C-288/24
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że sąd krajowy nie może kontynuować postępowania głównego, zwłaszcza w sprawach karnych z osobą pozbawioną wolności, w oczekiwaniu na odpowiedź TSUE, a sędzia nie może być wyłączony tylko dlatego, że czeka na tę odpowiedź.
Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu karnym, gdzie sąd krajowy zawiesił postępowanie i zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi art. 267 TFUE. Prokuratura wniosła o wyłączenie sędzi, zarzucając jej stronniczość za oczekiwanie na orzeczenie TSUE i nie wyznaczanie terminu rozprawy. TSUE orzekł, że sąd krajowy nie może kontynuować postępowania głównego w oczekiwaniu na odpowiedź TSUE, a sędzia nie może być wyłączony z powodu oczekiwania na tę odpowiedź, szczególnie w sprawach dotyczących osób pozbawionych wolności, ze względu na wymóg szybkości postępowania.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Landgericht Berlin w ramach postępowania karnego przeciwko M.R., oskarżonemu o handel środkami odurzającymi, w oparciu o dane z szyfrowanej komunikacji "EncroChat". Po wydaniu nakazu aresztowania i przyjęciu aktu oskarżenia, sąd zawiesił postępowanie, aby zwrócić się do TSUE z pytaniami dotyczącymi wykładni dyrektywy o europejskim nakazie dochodzeniowym (sprawa C-675/23). W międzyczasie, w związku z przedłużającym się aresztem i brakiem wyznaczenia terminu rozprawy, prokuratura złożyła wniosek o wyłączenie przewodniczącej składu orzekającego Landgericht Berlin, zarzucając jej stronniczość i celowe ignorowanie wymogu szybkości postępowania oraz wytycznych sądów wyższej instancji. Sąd odsyłający, Landgericht Berlin, zwrócił się do TSUE z pytaniami, czy art. 267 TFUE pozwala na niedokonywanie czynności procesowych w oczekiwaniu na orzeczenie TSUE, czy oczekiwanie na orzeczenie TSUE może być podstawą do wyłączenia sędziego, oraz czy dotyczy to spraw z osobą pozbawioną wolności. TSUE, orzekając w formie postanowienia z uzasadnieniem, stwierdził, że art. 267 TFUE stoi na przeszkodzie kontynuowaniu postępowania głównego przez sąd krajowy w oczekiwaniu na odpowiedź TSUE, zwłaszcza w sprawach karnych z osobą pozbawioną wolności, ze względu na wymóg szybkości postępowania. Ponadto, TSUE orzekł, że sędzia nie może być wyłączony jedynie z powodu oczekiwania na orzeczenie TSUE dotyczące złożonego przez niego wniosku prejudycjalnego, gdyż mogłoby to podważyć skuteczność mechanizmu odesłania prejudycjalnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 267 TFUE stoi na przeszkodzie takiej sytuacji, zwłaszcza w postępowaniu karnym z osobą pozbawioną wolności, ze względu na wymóg szybkości postępowania.
Uzasadnienie
TSUE podkreślił, że celem odesłania prejudycjalnego jest zapewnienie jednolitej wykładni prawa UE. Kontynuowanie postępowania głównego w sposób, który mógłby uczynić pytania prejudycjalne bezprzedmiotowymi, narusza skuteczność tego mechanizmu. W sprawach karnych z osobą pozbawioną wolności wymóg szybkości jest szczególnie istotny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (w zakresie interpretacji prawa UE)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Staatsanwaltschaft Berlin | organ_krajowy | wnoszący_odwołanie |
| Landgericht Berlin | organ_krajowy | sąd_odsyłający |
| Kammergericht Berlin | organ_krajowy | sąd_wyższej_instancji |
Przepisy (7)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Art. 267 TFUE ustanawia procedurę odesłania prejudycjalnego, która ma na celu zapewnienie jednolitej wykładni prawa Unii. Sąd krajowy, który złożył wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jest zobowiązany oczekiwać na odpowiedź TSUE i nie może kontynuować postępowania głównego w sposób, który mógłby uczynić pytania prejudycjalne bezprzedmiotowymi. Oczekiwanie na orzeczenie TSUE nie może być podstawą do wyłączenia sędziego.
Pomocnicze
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 23a
Przepis ten umożliwia stosowanie trybów przyspieszonego i pilnego rozpoznawania spraw, gdy wniosek prejudycjalny dotyczy osoby pozbawionej wolności i może mieć wpływ na jej zwolnienie z aresztu.
StPO art. 24
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziego w przypadku uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
StPO art. 27 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa, że skład orzekający orzeka w przedmiocie wniosku o wyłączenie bez udziału wyłączanego sędziego.
StPO art. 121 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przedłużenia stosowania aresztu tymczasowego powyżej sześciu miesięcy.
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 47 § 2
Gwarantuje prawo do rzetelnego procesu sądowego, w tym w rozsądnym terminie.
EKPC art. 6 § 1
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Gwarantuje prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 267 TFUE wymaga jednolitej wykładni prawa UE i ustanawia dialog między sądami krajowymi a TSUE. Skuteczność mechanizmu odesłania prejudycjalnego wymaga, aby pytania skierowane do TSUE nie stały się bezprzedmiotowe. Wymóg szybkości postępowania, szczególnie w sprawach karnych z osobą pozbawioną wolności, jest fundamentalny. Możliwość wyłączenia sędziego tylko z powodu oczekiwania na orzeczenie TSUE podważałaby skuteczność mechanizmu odesłania prejudycjalnego.
Godne uwagi sformułowania
kluczowym elementem systemu sądowniczego ustanowionego na mocy traktatów jest procedura odesłania prejudycjalnego zachowanie skuteczności (effet utile) tego postępowania prawo oskarżonych do rozpatrzenia ich sprawy w rozsądnym terminie Trybunał stanowi w jak najkrótszym terminie to przede wszystkim do sądu krajowego rozpatrującego spór o pilnym charakterze... należy zastosowanie... wszelkich odpowiednich środków tymczasowych
Skład orzekający
K. Jürimäe
sprawozdawca
N. Jääskinen
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 267 TFUE w kontekście postępowania karnego, wymogu szybkości, tymczasowego aresztowania i wniosków o wyłączenie sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd krajowy zawiesza postępowanie i zwraca się do TSUE, a następnie pojawia się wniosek o wyłączenie sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między wymogiem szybkości postępowania karnego a procedurą odesłania prejudycjalnego, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników procesowych.
“Czy oczekiwanie na wyrok TSUE może sparaliżować proces karny? Trybunał wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI