C-284/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że systemy krajowe muszą zapewniać sprawiedliwą i odpowiednią kompensatę dla ofiar przestępstw, w tym za ból i cierpienie, nawet jeśli nie pokrywają pełnej szkody.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2004/80/WE w kontekście irlandzkiego systemu kompensat dla ofiar przestępstw, który wykluczał odszkodowanie za ból i cierpienie. High Court w Irlandii zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy taki system jest zgodny z prawem UE. Trybunał orzekł, że art. 12 ust. 2 dyrektywy wymaga, aby systemy krajowe zapewniały sprawiedliwą i odpowiednią kompensatę, uwzględniającą powagę konsekwencji przestępstwa dla ofiary, w tym szkody niemajątkowe, takie jak ból i cierpienie.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez High Court w Irlandii dotyczył wykładni art. 12 ust. 2 dyrektywy Rady 2004/80/WE w sprawie kompensaty dla ofiar przestępstw. Sprawa dotyczyła LD, ofiary brutalnej napaści w Irlandii, który ubiegał się o kompensatę z irlandzkiego systemu, który jednak wykluczał odszkodowanie za ból i cierpienie (szkody niemajątkowe). LD argumentował, że system ten nie zapewnia sprawiedliwej i odpowiedniej kompensaty. Sąd odsyłający, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo TSUE i analizując przepisy dyrektywy, zwrócił się z serią pytań dotyczących zakresu pojęcia „sprawiedliwej i odpowiedniej kompensaty” oraz tego, czy obejmuje ona szkody niemajątkowe, w tym ból i cierpienie. Trybunał Sprawiedliwości, analizując przepisy dyrektywy 2004/80/WE oraz definicję ofiary z dyrektywy 2012/29/UE, orzekł, że art. 12 ust. 2 dyrektywy 2004/80/WE stoi na przeszkodzie krajowemu systemowi kompensaty, który co do zasady wyklucza w odniesieniu do szkody niemajątkowej wszelką kompensatę za ból i cierpienie doznane przez ofiary umyślnych przestępstw z użyciem przemocy. Trybunał podkreślił, że choć państwa członkowskie nie są zobowiązane do pełnego naprawienia szkody, sprawiedliwa i odpowiednia kompensata wymaga uwzględnienia powagi konsekwencji przestępstwa dla ofiary i stanowi odpowiedni wkład w naprawienie szkody majątkowej i niemajątkowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 12 ust. 2 dyrektywy 2004/80/WE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie krajowemu systemowi kompensaty, który co do zasady wyklucza w odniesieniu do szkody niemajątkowej wszelką kompensatę za ból i cierpienie doznane przez ofiary.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że pojęcie „sprawiedliwej i odpowiedniej kompensaty” w rozumieniu art. 12 ust. 2 dyrektywy 2004/80/WE obejmuje szkody niemajątkowe, w tym ból i cierpienie, zgodnie z definicją ofiary w dyrektywie 2012/29/UE. Kompensata musi uwzględniać powagę konsekwencji przestępstwa dla ofiary, nawet jeśli nie pokrywa pełnej szkody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (LD)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| LD | osoba_fizyczna | skarżący |
| Criminal Injuries Compensation Tribunal | organ_krajowy | pozwany |
| Minister for Justice and Equality | organ_krajowy | pozwany |
| Ireland | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Attorney General | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 2004/80/WE art. 12 § 2
Dyrektywa Rady 2004/80/WE
Państwa członkowskie zapewniają, że ich przepisy krajowe przewidują istnienie systemu kompensaty dla ofiar umyślnych przestępstw z użyciem przemocy popełnionych na ich odpowiednich terytoriach, który gwarantuje sprawiedliwą i odpowiednią kompensatę dla ofiar. Interpretacja TSUE wskazuje, że obejmuje to również szkody niemajątkowe, takie jak ból i cierpienie.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 2004/80/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2004/80/WE
Prawo do złożenia wniosku w państwie członkowskim zamieszkania w przypadku przestępstwa popełnionego w innym państwie członkowskim.
Dyrektywa 2004/80/WE art. 18 § 2
Dyrektywa Rady 2004/80/WE
Możliwość stosowania środków do wnioskujących, którzy doznali uszczerbków w wyniku przestępstw popełnionych po określonej dacie.
Dyrektywa 2012/29/UE art. 2 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Definicja ofiary, obejmująca osoby fizyczne, które doznały szkody, w tym krzywdy fizycznej, psychicznej, moralnej lub emocjonalnej lub straty majątkowej.
Karta art. 3 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Integralność osoby, obejmująca integralność fizyczną i psychiczną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Irlandzki system kompensat wykluczający odszkodowanie za ból i cierpienie nie zapewnia sprawiedliwej i odpowiedniej kompensaty w rozumieniu art. 12 ust. 2 dyrektywy 2004/80/WE. Szkody niemajątkowe, w tym ból i cierpienie, są objęte zakresem pojęcia „szkody niemajątkowej” i powinny być kompensowane. Kompensata powinna uwzględniać powagę konsekwencji przestępstwa dla ofiary.
Odrzucone argumenty
Krajowe systemy kompensaty mogą wykluczać odszkodowanie za ból i cierpienie, ponieważ nie muszą zapewniać pełnego naprawienia szkody. Stabilność finansowa systemów krajowych jest priorytetem i może uzasadniać ograniczenie zakresu kompensaty.
Godne uwagi sformułowania
sprawiedliwa i odpowiednia kompensata ból i cierpienie szkoda niemajątkowa powaga konsekwencji popełnionego przestępstwa dla ofiary
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezes_izby
D. Gratsias
sprawozdawca
E. Regan
sędzia
J. Passer
sędzia
B. Smulders
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 12 ust. 2 dyrektywy 2004/80/WE w zakresie kompensaty dla ofiar przestępstw, w szczególności w kontekście szkód niemajątkowych (ból i cierpienie)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i jego stosowania w kontekście krajowych systemów kompensaty. Konkretne kwoty kompensaty zależą od oceny sądu krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw ofiar przestępstw – kompensaty za cierpienie. Pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe systemy prawne i chroni podstawowe prawa obywateli.
“Czy ofiary przestępstw w UE mogą liczyć na odszkodowanie za ból i cierpienie? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI