C-283/09
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że sąd wzywający nie musi wpłacać zaliczki ani zwracać kosztów świadka przesłuchiwanego przez sąd wezwany w ramach współpracy sądowej.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 1206/2001 w sprawie współpracy sądów przy przeprowadzaniu dowodów. Polski sąd rejonowy zwrócił się do irlandzkiego sądu o przesłuchanie świadka, który zażądał zaliczki na poczet należności. Polski sąd zakwestionował zasadność tego żądania, powołując się na zakaz pobierania opłat w rozporządzeniu. Trybunał rozpatrzył pytanie prejudycjalne, uznając je za dopuszczalne pomimo wątpliwości Komisji Europejskiej. Orzekł, że sąd wzywający nie ma obowiązku pokrywania należności świadka, ponieważ rozporządzenie nie przewiduje takiego wyjątku od zakazu pobierania opłat.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w związku ze sporem dotyczącym odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji. Polski sąd zwrócił się do irlandzkiego sądu o przesłuchanie świadka na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001. Sąd irlandzki uzależnił przesłuchanie od wpłaty zaliczki na poczet należności świadka, co zakwestionował polski sąd. Po bezskutecznej interwencji organów centralnych, polski sąd zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy sąd wezwany ma prawo żądać od sądu wzywającego zaliczki lub zwrotu należności świadka, czy też powinien pokryć je z własnych środków. Komisja Europejska zgłosiła wątpliwości co do właściwości Trybunału i dopuszczalności wniosku, argumentując, że pytanie dotyczy administracyjnego aspektu funkcjonowania sądów i nie jest niezbędne do rozstrzygnięcia sporu. Trybunał uznał jednak wniosek za dopuszczalny, powołując się na zmiany wprowadzone przez Traktat z Lizbony oraz na potrzebę zapewnienia skuteczności rozporządzenia nr 1206/2001. W odpowiedzi na pytanie prejudycjalne, Trybunał orzekł, że artykuły 14 i 18 rozporządzenia nr 1206/2001 należy interpretować w ten sposób, że sąd wzywający nie ma obowiązku wpłaty zaliczki ani zwrotu należności przesłuchiwanego świadka. Trybunał podkreślił, że rozporządzenie ma na celu usprawnienie i przyspieszenie przeprowadzania dowodów, a możliwość odmowy wykonania wniosku jest ograniczona do ściśle określonych sytuacji. Należności świadków zostały uznane za koszty w rozumieniu art. 18 ust. 1, które co do zasady nie podlegają zwrotowi, a wyjątki przewidziane w art. 18 ust. 2 nie obejmują należności świadków. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed sądem krajowym pozostawiono temu sądowi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd wzywający nie ma obowiązku wpłaty na rzecz sądu wezwanego zaliczki na poczet należności świadka ani następczego dokonania zwrotu należności przesłuchiwanego świadka.
Uzasadnienie
Trybunał zinterpretował art. 14 i 18 rozporządzenia nr 1206/2001. Stwierdził, że możliwość odmowy wykonania wniosku o przesłuchanie świadka jest ograniczona do przypadków wymienionych w art. 14, a żądanie zaliczki na poczet należności świadka nie jest jednym z nich. Należności świadków zostały uznane za koszty w rozumieniu art. 18 ust. 1, które co do zasady nie podlegają zwrotowi. Wyjątki przewidziane w art. 18 ust. 2 (zwrot wynagrodzeń biegłych i tłumaczy oraz kosztów związanych z zastosowaniem szczególnej procedury lub technologii komunikacyjnych) nie obejmują należności świadków. Analiza genezy rozporządzenia i porównanie z konwencją haską potwierdziły, że zwrot należności świadka został celowo pominięty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd wzywający (w kwestii kosztów świadka)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Artur Weryński | osoba_fizyczna | skarżący |
| Mediatel 4B spółka z o.o. | spolka | pozwany |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd fiński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (16)
Główne
Rozporządzenie 1206/2001 art. 10 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Sąd wezwany wykonuje wniosek zgodnie z prawem swojego państwa członkowskiego.
Rozporządzenie 1206/2001 art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Nie można żądać zwrotu opłat lub kosztów za wykonanie wniosku.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Rozszerzająca wykładnia wyrażenia „niezbędne do wydania wyroku” obejmuje cały proces wydawania orzeczenia, w tym kwestie kosztów.
Pomocnicze
Rozporządzenie 1206/2001 art. 1 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Rozporządzenie 1206/2001 art. 10 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Rozporządzenie 1206/2001 art. 10 § ust. 4
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Rozporządzenie 1206/2001 art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Rozporządzenie 1206/2001 art. 14 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Rozporządzenie 1206/2001 art. 18 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
Rozporządzenie 1206/2001 art. 18 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001
u.k.s.c. art. 85
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
r.u.s.p. art. 101 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych
r.sz.cz.s. art. 53
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowych czynności sądów w sprawach z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego oraz karnego w stosunkach międzynarodowych
TWE art. 61
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
TWE art. 67
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
TWE art. 68
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Przepis uchylony przez Traktat z Lizbony, który ograniczał prawo do pytań prejudycjalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Należności świadków nie są objęte wyjątkiem od zakazu zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 18 ust. 2 rozporządzenia 1206/2001. Geneza rozporządzenia 1206/2001 i jego związek z konwencją haską wskazują na celowe pominięcie zwrotu należności świadków. Rozszerzająca wykładnia art. 267 TFUE jest konieczna dla zapewnienia skuteczności współpracy sądowej i rozstrzygania kwestii proceduralnych.
Odrzucone argumenty
Sąd wezwany ma prawo uzależnić przesłuchanie świadka od wpłaty zaliczki na poczet jego należności. Należności świadków nie są kosztami w rozumieniu art. 18 ust. 1 rozporządzenia 1206/2001. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny z uwagi na charakter pytania i status sądu krajowego.
Godne uwagi sformułowania
możliwość odmowy wykonania wniosku o przeprowadzanie dowodu musi być ograniczona do ściśle określonych wyjątkowych sytuacji pojęcie kosztów podlega autonomicznej wykładni zgodnie z prawem Unii i nie jest zależne od kwalifikacji dokonanej na podstawie prawa krajowego tylko dokonanie rozszerzającej wykładni wyrażenia „niezbędne do wydania wyroku” w rozumieniu art. 267 akapit drugi TFUE pozwoliłoby uniknąć sytuacji, w której wiele kwestii proceduralnych [...] zostałoby uznanych za niedopuszczalne
Skład orzekający
A. Tizzano
prezes
J.J. Kasel
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
M. Ilešič
sędzia
M. Berger
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów rozporządzenia nr 1206/2001 dotyczących współpracy sądowej w zakresie przeprowadzania dowodów, w szczególności kwestii kosztów świadków oraz dopuszczalności pytań prejudycjalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rozporządzeniem nr 1206/2001 i nie może być bezpośrednio stosowane do innych przepisów dotyczących kosztów sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów współpracy sądowej między państwami UE, co jest istotne dla prawników procesowych. Wyjaśnia niejasności dotyczące kosztów świadków w postępowaniach transgranicznych.
“Czy polski sąd musi płacić za świadka przesłuchiwanego w Irlandii? TSUE rozstrzyga spór o koszty w transgranicznym postępowaniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI