C-286/03
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że austriacki zasiłek opiekuńczy dla niepełnosprawnych członków rodziny pracownika migrującego nie jest specjalnym świadczeniem nieskładkowym, lecz świadczeniem w razie choroby, które powinno być przyznawane niezależnie od miejsca zamieszkania beneficjenta.
Sprawa dotyczyła obywatelki Niemiec, córki pracownika zatrudnionego w Austrii, która ubiegała się o austriacki zasiłek opiekuńczy. Land Salzburg odmówił przyznania świadczenia, powołując się na wymóg stałego zamieszkania w Austrii. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasiłek opiekuńczy, mimo pewnych cech szczególnych, należy traktować jako świadczenie w razie choroby w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71. W związku z tym, członek rodziny pracownika migrującego może ubiegać się o takie świadczenie, nawet jeśli zamieszkuje w innym państwie członkowskim, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek i braku prawa do analogicznego świadczenia w państwie zamieszkania.
Sprawa C-286/03 dotyczyła wykładni przepisów rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie zabezpieczenia społecznego migrujących pracowników. Silvia Hosse, obywatelka niemiecka, której ojciec był zatrudniony w Austrii, ubiegała się o zasiłek opiekuńczy przewidziany w austriackiej ustawie landu Salzburg (SPGG). Land Salzburg odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że beneficjent musi posiadać stałe miejsce zamieszkania w tym landzie. Sąd krajowy powziął wątpliwości co do kwalifikacji tego zasiłku oraz dopuszczalności wymogu miejsca zamieszkania w świetle prawa wspólnotowego. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, stanął przed pytaniem, czy zasiłek opiekuńczy stanowił „specjalne świadczenie nieskładkowe” wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia nr 1408/71, czy też „świadczenie w razie choroby” objęte tym rozporządzeniem. Trybunał, interpretując przepisy rozporządzenia nr 1408/71 w świetle celu, jakim jest ułatwienie swobodnego przepływu pracowników, orzekł, że zasiłek opiekuńczy, przyznawany w sposób obiektywny w celu kompensowania dodatkowych wydatków związanych z potrzebą opieki, należy uznać za świadczenie w razie choroby. W związku z tym, nie jest to „specjalne świadczenie nieskładkowe” w rozumieniu art. 4 ust. 2b rozporządzenia. Następnie Trybunał rozstrzygnął, że członek rodziny pracownika zatrudnionego w Austrii, który zamieszkuje w innym państwie członkowskim (Niemczech), może ubiegać się o taki zasiłek jako świadczenie pieniężne w razie choroby na podstawie art. 19 rozporządzenia nr 1408/71. Kluczowe jest przy tym, aby spełniał on pozostałe przesłanki przyznania zasiłku i nie miał prawa do analogicznego świadczenia w państwie zamieszkania. Wymóg stałego zamieszkania w Austrii został uznany za niedopuszczalny w świetle przepisów o swobodnym przepływie pracowników i członków ich rodzin.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Zasiłek opiekuńczy, taki jak przewidziany przez SPGG, nie stanowi specjalnego świadczenia nieskładkowego w rozumieniu art. 4 ust. 2b rozporządzenia nr 1408/71, lecz świadczenie w razie choroby w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepisy derogacyjne, takie jak art. 4 ust. 2b rozporządzenia, należy interpretować wąsko. Zasiłek opiekuńczy, przyznawany obiektywnie w celu kompensowania dodatkowych wydatków związanych z potrzebą opieki, służy uzupełnieniu świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego w razie choroby i powinien być uznawany za świadczenie w razie choroby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (pośrednio, poprzez korzystną wykładnię)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Silvia Hosse | osoba_fizyczna | skarżący |
| Land Salzburg | organ_krajowy | pozwany |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd portugalski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd fiński | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Rozporządzenie 1408/71 art. 4 § 2b
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
Przepis ten wyłącza z zakresu stosowania rozporządzenia przepisy ustawowe państw członkowskich dotyczące specjalnych świadczeń nieskładkowych wymienionych w załączniku II sekcja III, których ważność jest ograniczona do części terytorium tego państwa. Jednakże, przepisy te powinny być interpretowane wąsko i mogą dotyczyć tylko świadczeń, które spełniają kumulatywnie warunki: charakter specjalny i nieskładkowy, wymienienie w załączniku II sekcja III oraz przyznawanie na podstawie ustawodawstwa ograniczonego do części terytorium.
Rozporządzenie 1408/71 art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
Określa zakres przedmiotowy rozporządzenia, obejmujący m.in. świadczenia w razie choroby i macierzyństwa. Zasiłek opiekuńczy został zakwalifikowany jako świadczenie w razie choroby.
Rozporządzenie 1408/71 art. 19 § 1
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
Pracownikowi najemnemu lub osobie prowadzącej działalność na własny rachunek, która zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo właściwe, przysługują w państwie zamieszkania świadczenia pieniężne z tytułu zabezpieczenia społecznego, jeśli spełnia warunki ustawodawstwa państwa właściwego.
Rozporządzenie 1408/71 art. 19 § 2
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rodziny pracownika, którzy zamieszkują na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo właściwe, jeżeli nie mają prawa do tych świadczeń na podstawie ustawodawstwa państwa, którego terytorium zamieszkują. Ma on na celu zapobieganie sytuacji, w której przyznanie świadczeń zdrowotnych byłoby uzależnione od zamieszkiwania członków rodziny w państwie zatrudnienia.
SPGG
Ustawa landu Salzburg o zasiłku opiekuńczym
Austriacka ustawa regulująca przyznawanie zasiłku opiekuńczego, której przepisy były przedmiotem wykładni.
Pomocnicze
Rozporządzenie 1612/68 art. 7 § 2
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68
Pracownik korzysta z takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych jak pracownicy krajowi. Kwestia, czy zasiłek opiekuńczy jest takim przywilejem, nie została rozstrzygnięta wprost, ale pośrednio wynika, że nie można go uzależniać od miejsca zamieszkania.
TWE art. 39
Traktat WE
Zasada swobodnego przepływu pracowników.
TWE art. 42
Traktat WE
Podstawa prawna dla przyjęcia środków w dziedzinie zabezpieczenia społecznego w celu ustanowienia swobody przepływu pracowników.
TWE art. 12
Traktat WE
Zasada niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową.
TWE art. 17
Traktat WE
Obywatelstwo Unii Europejskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiłek opiekuńczy należy traktować jako świadczenie w razie choroby, a nie specjalne świadczenie nieskładkowe. Przepisy derogacyjne należy interpretować wąsko. Artykuł 19 rozporządzenia nr 1408/71 pozwala na przyznanie świadczeń członkom rodziny pracownika migrującego, niezależnie od ich miejsca zamieszkania, pod warunkiem braku prawa do analogicznego świadczenia w państwie zamieszkania. Wymóg stałego zamieszkania w Austrii jest niedopuszczalny w kontekście swobodnego przepływu pracowników i członków ich rodzin.
Odrzucone argumenty
Zasiłek opiekuńczy jest specjalnym świadczeniem nieskładkowym wyłączonym z zakresu stosowania rozporządzenia nr 1408/71. Prawo do zasiłku opiekuńczego jest uzależnione od stałego zamieszkania w landzie Salzburg.
Godne uwagi sformułowania
przepisy derogacyjne [...] powinny być interpretowane wąsko pojęcie „świadczenia z tytułu zabezpieczenia społecznego” [...] oraz pojęcie „specjalnego świadczenia nieskładkowego” [...] wzajemnie się wykluczają świadczenia przyznawane w sposób obiektywny [...] służą zasadniczo uzupełnieniu świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego w razie choroby art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 ma na celu [...] zapobieżenie sytuacji, w której przyznanie świadczeń zdrowotnych byłoby uzależnione od zamieszkiwania członków rodziny pracownika na terytorium właściwego państwa członkowskiego, tak aby nie zniechęcać pracownika wspólnotowego do korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się.
Skład orzekający
V. Skouris
Prezes
P. Jann
sędzia
C.W.A. Timmermans
sędzia
A. Rosas
sędzia
K. Schiemann
sędzia
J. Makarczyk
prezes_izby
J.-P. Puissochet
sprawozdawca
R. Silva de Lapuerta
sędzia
K. Lenaerts
sędzia
P. Kūris
sędzia
E. Juhász
sędzia
G. Arestis
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących, w szczególności kwalifikacja świadczeń i zasady przyznawania świadczeń członkom rodzin."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia 1408/71 (które zostało zastąpione przez rozporządzenie 883/2004), ale zasady interpretacyjne pozostają aktualne. Konkretne świadczenia i ich kwalifikacja mogą się różnić w zależności od ustawodawstwa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu pracowników migrujących i ich rodzin, pokazując, jak prawo UE chroni ich prawa socjalne i zapobiega dyskryminacji ze względu na miejsce zamieszkania. Jest to przykład, jak TSUE interpretuje przepisy dla zapewnienia swobodnego przepływu osób.
“Czy zasiłek opiekuńczy dla niepełnosprawnego dziecka pracownika migrującego zależy od miejsca zamieszkania? TSUE odpowiada: Nie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI