C-280/25Ochrona interesów finansowych UE przedawnienie kary lex mitior

Odpowiedź sądu

Tak, art. 2 ust. 1 konwencji OIF należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy żaden przepis krajowy nie określa kwoty, powyżej której nadużycie finansowe naruszające interesy finansowe Unii należy uznać za „poważne”, takie nadużycie należy w sposób konieczny zakwalifikować w ten sposób, kiedy dotyczy ono kwoty przekraczającej 50 000 EUR, niezależnie od tego, czy szkoda poniesiona przez budżet Unii z powodu tego nadużycia finansowego również przekracza taką kwotę.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 2 ust. 1 konwencji OIF jasno określa próg 50 000 EUR dla poważnych nadużyć finansowych. Analiza art. 2 ust. 2 konwencji (dotyczącego niewielkich nadużyć) oraz cel konwencji (szeroka ochrona interesów finansowych UE) wskazują, że należy uwzględnić całkowitą szkodę, a nie tylko szkodę dla budżetu UE. Jest to również zgodne z zasadą pewności prawa i orzecznictwem TSUE.

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te zakazują rumuńskim sądom stosowania krajowego standardu ochrony dotyczącego zasady lex mitior (ustanowionego w orzeczeniu ÎCCJ nr 67/2022) do postępowań karnych mających za przedmiot przypadki poważnych nadużyć finansowych naruszających interesy finansowe Unii, niezależnie od wskazanych okoliczności, z wyjątkiem sytuacji, gdy sprawa dotyczy prawomocnie zakończonego postępowania.

Uzasadnienie

Trybunał orzekł, że art. 325 TFUE i art. 2 ust. 1 konwencji OIF, zgodnie z wykładnią w sprawie Lin, wymagają od rumuńskich sądów odstąpienia od stosowania orzecznictwa ÎCCJ nr 67/2022, jeśli prowadzi ono do systemowego ryzyka bezkarności w sprawach o poważne nadużycia finansowe naruszające interesy UE. Obowiązek ten wynika z konieczności zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych UE i nie jest ograniczony przez krajowe zasady proceduralne, takie jak lex tertia, ani przez art. 7 EKPC, jeśli prawo UE zapewnia co najmniej równoważny poziom ochrony. Wykładnia TSUE jest wiążąca i nie może być kwestionowana przez sądy krajowe.

Odpowiedź sądu

Przepisy te nie wymagają zakwestionowania orzeczenia sądowego korzystającego z powagi rzeczy osądzonej, w którym stwierdzono upływ terminu przedawnienia. Jednakże poza takim przypadkiem, zakazują one stosowania krajowego standardu ochrony do postępowań karnych, nawet jeśli termin przedawnienia upłynąłby przed ogłoszeniem wyroku Lin, gdyby został obliczony przy zastosowaniu tego krajowego standardu.

Uzasadnienie

Trybunał rozróżnił sytuację prawomocnie zakończonych postępowań od postępowań toczących się. W przypadku prawomocnych orzeczeń, zasada powagi rzeczy osądzonej jest chroniona, chyba że prawo krajowe przewiduje możliwość jej wzruszenia w celu dostosowania do prawa UE. W pozostałych przypadkach, przepisy UE nakazują odstąpienie od stosowania krajowego standardu, nawet jeśli termin przedawnienia upłynąłby zgodnie z nim przed wyrokiem Lin, aby zapewnić skuteczność ochrony interesów finansowych UE.

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie wyroku Lin nie narusza art. 7 EKPC. Wykładnia art. 325 TFUE i art. 2 ust. 1 konwencji OIF, dokonana w wyroku Lin, jest zgodna z gwarancjami art. 49 Karty, które są co najmniej równoważne gwarancjom art. 7 EKPC.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że wykładnia przepisów UE dokonana w wyroku Lin nie narusza art. 7 EKPC ani zasady pewności prawa. Przepisy UE dotyczące ochrony interesów finansowych UE są jasne i przewidywalne, a ich stosowanie w celu zapobiegania bezkarności nie narusza uzasadnionych oczekiwań ani nie przywraca odpowiedzialności karnej po upływie terminu przedawnienia.