C-280/00

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że subwencje publiczne na transport lokalny nie stanowią pomocy państwa, jeśli rekompensują koszty usług publicznych i spełniają określone warunki, a także że prawo UE dopuszcza pewne odstępstwa od regulacji pomocy państwa w transporcie, pod warunkiem zachowania pewności prawa.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących pomocy państwa w kontekście subwencji publicznych dla lokalnego transportu autobusowego. Sąd krajowy zapytał, czy takie subwencje są zgodne z prawem UE, zwłaszcza z rozporządzeniem nr 1191/69 i art. 92 Traktatu WE. Trybunał ustalił, że subwencje te nie stanowią pomocy państwa, jeśli są one faktyczną rekompensatą za nałożone zobowiązania do świadczenia usług publicznych i spełniają cztery ściśle określone warunki, dotyczące przejrzystości, obiektywności, nieprzekraczania kosztów oraz wyboru przewoźnika. Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że prawo UE dopuszcza pewne odstępstwa od stosowania rozporządzenia nr 1191/69 w transporcie miejskim, podmiejskim i regionalnym, ale wymaga to jasnego określenia zasad i zachowania pewności prawa.

Sprawa C-280/00 dotyczyła pytania prejudycjalnego skierowanego do Trybunału Sprawiedliwości UE przez niemiecki Bundesverwaltungsgericht w przedmiocie wykładni art. 92 Traktatu WE (obecnie art. 87 WE) i art. 77 Traktatu WE (obecnie art. 73 WE) oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69. Spór przed sądem krajowym dotyczył legalności subwencji publicznych przyznanych przez Regierungspräsidium Magdeburg spółce Altmark Trans na świadczenie regularnych usług przewozów autobusowych. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy takie subwencje, które miały pokryć deficyt działalności, są zgodne z prawem wspólnotowym, zwłaszcza w kontekście przepisów o pomocy państwa i rozporządzenia nr 1191/69 regulującego zobowiązania z tytułu usług publicznych w transporcie. Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim wyroku z dnia 24 lipca 2003 r. rozstrzygnął kluczowe kwestie. Po pierwsze, odniósł się do stosowania rozporządzenia nr 1191/69, stwierdzając, że choć ustanawia ono obligatoryjny reżim dla państw członkowskich w zakresie zobowiązań do świadczenia usług publicznych, to art. 1 ust. 1 akapit drugi pozwala na wyłączenie z jego zakresu przedsiębiorstw świadczących wyłącznie usługi transportu miejskiego, podmiejskiego lub regionalnego. Trybunał podkreślił jednak, że takie wyłączenie musi być jasne i precyzyjne, aby zapewnić pewność prawa. Jeśli zasada pewności prawa nie jest przestrzegana, rozporządzenie nr 1191/69 ma pełne zastosowanie. Po drugie, Trybunał zbadał kwestię pomocy państwa w rozumieniu art. 92 ust. 1 Traktatu WE. Stwierdził, że subwencje publiczne mające na celu umożliwienie działalności w zakresie regularnych usług transportu miejskiego, podmiejskiego lub regionalnego nie wchodzą w zakres tego przepisu, jeśli można je uznać za rekompensatę stanowiącą świadczenie wzajemne za wykonanie zobowiązań do świadczenia usług publicznych. Aby tak się stało, muszą być spełnione cztery przesłanki: (1) przedsiębiorstwo musi być rzeczywiście obciążone jasno określonymi zobowiązaniami do świadczenia usług publicznych; (2) parametry obliczenia rekompensaty muszą być ustalone obiektywnie i przejrzyście; (3) rekompensata nie może przekraczać kosztów wykonania zobowiązań wraz z rozsądnym zyskiem; (4) jeśli wybór przewoźnika nie odbył się w drodze przetargu, poziom rekompensaty musi być ustalony na podstawie analizy kosztów przeciętnego, dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa. Jeśli którakolwiek z tych przesłanek nie zostanie spełniona, subwencja będzie uznana za pomoc państwa. Po trzecie, Trybunał odniósł się do art. 77 Traktatu WE, który przewiduje zgodność z traktatem pomocy odpowiadającej potrzebom koordynacji transportu lub stanowiącej zwrot za wykonanie świadczeń związanych z usługą publiczną. Stwierdził jednak, że po przyjęciu rozporządzenia nr 1107/70, państwa członkowskie nie mogą już samodzielnie powoływać się na art. 77 poza przypadkami przewidzianymi w prawie pochodnym. W konsekwencji, art. 77 nie może mieć zastosowania do subwencji, które stanowią rekompensatę za dodatkowe koszty poniesione w związku z wykonaniem zobowiązania do świadczenia usług publicznych z pominięciem rozporządzenia nr 1191/69.

Zagadnienia prawne (4)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (12)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy