C-283/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-02-22
cjeuprawo_ue_ogolnezabezpieczenie_spoleczneWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznerenta z tytułu niezdolności do pracyokresy wychowywania dzieckaswobodne przemieszczanie siękoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoTFUErozporządzenie 987/2009okresy ubezpieczenia

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwo członkowskie wypłacające rentę z tytułu niezdolności do pracy musi uwzględnić okresy wychowywania dziecka z innego państwa, jeśli osoba ubezpieczona ukończyła okresy ubezpieczenia tylko w tym państwie, nawet jeśli nie opłacała składek przed lub po okresach wychowywania dziecka.

Sprawa dotyczyła obywatelki niemieckiej, która wychowywała dzieci w Niderlandach, ale ukończyła okresy ubezpieczenia wyłącznie w Niemczech. Niemiecki zakład ubezpieczeń odmówił uwzględnienia okresów wychowywania dzieci z Niderlandów do obliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy, powołując się na brak spełnienia warunków formalnych. Sąd odsyłający zapytał Trybunał, czy w świetle art. 21 TFUE okresy te powinny zostać uwzględnione. Trybunał uznał, że jeśli istnieje wystarczający związek między okresami wychowywania dziecka a okresami ubezpieczenia w państwie wypłacającym rentę, to okresy te muszą zostać uwzględnione, nawet jeśli nie były opłacane składki.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 44 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła obywatelki niemieckiej, która wychowywała swoje dzieci w Niderlandach, ale ukończyła okresy ubezpieczenia wyłącznie w Niemczech, zarówno przed, jak i po okresach wychowywania dzieci. Niemiecki zakład ubezpieczeń odmówił uwzględnienia okresów wychowywania dzieci z Niderlandów przy obliczaniu renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, ponieważ nie spełniono warunków określonych w niemieckim prawie krajowym oraz w art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009, który wymagał wykonywania pracy najemnej lub na własny rachunek w państwie właściwym. Sąd odsyłający, Landessozialgericht Nordrhein-Westfalen, zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy w świetle art. 21 TFUE (swobodne przemieszczanie się) państwo właściwe (Niemcy) jest zobowiązane uwzględnić te okresy, mimo braku spełnienia warunków formalnych z rozporządzenia nr 987/2009. Trybunał, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (wyrok Reichel-Albert, C-522/10), stwierdził, że jeśli istnieje wystarczający związek między okresami wychowywania dziecka a okresami ubezpieczenia w państwie wypłacającym rentę, to państwo to jest zobowiązane uwzględnić te okresy na podstawie art. 21 TFUE. Wystarczający związek istnieje, gdy osoba ubezpieczona ukończyła okresy ubezpieczenia wyłącznie w państwie wypłacającym rentę, zarówno przed, jak i po okresach wychowywania dziecka w innym państwie, nawet jeśli nie opłacała składek w tym państwie w tych konkretnych okresach. Trybunał uznał, że odmowa uwzględnienia tych okresów naruszałaby zasadę swobodnego przemieszczania się.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, państwo członkowskie właściwe do wypłaty renty jest zobowiązane uwzględnić te okresy na podstawie art. 21 TFUE, jeśli istnieje wystarczający związek między okresami wychowywania dziecka a okresami ubezpieczenia w tym państwie, nawet jeśli osoba nie opłacała składek w tym państwie przed lub bezpośrednio po okresach wychowywania dziecka.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 21 TFUE (swobodne przemieszczanie się) wymaga uwzględnienia okresów wychowywania dziecka przez państwo właściwe, jeśli istnieje wystarczający związek z okresami ubezpieczenia w tym państwie. Taki związek istnieje, gdy osoba ubezpieczona ukończyła okresy ubezpieczenia wyłącznie w państwie właściwym, zarówno przed, jak i po okresach wychowywania dziecka w innym państwie, nawet jeśli nie opłacała składek w tym państwie w tych konkretnych okresach. Odmowa uwzględnienia tych okresów naruszałaby zasadę swobodnego przemieszczania się.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (pośrednio, poprzez udzielenie odpowiedzi korzystnej dla jego sytuacji)

Strony

NazwaTypRola
VAosoba_fizycznaskarżący
Deutsche Rentenversicherung Bundorgan_krajowypozwany
RBinneudział
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

TFUE art. 21

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada swobodnego przemieszczania się obywateli UE nakłada na państwa członkowskie obowiązek uwzględniania okresów wychowywania dziecka z innego państwa członkowskiego przy obliczaniu renty, jeśli istnieje wystarczający związek z okresami ubezpieczenia w państwie wypłacającym rentę.

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 44 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Przepis ten określa warunki, pod jakimi państwo właściwe uwzględnia okresy wychowywania dziecka z innego państwa. Wymaga, aby osoba zainteresowana podlegała ustawodawstwu państwa właściwego ze względu na wykonywanie pracy najemnej lub pracy na własny rachunek w momencie rozpoczęcia uwzględniania okresu wychowywania dziecka.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 1 § t

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Definicja 'okresu ubezpieczenia' obejmuje okresy składkowe, okresy zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, a także inne okresy uznane za równorzędne przez ustawodawstwo krajowe.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 87 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Prawo nabywa się na podstawie rozporządzenia, nawet jeżeli odnosi się ono do przypadku powstałego przed jego wejściem w życie.

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 93

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Przepisy przejściowe rozporządzenia nr 987/2009 odsyłają do art. 87 rozporządzenia nr 883/2004.

SGB VI art. 56 § 3

Sozialgesetzbuch Sechstes Buch (VI) – Gesetzliche Rentenversicherung

Określa warunki uwzględniania okresów wychowywania dziecka w Niemczech, w tym wymóg zamieszkiwania z dzieckiem na terytorium Niemiec lub równoważne traktowanie wychowywania za granicą w określonych sytuacjach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada swobodnego przemieszczania się (art. 21 TFUE) wymaga uwzględnienia okresów wychowywania dziecka z innego państwa członkowskiego, jeśli istnieje wystarczający związek z okresami ubezpieczenia w państwie właściwym. Wystarczający związek istnieje, gdy osoba ubezpieczona ukończyła okresy ubezpieczenia wyłącznie w państwie właściwym, zarówno przed, jak i po okresach wychowywania dziecka w innym państwie, nawet jeśli nie opłacała składek w tym państwie w tych konkretnych okresach.

Odrzucone argumenty

Niemieckie prawo krajowe i art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 nie pozwalają na uwzględnienie okresów wychowywania dziecka, ponieważ nie zostały spełnione warunki dotyczące wykonywania pracy najemnej lub na własny rachunek w Niemczech przed lub w trakcie okresów wychowywania dzieci.

Godne uwagi sformułowania

„wystarczający związek między tymi okresami przeznaczonymi na wychowywanie dziecka a okresami ubezpieczenia ukończonymi w państwie członkowskim odpowiedzialnym za wypłatę świadczenia rentowego” „państwo członkowskie zobowiązane do wypłaty rozpatrywanej renty nie może pominąć okresów przeznaczonych na wychowywanie dziecka z tego tylko powodu, że okresy te zostały ukończone w innym państwie członkowskim, gdyż stawiałoby to w mniej korzystnej sytuacji jego obywateli, którzy skorzystali ze swobody przemieszczania się, i naruszało tym samym art. 21 TFUE”

Skład orzekający

A. Prechal

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

F. Biltgen

sprawozdawca

J. Passer

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że zasada swobodnego przemieszczania się (art. 21 TFUE) może nakładać na państwa członkowskie obowiązek uwzględniania okresów wychowywania dziecka z innego państwa przy obliczaniu rent, nawet jeśli nie są spełnione ścisłe warunki formalne rozporządzeń koordynacyjnych, pod warunkiem istnienia wystarczającego związku z systemem ubezpieczeń w państwie właściwym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której osoba ubezpieczona ukończyła okresy ubezpieczenia wyłącznie w państwie właściwym, zarówno przed, jak i po okresach wychowywania dziecka w innym państwie. Wymaga ustalenia przez sąd krajowy istnienia 'wystarczającego związku'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa UE dotyczącego swobodnego przemieszczania się i zabezpieczenia społecznego, z praktycznymi implikacjami dla osób migrujących i ich praw do świadczeń. Pokazuje, jak prawo UE może chronić obywateli przed dyskryminacją.

Renta z tytułu niezdolności do pracy: czy okresy wychowywania dzieci za granicą się liczą? TSUE wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI