C-279/24
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że prawo właściwe dla umowy konsumenckiej nie zmienia się automatycznie, jeśli przesłanki stosowania przepisów o umowach konsumenckich zostaną spełnione dopiero po zawarciu umowy.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Rzym I w kontekście umowy bankowej zawartej między konsumentem z Włoch a bankiem z Austrii. Konsument twierdził, że po zawarciu umowy bank zaczął kierować swoją działalność do Włoch, co powinno skutkować zastosowaniem prawa włoskiego, a nie austriackiego wybranego w umowie. Trybunał orzekł, że prawo właściwe dla umowy konsumenckiej nie zmienia się automatycznie, jeśli przesłanki stosowania przepisów o umowach konsumenckich zostaną spełnione dopiero po zawarciu umowy, co zapewnia pewność prawa i poszanowanie autonomii stron.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 6 rozporządzenia Rzym I oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich. Sprawa dotyczyła konsumenta z Włoch (AY), który zawarł umowę z austriackim bankiem (Liechtensteinische Landesbank (Österreich) AG), wybierając prawo austriackie. Konsument twierdził, że po zawarciu umowy bank zaczął kierować swoją działalność do Włoch, co powinno skutkować zastosowaniem prawa włoskiego jako korzystniejszego dla konsumenta. Sąd odsyłający pytał, czy prawo właściwe może się zmienić, jeśli przesłanki stosowania przepisów o umowach konsumenckich zostaną spełnione po zawarciu umowy, oraz czy wybór prawa austriackiego może być uznany za nieuczciwy. Trybunał orzekł, że art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania do umowy zawartej między konsumentem a bankiem, jeżeli przesłanki określone w tym przepisie nie były spełnione w dniu zawarcia tej umowy, lecz zostały spełnione w późniejszym czasie. Podkreślono, że zmiana prawa właściwego w takich okolicznościach naruszałaby pewność prawa i autonomię woli stron, a także możliwość wyboru prawa dokonanego zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia. W związku z tym dalsze pytania dotyczące nieuczciwego warunku umownego stały się bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I nie ma zastosowania do umowy zawartej między konsumentem a bankiem, jeżeli przesłanki określone w tym przepisie nie były spełnione w dniu zawarcia tej umowy, lecz zostały spełnione w późniejszym czasie.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że brzmienie, systematyka i cele rozporządzenia Rzym I, w tym zapewnienie pewności prawa i poszanowanie autonomii stron, wykluczają możliwość automatycznej zmiany prawa właściwego dla umowy konsumenckiej, jeśli przesłanki stosowania przepisów o umowach konsumenckich zostaną spełnione dopiero po zawarciu umowy. Taka zmiana naruszałaby wybór prawa dokonany przez strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
bank (Liechtensteinische Landesbank (Österreich) AG)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| AY | osoba_fizyczna | skarżący |
| Liechtensteinische Landesbank (Österreich) AG | spolka | pozwany |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Rozporządzenie Rzym I art. 3 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Umowa podlega prawu wybranemu przez strony. Wybór prawa jest dokonany wyraźnie lub w sposób jednoznaczny wynika z postanowień umowy lub okoliczności sprawy.
Rozporządzenie Rzym I art. 3 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Strony mogą w każdym czasie umówić się, że umowa podlega prawu innemu niż to, które dla tej umowy było uprzednio właściwe na podstawie wcześniejszego wyboru dokonanego zgodnie z niniejszym artykułem lub na podstawie innych przepisów niniejszego rozporządzenia. Zmiana prawa właściwego dokonana przez strony po zawarciu umowy nie narusza ważności umowy ze względu na formę w rozumieniu art. 11 ani praw osób trzecich.
Rozporządzenie Rzym I art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Umowa zawarta przez konsumenta z przedsiębiorcą podlega prawu państwa, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że przedsiębiorca wykonuje swoją działalność gospodarczą lub zawodową w tym państwie lub w jakikolwiek sposób kieruje taką działalność do tego państwa, a umowa wchodzi w zakres tej działalności.
Rozporządzenie Rzym I art. 6 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Strony mogą dokonać wyboru prawa właściwego dla umowy konsumenckiej, ale wybór taki nie może prowadzić do pozbawienia konsumenta ochrony przyznanej mu na podstawie przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy, na mocy prawa, jakie zgodnie z ust. 1 byłoby właściwe w braku wyboru.
Rozporządzenie Rzym I art. 6 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Jeżeli nie są spełnione warunki z art. 6 ust. 1 lit. a) i b), prawo właściwe dla umowy między konsumentem a przedsiębiorcą ustala się zgodnie z art. 3 i 4.
Dyrektywa 93/13 art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, uznaje się za nieuczciwe, jeśli stojąc w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rzym I art. 6 § 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Wyjątki od stosowania art. 6 ust. 1 i 2, w tym dotyczące umów o świadczenie usług, które mają być świadczone wyłącznie w państwie innym niż to, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu.
ABGB art. 879 § 3
Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch (austriacki kodeks cywilny)
Postanowienie umowne zawarte w ogólnych warunkach umów lub w umowach adhezyjnych, które nie ustanawia jednego z głównych zobowiązań stron, jest nieważne z mocy prawa, jeżeli wyrządza stronie poważną szkodę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo właściwe dla umowy konsumenckiej nie zmienia się automatycznie, jeśli przesłanki stosowania przepisów o umowach konsumenckich zostaną spełnione dopiero po zawarciu umowy. Zmiana prawa właściwego w takich okolicznościach naruszałaby pewność prawa i autonomię woli stron. Systematyka i cele rozporządzenia Rzym I potwierdzają, że nie jest możliwe odstąpienie od wyboru prawa dokonanego przez strony.
Odrzucone argumenty
Prawo właściwe powinno być dostosowane do sytuacji, gdy bank zaczął kierować swoją działalność do państwa konsumenta po zawarciu umowy. Wybór prawa austriackiego powinien być uznany za nieuczciwy, jeśli konsument nie został poinformowany o ochronie wynikającej z prawa włoskiego.
Godne uwagi sformułowania
brzmienie tego przepisu nie przewiduje w sposób wyraźny możliwości zmiany prawa właściwego dla umowy konsumenckiej, jeżeli przesłanki określone w tym przepisie nie były spełnione w chwili zawarcia tej umowy, lecz zostały spełnione później w trakcie trwania stosunku handlowego systematyka i cele realizowane przez ten przepis potwierdzają taką wykładnię odmienna wykładnia [...] siłą rzeczy poważnie naruszałaby ogólny wymóg przewidywalności prawa, a tym samym zasadę pewności prawa w stosunkach umownych z udziałem konsumentów
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes_izby
K. Lenaerts
prezes
M. Condinanzi
sędzia
N. Jääskinen
sprawozdawca
R. Frendo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 6 rozporządzenia Rzym I w kontekście zmiany okoliczności po zawarciu umowy konsumenckiej, znaczenie pewności prawa i autonomii woli stron."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przesłanki stosowania przepisów o umowach konsumenckich spełnione są dopiero po zawarciu umowy, a nie w momencie jej zawarcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizyjnego w umowach konsumenckich, które ma praktyczne znaczenie dla prawników i konsumentów w transgranicznych stosunkach umownych.
“Czy prawo właściwe dla Twojej umowy konsumenckiej może się zmienić po jej zawarciu? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI