C-283/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-11-16
cjeutransporttransport lotniczyWysokatrybunal
transport lotniczyodpowiedzialność przewoźnikakonwencja montrealskaubezpieczenie lotniczepaństwowe statki powietrzneprzewóz międzynarodowyśmierć pasażeraszkolenie lotnicze

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wypadek śmigłowca policyjnego podczas szkolenia strażaków nie jest objęty Konwencją Montrealską ani rozporządzeniem o ubezpieczeniach lotniczych, co uniemożliwia dochodzenie odszkodowania na tej podstawie.

Sprawa dotyczyła śmierci członka straży pożarnej podczas specjalistycznego szkolenia z użyciem śmigłowca policyjnego. Następcy prawni zmarłego domagali się odszkodowania, powołując się na Konwencję Montrealską i rozporządzenie o ubezpieczeniach lotniczych. Sąd odsyłający zapytał TSUE o wykładnię tych przepisów. Trybunał uznał, że wypadek podczas szkolenia, gdzie osoba była przyczepiona do śmigłowca za pomocą wciągarki, nie stanowi 'przewozu międzynarodowego' ani 'przewozu dokonywanego przez państwo' w rozumieniu Konwencji Montrealskiej. Ponadto, śmigłowiec policyjny jest 'państwowym statkiem powietrznym', co wyłącza go z zakresu stosowania rozporządzenia o ubezpieczeniach lotniczych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Okresný súd Prešov (Słowacja) dotyczył wykładni Konwencji Montrealskiej oraz rozporządzenia (WE) nr 785/2004 w sprawie wymogów ubezpieczeniowych dla przewoźników lotniczych. Sprawa wywodziła się ze śmierci członka straży pożarnej NK podczas specjalistycznego szkolenia z ewakuacji i ratownictwa, które odbywało się z użyciem śmigłowca policyjnego należącego do Ministerstva vnútra Slovenskej republiky. W momencie wypadku śmigłowiec znajdował się w zawisie, a zmarły był przyczepiony do liny wciągarki. Następcy prawni zmarłego domagali się odszkodowania, argumentując, że NK był 'pasażerem' i że zastosowanie powinny mieć przepisy unijne. Ministerstwo spraw wewnętrznych oraz ubezpieczyciele twierdzili, że przepisy te nie mają zastosowania, ponieważ zmarły nie był pasażerem, a śmigłowiec był statkiem państwowym. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania prejudycjalne, stwierdził, że operacja taka jak szkolenie z użyciem wciągarki nie jest objęta zakresem stosowania Konwencji Montrealskiej, ponieważ nie stanowi 'przewozu międzynarodowego' ani 'przewozu dokonywanego przez państwo'. Ponadto, śmigłowiec policyjny, jako 'państwowy statek powietrzny' w rozumieniu Konwencji Chicagowskiej, jest wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia nr 785/2004. W związku z tym, ani Konwencja Montrealska, ani rozporządzenie nr 785/2004 nie mogą stanowić podstawy do dochodzenia odszkodowania w tej konkretnej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka sytuacja nie jest objęta zakresem stosowania Konwencji Montrealskiej, ponieważ nie stanowi 'przewozu międzynarodowego' ani 'przewozu dokonywanego przez państwo'.

Uzasadnienie

Celem operacji nie było przemieszczanie osób do innego miejsca przeznaczenia, lecz przeprowadzenie szkolenia na obszarze wojskowym tego samego lotniska. Różni się to od typowego przewozu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Ministerstvo vnútra Slovenskej republiky

Strony

NazwaTypRola
DZosoba_fizycznaskarżący
EOosoba_fizycznaskarżący
YVosoba_fizycznaskarżący
YEosoba_fizycznaskarżący
MPosoba_fizycznaskarżący
Ministerstvo vnútra Slovenskej republikyorgan_krajowypozwany
KOOPERATIVA Poisťovňa a.s., Vienna Insurance Groupspolkainterwenient
Generali Česká pojišťovna a.s., dawniej Generali Poisťovňa a.s.spolkainterwenient

Przepisy (14)

Główne

Konwencja montrealska art. 1 § 1 i 2

Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

Definiuje 'przewóz międzynarodowy' i jego zakres stosowania, wymagając miejsca wyruszenia i przeznaczenia w różnych państwach lub uzgodnionego postoju w innym państwie. Przewóz w obrębie jednego państwa nie jest międzynarodowy.

Konwencja montrealska art. 2 § 1

Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

Stosuje się do przewozu dokonywanego przez państwo lub inne osoby prawne prawa publicznego, pod warunkiem, że mieści się w zakresie art. 1.

Konwencja montrealska art. 17 § 1

Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

Określa odpowiedzialność przewoźnika za śmierć lub uszkodzenie ciała pasażera, jeśli wypadek miał miejsce na pokładzie lub podczas wsiadania/wysiadania.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 1 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Ustanawia minimalne wymogi ubezpieczenia dla przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych w odniesieniu do pasażerów, bagażu, ładunku i osób trzecich.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 2 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Ma zastosowanie do wszystkich przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych wykonujących loty w granicach, do, z oraz ponad terytorium państwa członkowskiego.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 2 § 2 lit. a)

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Wyłącza z zakresu stosowania rozporządzenia państwowe statki powietrzne określone w art. 3 lit. b) Konwencji Chicagowskiej.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 4 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Przewoźnicy lotniczy i operatorzy statków powietrznych są ubezpieczeni w zakresie swojej odpowiedzialności cywilnej wobec pasażerów, bagażu, ładunku i osób trzecich.

Pomocnicze

Konwencja chicagowska art. 3 § a)

Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym

Stosuje się wyłącznie do cywilnych statków powietrznych, nie stosuje się do statków państwowych.

Konwencja chicagowska art. 3 § b)

Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym

Statki powietrzne używane w służbie wojskowej, celnej i policyjnej uważa się za państwowe.

Rozporządzenie 2027/97 art. 1 § zdanie drugie

Rozporządzenie Rady (WE) 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną

Rozszerza stosowanie postanowień konwencji montrealskiej na przewozy lotnicze wewnętrzne każdego państwa członkowskiego.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 3 § a)

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Definicja 'przewoźnika lotniczego'.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 3 § c)

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Definicja 'operatora statku powietrznego'.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 3 § g)

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Definicja 'pasażera'.

Rozporządzenie nr 785/2004 art. 4 § 3

Rozporządzenie (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych

Rozporządzenie jest bez uszczerbku dla zasad odpowiedzialności cywilnej wynikającej z konwencji międzynarodowych, prawa UE i prawa krajowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmigłowiec policyjny jest 'państwowym statkiem powietrznym' wyłączonym z zakresu stosowania rozporządzenia nr 785/2004. Szkolenie strażaków z użyciem wciągarki nie stanowi 'przewozu międzynarodowego' ani 'przewozu dokonywanego przez państwo' w rozumieniu Konwencji Montrealskiej.

Odrzucone argumenty

Zmarły był 'pasażerem' w rozumieniu Konwencji Montrealskiej i rozporządzenia nr 785/2004. Wypadek podczas szkolenia powinien być objęty Konwencją Montrealską i rozporządzeniem nr 785/2004.

Godne uwagi sformułowania

operacja taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym nie jest objęta zakresem stosowania konwencji montrealskiej jako „przewóz międzynarodowy” lub „przewóz dokonywany przez państwo” śmigłowiec, którego upadek spowodował śmierć NK, jest „państwowym śmigłowcem używanym w służbach policyjnych”

Skład orzekający

N. Piçarra

prezes izby

M. Safjan

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania Konwencji Montrealskiej i rozporządzenia o ubezpieczeniach lotniczych w odniesieniu do specyficznych operacji lotniczych, w tym szkoleń i użycia statków powietrznych państwowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji szkolenia z użyciem wciągarki i państwowego statku powietrznego. Nie wyklucza możliwości dochodzenia odszkodowania na innej podstawie prawnej (np. prawo krajowe, odpowiedzialność cywilna).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nietypowego wypadku podczas szkolenia lotniczego i precyzyjnej wykładni przepisów dotyczących odpowiedzialności i ubezpieczeń w lotnictwie, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie lotniczym i odszkodowaniach.

Wypadek śmigłowca policyjnego podczas szkolenia: czy Konwencja Montrealska chroni ratowników?

Sektor

transport lotniczy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI