C-278/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-06-28

cjeuprawo_ue_ogolneodpowiedzialnosc_panstwa_czlonkowskiegoWysokatrybunal

odpowiedzialność państwaprawo UEzasada skutecznościzasada równoważnościustawodawca krajowyodszkodowanieHiszpania

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Hiszpania naruszyła zasadę skuteczności prawa UE, wprowadzając przepisy ograniczające możliwość dochodzenia odszkodowania za szkody wyrządzone przez ustawodawcę krajowego w wyniku naruszenia prawa UE.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Królestwu Hiszpanii, zarzucając naruszenie zasad skuteczności i równoważności prawa UE poprzez przyjęcie przepisów ograniczających odpowiedzialność państwa za szkody wyrządzone przez ustawodawcę krajowego w wyniku naruszenia prawa UE. Trybunał Sprawiedliwości UE, uwzględniając częściowo skargę, stwierdził naruszenie zasady skuteczności, uznając, że hiszpańskie przepisy uzależniają naprawienie szkody od nieuzasadnionych warunków, takich jak konieczność wcześniejszego orzeczenia Trybunału czy uzyskania prawomocnego wyroku oddalającego skargę na akt administracyjny.

Skarga Komisji Europejskiej przeciwko Królestwu Hiszpanii dotyczyła naruszenia zasad skuteczności i równoważności prawa Unii Europejskiej przez przepisy hiszpańskiej ustawy o systemie prawnym sektora publicznego (Ley 40/2015) oraz ustawy o powszechnym postępowaniu administracyjnym (Ley 39/2015). Komisja zarzuciła, że przepisy te, w szczególności dotyczące odpowiedzialności państwa jako ustawodawcy za szkody wyrządzone jednostkom w wyniku naruszenia prawa UE, nakładają nadmierne i nieuzasadnione ograniczenia, które czynią dochodzenie odszkodowania praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę, skupił się na zasadzie skuteczności. Stwierdził, że hiszpańskie przepisy uzależniają możliwość uzyskania odszkodowania od spełnienia warunków, które naruszają tę zasadę. Należą do nich: konieczność istnienia wcześniejszego orzeczenia Trybunału stwierdzającego niezgodność normy z prawem UE, wymóg uzyskania prawomocnego wyroku oddalającego skargę na akt administracyjny (bez przewidzianego wyjątku dla sytuacji, gdy szkoda wynika bezpośrednio z działania ustawodawcy, a brak jest zaskarżalnego aktu administracyjnego), roczny termin przedawnienia liczony od daty publikacji orzeczenia Trybunału (co jest problematyczne, gdy takie orzeczenie nie istnieje), oraz ograniczenie naprawianych szkód do tych powstałych w ciągu pięciu lat przed publikacją orzeczenia Trybunału. Trybunał uznał, że te warunki czynią dochodzenie odszkodowania nadmiernie utrudnionym lub niemożliwym, naruszając tym samym zasadę skuteczności prawa UE. Zarzut naruszenia zasady równoważności został oddalony, ponieważ porównanie z systemem odpowiedzialności za naruszenie konstytucji nie było właściwe w tym kontekście. W rezultacie Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Królestwo Hiszpanii w zakresie, w jakim przepisy te naruszają zasadę skuteczności. Strony poniosły własne koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te naruszają zasadę skuteczności, ponieważ uzależniają naprawienie szkody od nieuzasadnionych warunków, takich jak konieczność wcześniejszego orzeczenia Trybunału, uzyskania prawomocnego wyroku oddalającego skargę na akt administracyjny (bez wyjątku dla sytuacji braku takiego aktu), roczny termin przedawnienia liczony od publikacji orzeczenia Trybunału oraz ograniczenie szkód do tych powstałych w ciągu pięciu lat przed publikacją orzeczenia Trybunału.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że hiszpańskie przepisy nakładają na jednostki nadmierne obciążenia proceduralne i materialne, które czynią dochodzenie odszkodowania za naruszenie prawa UE przez ustawodawcę krajowego praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym, co jest sprzeczne z zasadą skuteczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska (częściowo)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Komisja Europejska	instytucja_ue	skarżący
Królestwo Hiszpanii	panstwo_czlonkowskie	pozwany

Przepisy (14)

Główne

TFUE art. 258

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do wniesienia skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Ley 40/2015 art. 32 § ust. 3-6

Ustawa 40/2015 o systemie prawnym sektora publicznego

Przepisy dotyczące odpowiedzialności państwa jako ustawodawcy za naruszenie prawa UE, kwestionowane przez Komisję.

Ley 40/2015 art. 34 § ust. 1 akapit drugi

Ustawa 40/2015 o systemie prawnym sektora publicznego

Przepis ograniczający okres, za który można dochodzić odszkodowania.

Ley 39/2015 art. 67 § ust. 1 akapit trzeci

Ustawa 39/2015 o powszechnym postępowaniu administracyjnym przed organami administracji publicznej

Przepis dotyczący terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Odesłanie prejudycjalne.

Konstytucja art. 106 § ust. 2

Konstytucja Hiszpanii

Prawo obywateli do odszkodowania za szkody wyrządzone przez służby publiczne.

Ley Orgánica 6/1985 art. 4a § ust. 1

Ustawa organiczna 6/1985 o sądownictwie

Obowiązek stosowania prawa UE przez sędziów.

Ley 29/1998 art. 31 § ust. 2