunał rozpatrzył pytania dotyczące tego, czy zmiana przepisu krajowego zwalnia sąd z obowiązku badania jego zgodności z prawem UE oraz czy uznanie przepisu za cofnięty lub możliwość dochodzenia odszkodowania stanowi skuteczną ochronę sądową. Analizując zasadę skuteczności, Trybunał stwierdził, że choć uchylenie przepisu wywiera skutki na przyszłość, a stwierdzenie nieważności działa wstecz, to automatyczne umarzanie postępowania w przypadku uchylenia przepisu, bez możliwości oceny interesu strony w kontynuowaniu sprawy, może nadmiernie utrudniać wykonywanie praw przyznanych przez prawo UE. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy skarżący dążył do wyeliminowania niekorzystnych skutków prawnych stosowania przepisu, a nie tylko do stwierdzenia jego niezgodności z prawem UE. Trybunał orzekł, że zasada skuteczności stoi na przeszkodzie przepisom proceduralnym państw członkowskich, które automatycznie umarzają postępowanie w przypadku uchylenia przepisu krajowego kwestionowanego jako niezgodny z prawem UE, bez zapewnienia stronom możliwości powołania się na swój interes w kontynuowaniu postępowania i bez uwzględnienia tego interesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Zasada skuteczności, ustanowiona w art. 47 KPP, stoi na przeszkodzie przepisom proceduralnym państwa członkowskiego, które automatycznie umarzają postępowanie w przypadku uchylenia przepisu krajowego kwestionowanego jako niezgodny z prawem UE, bez zapewnienia stronom możliwości powołania się na swój interes w kontynuowaniu postępowania i bez uwzględnienia tego interesu.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że automatyczne umarzanie postępowania w sytuacji uchylenia przepisu, bez oceny interesu strony w kontynuowaniu sprawy, może nadmiernie utrudniać wykonywanie praw przyznanych przez prawo UE. Choć uchylenie przepisu wywiera skutki na przyszłość, a stwierdzenie nieważności działa wstecz, to brak możliwości oceny interesu strony może pozbawić ją skutecznej ochrony sądowej, zwłaszcza gdy celem było wyeliminowanie niekorzystnych skutków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (IG) - poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania prejudycjalne korzystnej dla jego argumentacji

Strony

NazwaTypRola
IGinneskarżący
Varhoven administrativen sadorgan_krajowypozwany
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa 2012/27/UE art. 9

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej

Dyrektywa 2012/27/UE art. 10

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej

Zakon za energetikata art. 155

Ustawa Prawo energetyczne (Bułgaria)

Naredba nr 16-334 za toplonabdyavaneto art. 61

Zarządzenie nr 16-334 w sprawie dostarczania energii cieplnej (Bułgaria)

Administrativnoprotsesualen kodeks art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego (Bułgaria)

Administrativnoprotsesualen kodeks art. 187

Kodeks postępowania administracyjnego (Bułgaria)

Administrativnoprotsesualen kodeks art. 195

Kodeks postępowania administracyjnego (Bułgaria)

Administrativnoprotsesualen kodeks art. 204

Kodeks postępowania administracyjnego (Bułgaria)

Administrativnoprotsesualen kodeks art. 221

Kodeks postępowania administracyjnego (Bułgaria)

Zakon za otgovornostta na darzhavata i obshtinite za vredi art. 1

Ustawa o odpowiedzialności państwa i gmin za szkody (Bułgaria)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Automatyczne umarzanie postępowania w przypadku uchylenia przepisu krajowego, bez oceny interesu strony w kontynuowaniu sprawy, narusza zasadę skuteczności i prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP). Sama możliwość dochodzenia odszkodowania lub uznanie przepisu za cofnięty nie zawsze stanowi wystarczającą ochronę sądową, jeśli nie uwzględnia się interesu strony w stwierdzeniu nieważności przepisu i jego skutków.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny, ponieważ nie zawiera omówienia powodów wykładni przepisów UE i związku z prawem krajowym. Spór dotyczy podważenia powagi rzeczy osądzonej orzeczenia sądu krajowego.

Godne uwagi sformułowania

zasada skuteczności stoi na przeszkodzie przepisowi proceduralnemu państwa członkowskiego bez zapewnienia możliwości uprzedniego powołania się przez strony na ich ewentualny interes w kontynuowaniu postępowania oraz bez uwzględnienia takiego interesu nadmiernie utrudniać wykonywanie praw przyznanych przez prawo Unii

Skład orzekający

E. Regan

prezes_izby

D. Gratsias

sprawozdawca

M. Ilešič

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skuteczności i prawa do skutecznej ochrony sądowej w kontekście uchylenia przepisów krajowych w trakcie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo krajowe przewiduje skargę o stwierdzenie nieważności przepisu, a następnie przepis ten zostaje uchylony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i tego, jak przepisy proceduralne państw członkowskich mogą je ograniczać, nawet gdy przepisy są uchylane. Ma to znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.

Czy uchylenie przepisu oznacza koniec sprawiedliwości? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI