C-28/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-23
cjeutransporttransport lotniczyWysokatrybunal
transport lotniczyprawa pasażerówodszkodowanieodwołanie lotustrajknadzwyczajne okolicznościprawo pracyTSUE

Podsumowanie

Strajk pilotów linii lotniczych, nawet jeśli jest zorganizowany zgodnie z prawem i dotyczy żądań płacowych, nie stanowi "nadzwyczajnej okoliczności" zwalniającej przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom za odwołany lot.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w kontekście strajku pilotów linii SAS. Sąd odsyłający pytał, czy strajk pracowników, nawet jeśli dotyczy żądań płacowych i jest zgodny z prawem, może być uznany za "nadzwyczajną okoliczność" zwalniającą przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom za odwołany lot. Trybunał orzekł, że strajk pracowników, który jest wewnętrzny wobec działalności przewoźnika i dotyczy rokowań płacowych, nie jest nadzwyczajną okolicznością, nawet jeśli jest zgodny z prawem i dotyczy żądań pracowników.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, który zwalnia przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom w przypadku odwołania lotu, jeśli jest ono spowodowane "nadzwyczajnymi okolicznościami", których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Sprawa dotyczyła strajku pilotów linii SAS, który doprowadził do odwołania ponad 4000 lotów. SAS twierdził, że strajk ten stanowił nadzwyczajną okoliczność, ponieważ był zgodny z prawem i dotyczył żądań płacowych, które były nieproporcjonalne. Airhelp, reprezentujący pasażerów, kwestionował tę argumentację. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, orzekł, że strajk personelu obsługującego przewoźnika lotniczego, nawet jeśli jest zorganizowany zgodnie z prawem i dotyczy żądań płacowych lub warunków pracy, nie stanowi "nadzwyczajnej okoliczności" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004. Sąd podkreślił, że takie strajki wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika i nie są zdarzeniami, nad którymi przewoźnik nie panuje. Trybunał zaznaczył, że prawo do strajku jest prawem podstawowym, ale nie może ono prowadzić do całkowitego uchylenia praw pasażerów. Orzeczenie to potwierdza, że przewoźnicy lotniczy nie mogą powoływać się na strajki własnych pracowników jako podstawę do unikania odpowiedzialności za odszkodowania dla pasażerów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, strajk pracowników przewoźnika lotniczego, nawet jeśli jest zorganizowany zgodnie z prawem i dotyczy żądań płacowych, nie stanowi "nadzwyczajnej okoliczności" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Uzasadnienie

Strajk pracowników wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego i nie jest zdarzeniem, nad którym przewoźnik nie panuje. Prawo do strajku jest prawem podstawowym, ale nie może ono prowadzić do całkowitego uchylenia praw pasażerów. Okoliczności wewnętrzne, takie jak spory pracownicze, nie są uznawane za nadzwyczajne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pasażerowie (Airhelp)

Strony

NazwaTypRola
Airhelp Ltdspolkaskarżący
Scandinavian Airlines System Denmark – Norway – Swedenspolkapozwany
Rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie 261/2004 art. 5 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004

Pojęcie "nadzwyczajnych okoliczności" należy interpretować ściśle. Strajk pracowników przewoźnika lotniczego, nawet zorganizowany zgodnie z prawem i dotyczący żądań płacowych, nie jest nadzwyczajną okolicznością, gdyż wpisuje się w normalne ramy działalności przewoźnika i nie jest zdarzeniem, nad którym przewoźnik nie panuje.

Rozporządzenie 261/2004 art. 5 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004

Określa warunki, w jakich pasażerowie mają prawo do odszkodowania w przypadku odwołania lotu.

Rozporządzenie 261/2004 art. 7 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004

Określa wysokość odszkodowania należnego pasażerom w przypadku odwołania lotu.

Pomocnicze

Karta Praw Podstawowych art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Wolność prowadzenia działalności gospodarczej nie jest absolutna i może być ograniczana w celu ochrony konsumentów.

Karta Praw Podstawowych art. 17

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczane w celu ochrony konsumentów.

Karta Praw Podstawowych art. 28

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do prowadzenia działania zbiorowego, w tym strajku, jest prawem podstawowym, ale jego wykonywanie podlega ograniczeniom i musi być pogodzone z innymi prawami.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Lagen om medbestämmande i arbetslivet art. 45

Ustawa (1976:580) o udziale pracowników w podejmowaniu decyzji w trybie negocjacyjnym

Szwedzkie przepisy dotyczące zapowiedzenia działań zbiorowych, w tym strajku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strajk pracowników przewoźnika lotniczego, nawet zgodny z prawem i dotyczący żądań płacowych, wpisuje się w normalne ramy działalności przewoźnika. Przewoźnik lotniczy ma możliwość panowania nad strajkiem własnych pracowników, przygotowania się na niego i łagodzenia jego skutków. Pojęcie "nadzwyczajnych okoliczności" należy interpretować ściśle i obejmuje ono jedynie zdarzenia, nad którymi przewoźnik nie panuje w żaden sposób. Strajki wewnętrzne, w tym strajki płacowe, nie są traktowane jako nadzwyczajne okoliczności, w przeciwieństwie do strajków zewnętrznych (np. kontrolerów lotów). Ochrona praw pasażerów jest celem nadrzędnym, który może uzasadniać negatywne skutki gospodarcze dla przewoźników.

Odrzucone argumenty

Strajk pilotów był nadzwyczajną okolicznością, której nie można było uniknąć, ponieważ był zgodny z prawem i dotyczył nieproporcjonalnych żądań płacowych. Strajk nie wpisywał się w normalne ramy działalności SAS i nie pozwalał na skuteczne panowanie nad nim. Brak zakwalifikowania strajku jako nadzwyczajnej okoliczności narusza wolność prowadzenia działalności gospodarczej, prawo własności i prawo do rokowań przewoźnika.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 należy poddawać ścisłej wykładni strajk stanowi okres konfliktu w stosunkach między pracownikami a pracodawcą, którego działalność ma na celu sparaliżować, pozostaje on jednym z możliwych wyrazów rokowań i w związku z tym należy go postrzegać jako zdarzenie wpisujące się w ramy normalnego wykonywania działalności danego pracodawcy wybór terminu „nadzwyczajne” świadczy o woli prawodawcy Unii objęcia pojęciem „nadzwyczajnych okoliczności” jedynie okoliczności, nad którymi obsługujący przewoźnik lotniczy nie panuje w żaden sposób strajku personelu obsługującego przewoźnika lotniczego nie można uznać za „nadzwyczajne okoliczności” w rozumieniu art. 5 ust. 3 tego rozporządzenia, jeżeli strajk ten związany jest z żądaniami dotyczącymi stosunków pracy między owym przewoźnikiem a jego personelem, które mogą być przedmiotem wewnętrznego dialogu w przedsiębiorstwie.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes_izby

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

L. Bay Larsen

prezes_izby

A. Kumin

prezes_izby

N. Wahl

prezes_izby

T. von Danwitz

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sprawozdawca

I. Jarukaitis

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nadzwyczajnych okoliczności\" w kontekście strajków pracowników przewoźników lotniczych w świetle rozporządzenia 261/2004."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji odwołania lotu z powodu strajku własnego personelu. Nie dotyczy strajków zewnętrznych (np. kontrolerów lotów) ani innych przyczyn odwołania lotów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu praw pasażerów w przypadku odwołań lotów spowodowanych strajkami, co jest bardzo istotne dla wielu podróżujących. Wyjaśnia, kiedy przewoźnik jest zwolniony z odpowiedzialności, co ma praktyczne znaczenie.

Strajk pilotów odwołał Twój lot? Przewoźnik musi zapłacić odszkodowanie – TSUE wyjaśnia dlaczego!

Sektor

transport lotniczy

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę