C-277/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-09-09
cjeuprawo_ue_ogolnedziedziczenieWysokatrybunal
dziedziczenierozporządzenie UEprawo właściweumowa spadkowanieruchomościprawo prywatne międzynarodoweprzepisy przejścioweTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowa przeniesienia własności nieruchomości na wypadek śmierci, zawarta między obywatelami niemieckimi, stanowi 'umowę dotyczącą spadku' w rozumieniu rozporządzenia nr 650/2012, a przepisy przejściowe dotyczące wyboru prawa nie mają zastosowania do takich umów, jeśli nie dotyczą całego spadku.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 650/2012 w przedmiocie dziedziczenia. Sąd najwyższy Austrii zapytał, czy umowa darowizny na wypadek śmierci, dotycząca nieruchomości w Austrii i zawarta między obywatelami niemieckimi, jest 'umową dotyczącą spadku' w rozumieniu rozporządzenia. Trybunał orzekł, że tak, ponieważ obejmuje ona przejście majątku po śmierci. Dodatkowo, sąd pytał o zastosowanie przepisów przejściowych (art. 83 ust. 2) do wyboru prawa właściwego dla takiej umowy. Trybunał stwierdził, że art. 83 ust. 2 nie ma zastosowania, jeśli wybór prawa dotyczy tylko konkretnej umowy spadkowej, a nie całego spadku.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (UE) nr 650/2012 w sprawie dziedziczenia. Sąd najwyższy Austrii zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy umowa darowizny na wypadek śmierci, dotycząca nieruchomości położonej w Austrii i zawarta między dwoma obywatelami niemieckimi, stanowi 'umowę dotyczącą spadku' w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia. Umowa ta przewidywała przejście własności nieruchomości na rzecz obdarowanego po śmierci darczyńcy, pod pewnymi warunkami, i wymagała wpisu do księgi wieczystej. Trybunał, analizując brzmienie i cel rozporządzenia, orzekł, że taka umowa, nawet jeśli dotyczy konkretnego składnika majątku i ma charakter darowizny z odroczonym skutkiem, jest objęta definicją 'umowy dotyczącej spadku', ponieważ obejmuje ona wszelkie formy przejścia majątku po śmierci. Drugie pytanie dotyczyło zastosowania przepisów przejściowych (art. 83 ust. 2) do ważności wyboru prawa właściwego dla takiej umowy, jeśli został dokonany przed wejściem w życie rozporządzenia. Trybunał stwierdził, że art. 83 ust. 2 nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wybór prawa dotyczy wyłącznie konkretnej umowy spadkowej, a nie całego spadku, co było przedmiotem sporu w postępowaniu głównym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, taka umowa stanowi 'umowę dotyczącą spadku' w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 650/2012.

Uzasadnienie

Definicja 'umowy dotyczącej spadku' w rozporządzeniu obejmuje umowy, które tworzą, zmieniają lub pozbawiają praw do przyszłego spadku. Umowa darowizny na wypadek śmierci, nawet jeśli dotyczy konkretnej nieruchomości i ma skutek dopiero po śmierci, wpisuje się w tę definicję, ponieważ dotyczy przejścia majątku po śmierci i jest formą rozrządzenia na wypadek śmierci.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
UMosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
HWinneinterwenient
Marktgemeinde Kötschach-Mautheninneinterwenient
Finanzamt Spittal Villachorgan_krajowyinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 3 § 1 lit. b)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Definicja 'umowy dotyczącej spadku' obejmuje umowy, które tworzą, zmieniają lub pozbawiają praw do przyszłego spadku, w tym umowy darowizny na wypadek śmierci dotyczące konkretnych składników majątku.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 83 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Przepis ten nie ma zastosowania do badania ważności wyboru prawa właściwego dokonanego przed 17 sierpnia 2015 r. wyłącznie w celu uregulowania 'umowy dotyczącej spadku', jeśli nie dotyczy ona ogółu spraw spadkowych.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 1 § 2 lit. g)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Wyłącza z zakresu stosowania prawa i dobra powstające lub przenoszone inaczej niż w drodze dziedziczenia, np. darowizny. Wyłączenie to należy interpretować ściśle.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 3 § 1 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Definicja 'dziedziczenia' obejmuje wszystkie formy przejścia składników majątku po śmierci.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Zasada ogólna: prawo właściwe dla spadku to prawo państwa zwykłego pobytu zmarłego.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 22 § 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Możliwość wyboru prawa państwa obywatelstwa dla całości spraw spadkowych, dokonana w formie rozrządzenia na wypadek śmierci.

ABGB art. 956

Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch

Austriackie przepisy dotyczące darowizny na wypadek śmierci (uważa się ją za zapis, a za umowę tylko pod pewnymi warunkami).

NotAktG art. 1 § 1 lit. d)

Notariatsaktsgesetz

Austriackie przepisy dotyczące formy aktu notarialnego dla umów darowizny bez faktycznego przekazania przedmiotu.

GBG art. 26 § 1 i 2

Grundbuchsgesetz

Austriackie przepisy dotyczące wymogów formalnych dla wpisów do księgi wieczystej.

RpflG art. 2 § 3

Rechtspflegergesetz

Austriackie przepisy dotyczące właściwości referendarza sądowego w sprawach wieczystoksięgowych.

RpflG art. 16 § 2

Rechtspflegergesetz

Austriackie przepisy wyłączające z właściwości referendarza sądowego rozstrzygnięcia, przy których podejmowaniu stosuje się prawo obce.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa darowizny na wypadek śmierci, dotycząca nieruchomości, stanowi 'umowę dotyczącą spadku' w rozumieniu rozporządzenia nr 650/2012, ponieważ obejmuje przejście majątku po śmierci. Artykuł 83 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012 nie ma zastosowania do wyboru prawa właściwego dla konkretnej umowy spadkowej, jeśli nie dotyczy on całego spadku.

Godne uwagi sformułowania

umowa dotycząca spadku rozrządzenie na wypadek śmierci wszystkie formy przejścia składników majątku, praw i obowiązków na skutek śmierci wykładnia autonomiczna i jednolita przepisy przejściowe

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes_izby

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'umowy dotyczącej spadku' w kontekście rozporządzenia nr 650/2012 oraz zastosowanie przepisów przejściowych dotyczących wyboru prawa właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy darowizny na wypadek śmierci i wyboru prawa właściwego dla takiej umowy, a nie całego spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spadkowego w kontekście transgranicznym, wyjaśniając kluczowe definicje i zasady stosowania rozporządzenia UE, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy umowa darowizny na wypadek śmierci to 'umowa spadkowa'? TSUE wyjaśnia zasady dziedziczenia w UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI