C-286/25

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Győri Törvényszék (sąd w Győr, Węgry) w związku ze sporem dotyczącym kwoty rekompensaty finansowej przyznanej spółce BRANDL Mezőgazdasági, Kereskedelmi és Szolgáltató Kft. (spółka Brandl) przez Agrárminisztérium (ministerstwo rolnictwa Węgier). Spór dotyczył rekompensaty za wykreślenie z mocy prawa praw użytkowania nieruchomości rolnych, które zostało uznane za niezgodne z art. 63 TFUE i art. 17 Karty Praw Podstawowych UE w poprzednich wyrokach TSUE. Węgierski ustawodawca, w celu wykonania tych wyroków, wprowadził przepisy umożliwiające ponowny wpis praw użytkowania oraz przyznanie rekompensaty. Jednakże, zgodnie z § 108/K ustawy z 2013 r. zmienionej w 2021 r., podstawę rekompensaty stanowiła roczna wartość prawa użytkowania, równa 1/20 wartości rynkowej nieruchomości z chwili wykreślenia, pomnożona przez liczbę lat od wykreślenia do ponownego wpisu. Spółka Brandl uznała tę rekompensatę za niewystarczającą, argumentując, że powinna ona uwzględniać utracone korzyści, w tym dochody z dzierżawy gruntów. Sąd odsyłający, podzielając wątpliwości co do słuszności odszkodowania, zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi wykładni art. 63 TFUE i art. 17 Karty. Trybunał, po rozważeniu dopuszczalności wniosku, stwierdził, że nawet jeśli wszystkie elementy sprawy ograniczają się do terytorium jednego państwa członkowskiego, wykładnia swobód podstawowych może być istotna dla zapewnienia równego traktowania obywateli UE. W kwestii merytorycznej TSUE przypomniał, że jednostki poszkodowane w wyniku naruszenia prawa UE mają prawo do odszkodowania, jeśli naruszony przepis ma im przyznawać uprawnienia, naruszenie jest istotne, a istnieje bezpośredni związek przyczynowy. Prawo UE wymaga, aby naprawienie szkody było adekwatne do poniesionej straty. Trybunał uznał, że system rekompensaty oparty wyłącznie na wartości rynkowej nieruchomości z chwili wykreślenia praw użytkowania nie zapewnia odpowiedniego naprawienia szkody, ponieważ nie uwzględnia utraconych korzyści z eksploatacji lub dzierżawy gruntów w okresie między wykreśleniem a ponownym wpisem. Nawet możliwość ubiegania się o dodatkową rekompensatę na podstawie § 108/L nie gwarantuje uwzględnienia utraconych korzyści w wystarczającym stopniu. W konsekwencji, TSUE orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym, które obliczają rekompensatę wyłącznie na podstawie wartości rynkowej z chwili wykreślenia, nie uwzględniając utraconych korzyści.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający