C-286/24
Podsumowanie
TSUE orzekł, że przepisy dyrektywy o dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych za naruszenia prawa konkurencji mają zastosowanie do powództw poprzedzających o ujawnienie dowodów, a decyzja Komisji o wertykalnym ograniczeniu konkurencji ze względu na cel nie jest wystarczająca do uprawdopodobnienia szkody.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2014/104/UE w kontekście portugalskiego powództwa o ujawnienie dokumentów poprzedzającego pozew o odszkodowanie za naruszenie prawa konkurencji. Trybunał orzekł, że art. 5 ust. 1 dyrektywy ma zastosowanie do takich powództw poprzedzających. Ponadto TSUE stwierdził, że decyzja Komisji o stwierdzeniu wertykalnego ograniczenia konkurencji ze względu na cel nie jest wystarczająca do uprawdopodobnienia szkody, wymagając wykazania szkody i związku przyczynowego. Standard uprawdopodobnienia roszczenia odszkodowawczego nie wymaga wykazania większego prawdopodobieństwa szkody, lecz jedynie racjonalnej akceptowalności hipotezy o jej istnieniu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/104/UE w sprawie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji. Portugalski sąd najwyższy pytał o zastosowanie przepisów dyrektywy do powództwa o ujawnienie dowodów poprzedzającego pozew o odszkodowanie oraz o kryteria uprawdopodobnienia szkody. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że art. 5 ust. 1 dyrektywy ma zastosowanie do takich powództw poprzedzających, jeśli są one przewidziane w prawie krajowym. TSUE wyjaśnił, że decyzja Komisji Europejskiej stwierdzająca naruszenie prawa konkurencji w postaci wertykalnego ograniczenia ze względu na cel nie jest wystarczająca do uprawdopodobnienia roszczenia odszkodowawczego. Wymaga to bowiem wykazania nie tylko naruszenia, ale także szkody i związku przyczynowego między nimi. Okoliczność, że decyzja Komisji została wydana w postępowaniu ugodowym, nie wpływa na tę ocenę. Ponadto, TSUE sprecyzował, że standard uprawdopodobnienia roszczenia odszkodowawczego nie wymaga wykazania, iż szkoda jest bardziej prawdopodobna niż nieprawdopodobna. Wystarczy, że powód przedstawi racjonalnie dostępne fakty i dowody, które przekonają sąd, że hipoteza o spełnieniu przesłanek odpowiedzialności jest racjonalnie akceptowalna. Wykładnia ta ma na celu ułatwienie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i zaradzenie asymetrii w dostępie do informacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/104/UE należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie do powództwa poprzedzającego mającego na celu uzyskanie dostępu do środków dowodowych przed wniesieniem powództwa o odszkodowanie w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej dyrektywy, jeżeli takie powództwo poprzedzające jest przewidziane w prawie krajowym.
Uzasadnienie
Szeroka wykładnia art. 5 ust. 1 dyrektywy, uwzględniająca kontekst i cele dyrektywy (ułatwienie dochodzenia roszczeń, zaradzenie asymetrii informacji), wskazuje na objęcie nim powództw poprzedzających. Przepisy dyrektywy, w tym art. 6 ust. 4 lit. b) i motywy 22 i 27, sugerują, że celem jest przygotowanie powództwa o odszkodowanie. Wykładnia taka zapobiega nadużyciom i zapewnia skuteczne egzekwowanie prawa konkurencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
powód (w zakresie wykładni przepisów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Meliá Hotels International, S.A. | spolka | pozwany |
| Associação Ius Omnibus | inne | powód |
| Rząd portugalski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (19)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TFUE art. 101
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz porozumień ograniczających konkurencję.
TFUE art. 102
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz nadużywania pozycji dominującej.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 1 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Cel dyrektywy: zapewnienie skutecznego dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Cel dyrektywy: koordynacja egzekwowania reguł konkurencji przez organy i sądy.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 2 § pkt 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Definicja 'powództwa o odszkodowanie'.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 2 § pkt 14
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Definicja 'kartelu'.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 5 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Obowiązek zapewnienia możliwości nakazania ujawnienia dowodów na wniosek powoda uprawdopodabniającego roszczenie.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 5 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Wymóg precyzyjnego określenia dowodów lub kategorii dowodów do ujawnienia.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 5 § ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Wymóg proporcjonalności ujawnienia dowodów, uwzględniający interesy stron i osób trzecich.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 17 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Domniemanie, że naruszenia kartelowe wyrządzają szkodę; prawo obalenia domniemania.
Rozporządzenie nr 1/2003 art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003
Nakaz zaprzestania naruszenia art. 101 lub 102 TFUE.
Rozporządzenie nr 1/2003 art. 16 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003
Obowiązek sądów krajowych nie wydawania orzeczeń sprzecznych z decyzjami Komisji.
Lei n.o 23/2018 art. 12 § ust. 1-4
Ustawa nr 23/2018 (Portugalia)
Transpozycja art. 5 dyrektywy 2014/104/UE do prawa portugalskiego, regulująca ujawnianie środków dowodowych.
Lei n.o 23/2018 art. 13 § ust. 1-2
Ustawa nr 23/2018 (Portugalia)
Dostęp do środków dowodowych przed wytoczeniem powództwa o odszkodowanie.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/104/UE art. 5 § ust. 8
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Możliwość utrzymania lub wprowadzenia przepisów prowadzących do szerszego ujawniania dowodów.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 6 § ust. 4 lit. b)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Dodatkowe kryterium proporcjonalności: wniosek o ujawnienie w związku z powództwem o odszkodowanie.
kodeks cywilny art. 573–576
Kodeks cywilny (Portugalia)
Przepisy dotyczące dostępu do informacji lub ujawnienia środków dowodowych.
kodeks postępowania cywilnego art. 1045–1047
Kodeks postępowania cywilnego (Portugalia)
Przepisy dotyczące wezwania do ujawnienia dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka wykładnia art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/104/UE obejmująca powództwa poprzedzające o ujawnienie dowodów. Decyzja Komisji o wertykalnym ograniczeniu konkurencji ze względu na cel nie jest wystarczająca do uprawdopodobnienia szkody. Standard uprawdopodobnienia roszczenia odszkodowawczego wymaga jedynie racjonalnej akceptowalności hipotezy o spełnieniu przesłanek odpowiedzialności, a nie wykazania większego prawdopodobieństwa.
Godne uwagi sformułowania
powództwo poprzedzające mające na celu uzyskanie dostępu do środków dowodowych uprawdopodobnienie roszczenia odszkodowawczego ograniczenie wertykalne ze względu na cel racjonalnie akceptowalna hipoteza
Skład orzekający
K. Jürimäe
sprawozdawczyni
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby
F. Schalin
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 2014/104/UE dotyczących ujawniania dowodów w sprawach o odszkodowanie za naruszenie prawa konkurencji, w tym zastosowanie do powództw poprzedzających oraz kryteria uprawdopodobnienia szkody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, które zostało transponowane do prawa krajowego. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i okoliczności faktycznych danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych za naruszenia konkurencji, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia standardy dowodowe i zakres stosowania kluczowej dyrektywy.
“Jak uzyskać dowody w sprawach o naruszenie konkurencji? TSUE wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI