C-281/02

Trybunał Sprawiedliwości2005-03-01
cjeuprawo_ue_ogolnejurysdykcjaWysokatrybunal
jurysdykcjakonwencja brukselskaforum non convenienspaństwo trzeciebezpieczeństwo prawnesąd odsyłającywykładnia prawa UE

Podsumowanie

Konwencja brukselska wyklucza możliwość stosowania doktryny forum non conveniens przez sądy umawiających się państw, gdy spór dotyczy jurysdykcji sądu państwa trzeciego.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 2 Konwencji brukselskiej w kontekście wypadku na Jamajce, w którym ucierpiał obywatel brytyjski. Powód wniósł pozew w Wielkiej Brytanii przeciwko obywatelowi brytyjskiemu oraz kilku spółkom jamajskim. Pozwani domagali się wyłączenia jurysdykcji sądów brytyjskich na podstawie doktryny forum non conveniens, argumentując, że Jamajka jest bardziej odpowiednim miejscem do rozstrzygnięcia sporu. Trybunał orzekł, że Konwencja brukselska stoi na przeszkodzie takiemu wyłączeniu jurysdykcji, ponieważ doktryna ta nie jest przewidziana w konwencji i jej stosowanie naruszałoby zasadę bezpieczeństwa prawnego oraz jednolite stosowanie przepisów.

Sprawa C-281/02 dotyczyła wykładni art. 2 Konwencji brukselskiej o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Court of Appeal (England & Wales) Civil Division w związku ze sporem powstałym między Andrew Owusu (obywatel brytyjski zamieszkały w Wielkiej Brytanii) a N. B. Jacksonem (również zamieszkałym w Wielkiej Brytanii) oraz kilkoma spółkami prawa jamajskiego. Spór wyniknął z wypadku, który miał miejsce na Jamajce, w wyniku którego A. Owusu doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu. A. Owusu wniósł pozew w Wielkiej Brytanii, powołując się na odpowiedzialność kontraktową wobec N. B. Jacksona oraz odpowiedzialność za czyn podobny do niedozwolonego wobec spółek jamajskich. Pozwani, w tym N. B. Jackson, domagali się wyłączenia jurysdykcji sądów brytyjskich na podstawie doktryny forum non conveniens, argumentując, że Jamajka jest bardziej odpowiednim forum do rozstrzygnięcia sporu. Sąd pierwszej instancji uznał, że konwencja brukselska stoi na przeszkodzie zawieszeniu postępowania w stosunku do N. B. Jacksona, ponieważ ma on miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie, a także w stosunku do pozostałych pozwanych, aby uniknąć sprzecznych orzeczeń. Court of Appeal, rozważając możliwość zastosowania doktryny forum non conveniens w sytuacji, gdy jeden z pozwanych ma miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie, a spór ma związki z państwem trzecim, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami prejudycjalnymi. Trybunał orzekł, że art. 2 Konwencji brukselskiej ma zastosowanie do sytuacji, gdy spór ma związki z jednym umawiającym się państwem i państwem trzecim. Ponadto, Trybunał stwierdził, że Konwencja brukselska stoi na przeszkodzie temu, aby sąd umawiającego się państwa wyłączył jurysdykcję wynikającą z art. 2 na podstawie doktryny forum non conveniens. Uzasadniono to tym, że doktryna ta nie jest przewidziana w konwencji, jej stosowanie naruszałoby zasadę bezpieczeństwa prawnego, przewidywalność zasad jurysdykcyjnych oraz ochronę prawną osób zamieszkałych we Wspólnocie, a także mogłoby prowadzić do naruszenia jednolitego stosowania zasad jurysdykcyjnych. W związku z tym, drugie pytanie prejudycjalne stało się bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 2 Konwencji brukselskiej ma zastosowanie do takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Konwencja brukselska ma na celu ułatwienie wzajemnego uznawania i wykonywania orzeczeń oraz umocnienie ochrony prawnej osób zamieszkałych we Wspólnocie. Zastosowanie zasad jurysdykcyjnych konwencji wymaga istnienia elementu zagranicznego, ale niekoniecznie związku z kilkoma umawiającymi się państwami. Istnienie związku z umawiającym się państwem i państwem trzecim, np. miejsce zamieszkania powoda i jednego z pozwanych w pierwszym państwie, a zdarzenia w drugim, nadaje stosunkowi prawnemu międzynarodowy charakter.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

powód (w sprawie przed sądem krajowym)

Strony

NazwaTypRola
Andrew Owusuosoba_fizycznapowod
N. B. Jacksonosoba_fizycznapozwany
N. B. Jackson, działający pod nazwą handlową „Villa Holidays Bal-Inn Villas”innepozwany
Mammee Bay Resorts Ltdspolkapozwany
Mammee Bay Club Ltdspolkapozwany
The Enchanted Garden Resorts & Spa Ltdspolkapozwany
Consulting Services Ltdspolkapozwany
Town & Country Resorts Ltdspolkapozwany
Rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Konwencja brukselska art. 2

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Artykuł 2 ma zastosowanie do sporów pomiędzy sądami jednego umawiającego się państwa a sądami jednego państwa trzeciego, a nie tylko do sporów pomiędzy sądami kilku umawiających się państw. Konwencja stoi na przeszkodzie wyłączeniu jurysdykcji na podstawie doktryny forum non conveniens.

Pomocnicze

Konwencja brukselska art. 5 § 1 i 3

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Konwencja brukselska art. 21

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Konwencja brukselska art. 22

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Konwencja brukselska art. 16

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Konwencja brukselska art. 17

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

art. 293 WE

Traktat WE

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konwencja brukselska ma zastosowanie do sporów z państwami trzecimi, nawet jeśli tylko jeden z pozwanych ma miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie. Doktryna forum non conveniens nie jest przewidziana w Konwencji brukselskiej i jej stosowanie narusza zasadę bezpieczeństwa prawnego oraz jednolite stosowanie przepisów. Wyłączenie jurysdykcji na podstawie forum non conveniens mogłoby prowadzić do nieprzewidywalności i naruszenia ochrony prawnej osób zamieszkałych we Wspólnocie.

Odrzucone argumenty

Konwencja brukselska dotyczy wyłącznie sporów pomiędzy umawiającymi się państwami. Zasada względnego skutku umów międzynarodowych wyklucza nakładanie obowiązków na państwa trzecie. Stosowanie doktryny forum non conveniens jest dopuszczalne w celu zapewnienia sprawiedliwości i efektywności postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Wyjątek oparty na teorii forum non conveniens nie został przewidziany przez autorów konwencji. Poszanowanie zasady bezpieczeństwa prawnego [...] nie byłoby w pełni zagwarantowane, gdyby należało zezwolić sądowi mającemu jurysdykcję [...] na zastosowanie wyjątku opartego na doktrynie forum non conveniens. Zastosowanie teorii forum non conveniens [...] mogłoby mieć wpływ na przewidywalność zasad jurysdykcyjnych ustanowionych przez konwencję brukselską, a w rezultacie, na zasadę bezpieczeństwa prawnego będącą podstawą tej konwencji.

Skład orzekający

P. Jann

prezes_pierwszej_izby_pelniacy_obowiazki_prezesa

C. W. A. Timmermans

prezes_izby

A. Rosas

prezes_izby

C. Gulmann

sedzia

J.-P. Puissochet

sedzia

R. Schintgen

sprawozdawca

N. Colneric

sedzia

S. von Bahr

sedzia

J. N. Cunha Rodrigues

sedzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania Konwencji brukselskiej oraz wykluczenie stosowania doktryny forum non conveniens przez sądy umawiających się państw w sprawach z elementem państwa trzeciego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie Konwencji brukselskiej i jej wykładni przez TSUE. Po wejściu w życie rozporządzenia Rzym I i Rzym II, a następnie rozporządzenia Bruksela I bis, zakres stosowania Konwencji brukselskiej uległ zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji w kontekście międzynarodowym i wykluczenia popularnej, ale nieprzewidzianej w prawie UE doktryny forum non conveniens, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się sprawami transgranicznymi.

Czy brytyjski sąd może odmówić rozpatrzenia sprawy, bo Jamajka jest "lepsza"? TSUE mówi: NIE!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI