C-281/22

Trybunał Sprawiedliwości2023-12-21
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
Prokuratura Europejskatransgraniczne postępowanie przygotowawczekontrola sądowawspółpraca sądowaprawa podstawowerozporządzenie 2017/1939zasada wzajemnego zaufaniazasada wzajemnego uznawania

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że kontrola sądowa w państwie członkowskim wykonującym transgraniczne postępowanie przygotowawcze Prokuratury Europejskiej może dotyczyć jedynie wykonania czynności, a nie jej uzasadnienia czy podjęcia decyzji.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów rozporządzenia o Prokuraturze Europejskiej (EPPO) w kontekście transgranicznych postępowań przygotowawczych. Sąd krajowy z Austrii zapytał, czy kontrola sądowa w państwie wykonującym czynność (Austria) może obejmować materialne aspekty sprawy, czy tylko proceduralne, zwłaszcza gdy decyzja o czynności została już podjęta w państwie inicjującym postępowanie (Niemcy). Trybunał stwierdził, że kontrola w państwie wykonującym może dotyczyć jedynie wykonania czynności, a nie jej uzasadnienia czy podjęcia decyzji, które powinny być poddane kontroli sądowej w państwie inicjującym, szczególnie w przypadku poważnej ingerencji w prawa podstawowe.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberlandesgericht Wien (wyższy sąd krajowy w Wiedniu) dotyczył wykładni art. 31 ust. 3 i art. 32 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 ustanawiającego Prokuraturę Europejską (EPPO). Sprawa karna dotyczyła G.K., B.O.D. GmbH i S.L., oskarżonych o przywóz biodiesla do UE z naruszeniem przepisów celnych. W ramach transgranicznego postępowania przygotowawczego, delegowany prokurator europejski w Austrii (pomocniczy) uzyskał zgodę austriackich sądów na przeszukanie i zabezpieczenie mienia. G.K., B.O.D. i S.L. zakwestionowali te postanowienia, argumentując m.in. brak jurysdykcji Austrii. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zakresu kontroli sądowej w Austrii, zwłaszcza w kontekście kontroli już przeprowadzonej w Niemczech (gdzie działał delegowany prokurator europejski prowadzący sprawę). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, wyjaśnił, że rozporządzenie 2017/1939 ustanawia podział obowiązków między delegowanym prokuratorem europejskim prowadzącym sprawę a pomocniczym delegowanym prokuratorem europejskim. Decyzja o przeprowadzeniu czynności i jej uzasadnienie należą do kompetencji państwa członkowskiego delegowanego prokuratora europejskiego prowadzącego sprawę, podczas gdy wykonanie czynności podlega prawu państwa członkowskiego pomocniczego delegowanego prokuratora europejskiego. W związku z tym, kontrola sądowa w państwie członkowskim pomocniczego delegowanego prokuratora europejskiego może dotyczyć wyłącznie elementów związanych z wykonaniem czynności. Elementy dotyczące uzasadnienia i podjęcia decyzji o przeprowadzeniu czynności, zwłaszcza w przypadku poważnej ingerencji w prawa podstawowe, powinny podlegać uprzedniej kontroli sądowej w państwie członkowskim delegowanego prokuratora europejskiego prowadzącego sprawę. Trybunał podkreślił znaczenie zasady wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania w systemie współpracy sądowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Kontrola sądowa w państwie członkowskim pomocniczego delegowanego prokuratora europejskiego może dotyczyć wyłącznie elementów związanych z wykonaniem czynności, z wyłączeniem elementów dotyczących uzasadnienia i podjęcia decyzji o przeprowadzeniu tej czynności.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na podziale obowiązków między delegowanym prokuratorami (prowadzącym sprawę i pomocniczym) ustanowionym w rozporządzeniu 2017/1939. Decyzja o czynności należy do państwa członkowskiego delegowanego prokuratora prowadzącego sprawę, a jej wykonanie do państwa członkowskiego pomocniczego delegowanego prokuratora. Kontrola sądowa w państwie wykonującym może zatem dotyczyć tylko wykonania. Uzasadnienie i podjęcie decyzji, zwłaszcza przy ingerencji w prawa podstawowe, powinny być kontrolowane w państwie inicjującym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
G.K.osoba_fizycznaoskarżony
B.O.D. GmbHspolkaoskarżony
S.L.osoba_fizycznaoskarżony
Österreichischer Delegierter Europäischer Staatsanwaltorgan_krajowyuczestnik postępowania
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd rumuńskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie 2017/1939 art. 31 § 3

Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939

Jeżeli do przeprowadzenia czynności wymagana jest zgoda organu sądowego w państwie członkowskim pomocniczego delegowanego prokuratora europejskiego, musi ona zostać uzyskana zgodnie z prawem tego państwa. Kontrola sądowa w tym państwie dotyczy wyłącznie wykonania czynności.

Rozporządzenie 2017/1939 art. 32

Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939

Czynności przekazane do wykonania wykonuje się zgodnie z prawem państwa członkowskiego pomocniczego delegowanego prokuratora europejskiego, z uwzględnieniem formalności wskazanych przez delegowanego prokuratora prowadzącego sprawę, o ile nie są sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa państwa wykonującego.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Dyrektywa 2014/41/UE

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE

Ustanawia europejski nakaz dochodzeniowy i zasadę wzajemnego uznawania, stanowi punkt odniesienia dla porównania efektywności procedur EPPO.

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Dotyczy europejskiego nakazu aresztowania i zasady wzajemnego uznawania, stanowi punkt odniesienia dla porównania.

Karta

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Podstawa ochrony praw podstawowych, w tym prawa do rzetelnego procesu, prawa do obrony, prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawa własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podział obowiązków między delegowanymi prokuratorami europejskimi (prowadzącym sprawę i pomocniczym) zgodnie z rozporządzeniem 2017/1939. Zasada wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania w systemie współpracy sądowej. Cel rozporządzenia 2017/1939, jakim jest efektywne zwalczanie przestępstw naruszających interesy finansowe UE. Ochrona praw podstawowych, w tym prawa do rzetelnego procesu i prawa do obrony.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu odsyłającego, że kontrola w państwie wykonującym powinna obejmować materialne aspekty sprawy (uzasadnienie, podjęcie decyzji), co mogłoby prowadzić do mniej efektywnego systemu niż przewidziany w rozporządzeniu.

Godne uwagi sformułowania

kontrola przeprowadzona w tym państwie członkowskim może dotyczyć wyłącznie elementów związanych z wykonaniem tej czynności, z wyłączeniem elementów dotyczących uzasadnienia i podjęcia decyzji o przeprowadzeniu wspomnianej czynności zasada wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, jak i zasada wzajemnego uznawania [...] mają w prawie Unii fundamentalne znaczenie system stanowiłby krok wstecz w odniesieniu do systemu wprowadzonego w dyrektywie 2014/41

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

sprawozdawca

A. Arabadjiev

sędzia

A. Prechal

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

F. Biltgen

prezes_izby

O. Spineanu-Matei

prezes_izby

M. Ilešič

sędzia

J.-C. Bonichot

sędzia

M. Safjan

sędzia

S. Rodin

sędzia

D. Gratsias

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu kontroli sądowej w państwach członkowskich wykonujących transgraniczne czynności Prokuratury Europejskiej, zwłaszcza w kontekście podziału kompetencji i ochrony praw podstawowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transgranicznych postępowań przygotowawczych prowadzonych przez Prokuraturę Europejską i wymaga uwzględnienia przepisów rozporządzenia 2017/1939 oraz prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nowej instytucji Prokuratury Europejskiej i jej praktycznego funkcjonowania w transgranicznych sprawach karnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem europejskim i karnym.

Prokuratura Europejska: Kto kontroluje jej działania w transgranicznych sprawach? TSUE wyjaśnia granice jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI