C-287/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-11-11
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe warunki umowne, usługi płatniczeWysokatrybunal
usługi płatniczekarta płatniczaNFCpłatności zbliżenioweochrona konsumentównieuczciwe warunki umowneinstrument płatniczyanonimowośćbezpieczeństwodyrektywa PSD2

Podsumowanie

TSUE orzekł, że funkcja zbliżeniowa NFC w karcie bankowej jest instrumentem płatniczym, a płatności nią dokonywane mogą być uznane za anonimowe w kontekście odstępstw od wymogów bezpieczeństwa, ale bank musi udowodnić niemożność zablokowania karty.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy PSD2 w kontekście płatności zbliżeniowych NFC. VKI pozwało DenizBank za stosowanie klauzul umownych dotyczących zmian warunków, płatności niskokwotowych i odpowiedzialności. Sąd Najwyższy Austrii zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi definicji instrumentu płatniczego, anonimowości płatności NFC oraz możliwości odstępstw od wymogów bezpieczeństwa. TSUE uznał funkcję NFC za instrument płatniczy, płatności nią dokonywane za anonimowe w kontekście odstępstw, ale podkreślił obowiązek banku udowodnienia niemożności zablokowania karty.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 w sprawie usług płatniczych. Spór między DenizBank AG a Verein für Konsumenteninformation (VKI) dotyczył ważności postanowień umownych dotyczących wielofunkcyjnych kart bankowych z funkcją NFC (płatności zbliżeniowe). VKI wniosło powództwo o zakaz stosowania przez DenizBank sześciu warunków umownych, uznając je za nieważne. Sąd pierwszej instancji i sąd apelacyjny częściowo uwzględniły powództwo. Sąd Najwyższy Austrii, rozpatrując skargi rewizyjne, zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi interpretacji przepisów dyrektywy PSD2, w szczególności: 1) czy domniemanie milczącej zgody konsumenta na zmiany warunków umowy jest dopuszczalne; 2) czy funkcja NFC karty bankowej jest instrumentem płatniczym, a płatności nią dokonywane są anonimowe w kontekście odstępstw od wymogów bezpieczeństwa; 3) czy bank musi udowodnić niemożność zablokowania karty, aby skorzystać z odstępstwa. TSUE orzekł, że: 1) przepisy dotyczące milczącej zgody na zmiany warunków umowy mają zastosowanie do konsumentów, ale kontrola nieuczciwego charakteru tych warunków podlega dyrektywie 93/13; 2) funkcja NFC karty bankowej jest instrumentem płatniczym, a płatności nią dokonywane mogą być uznane za anonimowe w rozumieniu art. 63 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2015/2366, co pozwala na odstępstwa od niektórych wymogów bezpieczeństwa; 3) bank powołujący się na odstępstwo z art. 63 ust. 1 lit. a) musi udowodnić obiektywną niemożność zablokowania instrumentu płatniczego, a nie tylko stwierdzić taką okoliczność. TSUE nie ograniczył skutków wyroku w czasie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te dotyczą informacji o milczącej zgodzie na zmiany, ale nie ustalają ograniczeń co do statusu użytkownika ani rodzaju warunków. Kontrola nieuczciwego charakteru warunków podlega dyrektywie 93/13.

Uzasadnienie

Przepisy te harmonizują wymogi informacyjne dotyczące milczącej zgody na zmiany, ale nie ograniczają statusu użytkownika ani treści zmian. Kontrola nieuczciwości warunków w przypadku konsumentów podlega dyrektywie 93/13.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytania

Strony

NazwaTypRola
DenizBank AGspolkapozwany
Verein für Konsumenteninformationinneskarżący
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (24)

Główne

Dyrektywa PSD2 art. 4 § pkt 14

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Definicja instrumentu płatniczego obejmuje zindywidualizowane urządzenia lub zbiory procedur wykorzystywane do zainicjowania zlecenia płatniczego.

Dyrektywa PSD2 art. 4 § pkt 20

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Definicja konsumenta.

Dyrektywa PSD2 art. 4 § pkt 29-31

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Definicje uwierzytelniania i silnego uwierzytelniania klienta.

Dyrektywa PSD2 art. 38 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Zakres stosowania przepisów o przejrzystości warunków i wymogach informacyjnych.

Dyrektywa PSD2 art. 42 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Odstępstwo od wymogów informacyjnych dla instrumentów płatności niskokwotowych.

Dyrektywa PSD2 art. 51 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Wymóg dostarczenia informacji i warunków przed zawarciem umowy ramowej.

Dyrektywa PSD2 art. 52 § pkt 6 lit. a)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Informacja o domniemaniu zgody na zmiany warunków w braku sprzeciwu.

Dyrektywa PSD2 art. 54 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Procedura zmian warunków umowy ramowej, w tym informowanie o milczącej zgodzie.

Dyrektywa PSD2 art. 63 § ust. 1 lit. a)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Odstępstwo od wymogów dotyczących blokowania instrumentu płatniczego.

Dyrektywa PSD2 art. 63 § ust. 1 lit. b)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Odstępstwo od wymogów dotyczących anonimowego użycia instrumentu płatniczego.

Dyrektywa PSD2 art. 107

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Pełna harmonizacja w zakresie niektórych przepisów dyrektywy.

Dyrektywa o nieuczciwych warunkach art. 2

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Definicja konsumenta.

Dyrektywa o nieuczciwych warunkach art. 3 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Definicja nieuczciwych warunków umownych.

Dyrektywa o nieuczciwych warunkach art. 3 § ust. 3

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Odesłanie do załącznika z przykładowym wykazem nieuczciwych warunków.

Dyrektywa o nieuczciwych warunkach art. 6 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Skutki nieuczciwych warunków (brak związania konsumenta).

Dyrektywa o nieuczciwych warunkach art. 8

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Możliwość stosowania bardziej rygorystycznych przepisów krajowych.

Pomocnicze

Dyrektywa PSD2 art. 69 § ust. 1 lit. b)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Obowiązek zgłoszenia utraty, kradzieży lub nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego.

Dyrektywa PSD2 art. 70 § ust. 1 lit. c) i d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Obowiązki dostawcy dotyczące umożliwienia zgłoszenia utraty instrumentu.

Dyrektywa PSD2 art. 72

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Dowód uwierzytelnienia i wykonania transakcji płatniczych.

Dyrektywa PSD2 art. 73

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Odpowiedzialność dostawcy za nieautoryzowane transakcje płatnicze.

Dyrektywa PSD2 art. 74 § ust. 1 i 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Odpowiedzialność płatnika za nieautoryzowane transakcje płatnicze.

Rozporządzenie delegowane 2018/389 art. 1

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/389

Wymogi dotyczące silnego uwierzytelniania klienta i otwartych standardów komunikacji.

Rozporządzenie delegowane 2018/389 art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/389

Mechanizmy monitorowania transakcji.

Rozporządzenie delegowane 2018/389 art. 11

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/389

Wyłączenia dotyczące płatności zbliżeniowych w punktach sprzedaży.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Funkcja NFC karty bankowej jest instrumentem płatniczym. Płatności NFC są anonimowe w kontekście odstępstw od wymogów bezpieczeństwa. Bank musi udowodnić niemożność zablokowania karty, aby skorzystać z odstępstwa.

Odrzucone argumenty

Milcząca zgoda konsumenta na zmiany warunków umowy jest nieograniczona. Bank nie musi udowadniać niemożności zablokowania karty.

Godne uwagi sformułowania

instrument płatniczy anonimowe używanie obiektywna wiedza techniczna domniemanie wyrażenia zgody nieuczciwy charakter warunków umowy

Skład orzekający

M. Campos Sánchez-Bordona

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy PSD2 dotyczących instrumentów płatniczych, płatności zbliżeniowych, anonimowości, odstępstw od wymogów bezpieczeństwa oraz kontroli nieuczciwych warunków umownych w stosunku do konsumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, które musi zostać transponowane do prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie używanej technologii płatności zbliżeniowych i jej prawnych implikacji dla konsumentów i banków, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców.

Czy Twoja karta zbliżeniowa jest bezpieczna? TSUE wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące płatności NFC!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI