C-282/10
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że pracownik nie może być pozbawiony prawa do corocznego płatnego urlopu z powodu nieobecności chorobowej, nawet jeśli prawo krajowe wymaga minimalnego okresu pracy.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2003/88/WE w sprawie organizacji czasu pracy, w szczególności prawa do corocznego płatnego urlopu. Pracownica, która była na zwolnieniu chorobowym z powodu wypadku w drodze do pracy, domagała się urlopu. Francuskie prawo krajowe uzależniało prawo do urlopu od przepracowania co najmniej miesiąca. Trybunał uznał, że takie ograniczenie jest sprzeczne z dyrektywą i nakazał sądom krajowym zapewnienie pełnej skuteczności prawa UE, nawet poprzez niestosowanie przepisów krajowych lub powołanie się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez francuski Cour de cassation dotyczył wykładni art. 7 dyrektywy 2003/88/WE w sprawie organizacji czasu pracy. Sprawa dotyczyła pracownicy, która po wypadku w drodze do pracy przebywała na zwolnieniu lekarskim przez ponad rok. Francuskie przepisy krajowe (art. L. 223-2 i L. 223-4 kodeksu pracy oraz przepisy modelowe) uzależniały prawo do corocznego płatnego urlopu od przepracowania co najmniej miesiąca w roku rozliczeniowym, a okresy nieobecności z powodu choroby lub wypadku były traktowane jako okresy pracy tylko w ograniczonym zakresie. Pracownica domagała się przyznania jej urlopu lub ekwiwalentu. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, przypomniał, że prawo do corocznego płatnego urlopu jest zasadą socjalnego prawa Unii o szczególnej wadze. Stwierdził, że art. 7 ust. 1 dyrektywy 2003/88/WE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają nabycie prawa do urlopu od wymogu minimalnego okresu rzeczywistego świadczenia pracy. Nakazał sądom krajowym, aby w miarę możliwości dokonywały wykładni prawa krajowego zgodnie z dyrektywą, a w przypadku braku takiej możliwości, aby rozważyły bezpośrednią skuteczność art. 7 dyrektywy przeciwko pracodawcy, który jest podmiotem prawa publicznego lub wykonuje usługi użyteczności publicznej. Trybunał wyjaśnił również, że dyrektywa nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym wymiar urlopu wyższy niż minimalne cztery tygodnie, nawet jeśli zależy on od przyczyny nieobecności pracownika, pod warunkiem że nie narusza to minimalnego wymiaru gwarantowanego przez UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 7 ust. 1 dyrektywy 2003/88/WE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom lub praktykom krajowym, zgodnie z którymi uprawnienie do corocznego płatnego urlopu jest poddane wymogowi minimalnego okresu dziesięciu dni lub miesiąca rzeczywistego świadczenia pracy w okresie rozliczeniowym.
Uzasadnienie
Prawo do corocznego płatnego urlopu jest zasadą socjalnego prawa UE o szczególnej wadze. Dyrektywa nie zezwala państwom członkowskim na wyłączenie możliwości samego powstania tego prawa poprzez wprowadzenie warunku minimalnego okresu pracy. Pracownicy przebywający na zwolnieniu chorobowym również mają prawo do urlopu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Maribel Dominguez)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maribel Dominguez | osoba_fizyczna | skarżący |
| Centre informatique du Centre Ouest Atlantique | spolka | pozwany |
| Préfet de la région Centre | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd duński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 2003/88/WE art. 7 § 1
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Prawo do corocznego płatnego urlopu w wymiarze co najmniej czterech tygodni jest zasadą socjalnego prawa Unii, od której nie można odstąpić. Państwa członkowskie nie mogą uzależniać nabycia tego prawa od wymogu minimalnego okresu rzeczywistego świadczenia pracy ani wyłączać pracowników przebywających na zwolnieniu chorobowym z tego prawa.
k.p. art. L. 223-2 § pierwszy akapit
Kodeks pracy
Przepis krajowy uzależniający prawo do urlopu od przepracowania co najmniej miesiąca.
k.p. art. L. 223-4
Kodeks pracy
Przepis krajowy traktujący niektóre okresy nieobecności (w tym wypadek przy pracy) jako równoważne z okresem rzeczywistego świadczenia pracy.
Pomocnicze
Dyrektywa 2003/88/WE art. 15
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Pozwala państwom członkowskim na stosowanie lub wprowadzanie bardziej korzystnych przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych w odniesieniu do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TFUE art. 288 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przepis dotyczący obowiązku państw członkowskich do osiągnięcia rezultatu przewidzianego w dyrektywie.
Dyrektywa 93/104/WE
Dyrektywa Rady 93/104/WE z dnia 23 listopada 1993 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Poprzedniczka dyrektywy 2003/88/WE, również ustanawiająca prawo do corocznego płatnego urlopu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do corocznego płatnego urlopu jest fundamentalną zasadą prawa UE. Dyrektywa 2003/88/WE nie może być interpretowana w sposób ograniczający prawo do urlopu poprzez wymóg minimalnego okresu pracy. Pracownicy przebywający na zwolnieniu chorobowym również powinni być uprawnieni do corocznego płatnego urlopu. Sądy krajowe mają obowiązek zapewnić pełną skuteczność prawa UE, w tym poprzez wykładnię zgodną lub niestosowanie przepisów krajowych sprzecznych z dyrektywą. Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 2003/88/WE może być bezpośrednio skuteczny wobec państwa lub jego emanacji.
Odrzucone argumenty
Francuskie prawo krajowe, uzależniające prawo do urlopu od przepracowania co najmniej miesiąca, jest zgodne z dyrektywą. Okres nieobecności z powodu choroby lub wypadku w drodze do pracy nie powinien być traktowany jako okres pracy dla celów nabycia prawa do urlopu.
Godne uwagi sformułowania
Prawo każdego pracownika do corocznego płatnego urlopu należy uważać za zasadę socjalnego prawa Unii o szczególnej wadze, od której nie może być odstępstw. Państwa członkowskie nie mogą poddawać jakimkolwiek warunkom samego powstania prawa do urlopu. Sądy krajowe zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać wykładni prawa krajowego w świetle brzmienia i celu rozpatrywanej dyrektywy. Obowiązek wykładni zgodnej prawa krajowego jest ograniczony przez ogólne zasady prawa i nie może służyć jako podstawa dla dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem. Dyrektywa nie może sama z siebie tworzyć obowiązków po stronie jednostki i nie można zatem powoływać się na dyrektywę jako taką przeciwko jednostce.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
A. Tizzano
prezes izby
J.N. Cunha Rodrigues
prezes izby
K. Lenaerts
prezes izby
U. Lõhmus
prezes izby
A. Rosas
sędzia
E. Levits
sprawozdawca
A. Ó Caoimh
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że prawo do urlopu jest prawem podstawowym UE, które nie może być ograniczane przez przepisy krajowe wymagające minimalnego okresu pracy. Podkreślenie obowiązku sądów krajowych do zapewnienia skuteczności prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni konkretnej dyrektywy UE. Wartość praktyczna dla polskiego prawa pracy zależy od zgodności polskich przepisów z tą dyrektywą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa pracowniczego – prawa do urlopu – i pokazuje, jak prawo UE może wpływać na krajowe regulacje, nawet w sprawach pozornie rutynowych. Wyjaśnia też zasady bezpośredniej skuteczności dyrektyw.
“Czy choroba lub wypadek mogą pozbawić Cię należnego urlopu? TSUE odpowiada: Nie!”
Sektor
prawo_pracy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI