C-276/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-07-10
cjeupodatkiVAT — odpowiedzialność solidarnaWysokatrybunal
VATodpowiedzialność solidarnaoszustwo podatkoweprawo do odliczeniazasada proporcjonalnościpobór podatkówprawo czeskiedyrektywa VAT

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące VAT pozwalają na nałożenie na odbiorcę dostawy solidarnej odpowiedzialności za zapłatę VAT należnego od dostawcy, nawet jeśli odbiorcy odmówiono prawa do odliczenia VAT z powodu udziału w oszustwie podatkowym.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 205 dyrektywy VAT w kontekście czeskiej praktyki nakładania na odbiorcę dostawy solidarnej odpowiedzialności za VAT niezapłacony przez dostawcę, mimo odmowy odbiorcy prawa do odliczenia VAT z powodu udziału w oszustwie. Sąd odsyłający pytał, czy takie podwójne obciążenie jest zgodne z zasadą proporcjonalności. Trybunał uznał, że przepisy UE dopuszczają takie rozwiązanie, ponieważ odmowa odliczenia i odpowiedzialność solidarna służą odrębnym celom: zwalczaniu oszustw i zapewnieniu skutecznego poboru VAT.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Nejvyšší správní soud (Republika Czeska) dotyczył wykładni art. 205 dyrektywy VAT oraz zasady proporcjonalności. Sprawa rozpatrywana przez sąd krajowy dotyczyła spółki KONREO v. o. s., syndyka masy upadłości spółki FAU s. r. o., która została uznana za solidarnie odpowiedzialną za zapłatę VAT niezapłaconego przez jej dostawcę, spółkę VERAMI International Company s. r. o. Odmówiono jednocześnie spółce FAU prawa do odliczenia VAT z tytułu zakupu paliwa od spółki Verami, ze względu na stwierdzone oszustwo podatkowe w łańcuchu dostaw. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy jednoczesne zastosowanie tych dwóch środków (odmowa odliczenia i odpowiedzialność solidarna) jest zgodne z zasadą proporcjonalności i czy nie prowadzi do podwójnego opodatkowania spółki FAU. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy dyrektywy VAT i orzecznictwo, stwierdził, że art. 205 dyrektywy VAT pozwala państwom członkowskim na wprowadzenie odpowiedzialności solidarnej w celu zapewnienia skutecznego poboru VAT. Podkreślono, że zwalczanie oszustw podatkowych jest celem uznanym przez prawo UE. Trybunał orzekł, że odmowa prawa do odliczenia VAT jest uzasadniona, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie. Jednocześnie, odpowiedzialność solidarna na mocy art. 205 dyrektywy VAT może być nałożona na odbiorcę dostawy, nawet jeśli odmówiono mu prawa do odliczenia. Te dwa środki służą odrębnym, uzupełniającym się celom i ich jednoczesne zastosowanie nie narusza zasady proporcjonalności ani nie prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia organu podatkowego. W sytuacji, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie, organy podatkowe mogą zastosować oba środki, aby zapewnić skuteczny pobór VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 205 dyrektywy VAT w świetle zasady proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie takiej praktyce krajowej.

Uzasadnienie

Odmowa prawa do odliczenia VAT i odpowiedzialność solidarna służą odrębnym, uzupełniającym się celom: zwalczaniu oszustw podatkowych i zapewnieniu skutecznego poboru VAT. Ich jednoczesne zastosowanie wobec podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie, nie narusza zasady proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak wskazania strony wygrywającej w sensie procesowym, odpowiedź na pytanie prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
KONREO v. o. s., działająca w charakterze syndyka masy upadłości FAU s. r. o.spolkawnoszący odwołanie
Odvolací finanční ředitelstvíorgan_krajowypozwany
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

dyrektywa VAT art. 205

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Państwa członkowskie mogą postanowić, że osoba inna niż osoba zobowiązana do zapłaty VAT będzie solidarnie odpowiedzialna za zapłatę VAT.

Pomocnicze

dyrektywa VAT art. 193

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Podatnik dokonujący podlegającej opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług obowiązany jest do zapłaty VAT, z wyjątkiem sytuacji, gdy do zapłaty VAT zobowiązana jest inna osoba.

ustawa o postępowaniu podatkowym art. 171

Ustawa nr 280/2009 o postępowaniu podatkowym (Czechy)

Reguluje odpowiedzialność solidarną w postępowaniu podatkowym, w tym subsydiarny charakter tej odpowiedzialności.

ustawa o VAT art. 109

Ustawa nr 235/2004 o podatku od wartości dodanej (Czechy)

Reguluje odpowiedzialność solidarną odbiorcy świadczenia podlegającego opodatkowaniu za niezapłacony VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa prawa do odliczenia VAT i odpowiedzialność solidarna służą odrębnym celom: zwalczaniu oszustw i zapewnieniu skutecznego poboru VAT. Jednoczesne zastosowanie tych środków nie narusza zasady proporcjonalności, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie. Zwalczanie oszustw podatkowych jest celem uznanym i wspieranym przez prawo UE. Przepisy UE pozwalają na nałożenie odpowiedzialności solidarnej w celu zapewnienia skutecznego poboru VAT.

Odrzucone argumenty

Jednoczesne zastosowanie odmowy prawa do odliczenia i odpowiedzialności solidarnej prowadzi do podwójnego opodatkowania i narusza zasadę neutralności podatkowej (argument strony Konreo). Odpowiedzialność solidarna powinna być subsydiarna i nie powinna być stosowana, gdy istnieje możliwość odzyskania VAT od dostawcy (argumentacja sądu odsyłającego dotycząca roszczenia regresowego).

Godne uwagi sformułowania

ich zastosowanie nie narusza zasady proporcjonalności dwa odrębnym i uzupełniającym się celom podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym zapewnienie skutecznego poboru VAT

Skład orzekający

S. Rodin

prezes izby

C. Lycourgos

prezes trzeciej izby, pełniący obowiązki sędziego ósmej izby, sprawozdawca

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 205 dyrektywy VAT w kontekście jednoczesnego stosowania odmowy prawa do odliczenia VAT i odpowiedzialności solidarnej w przypadkach oszustw podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w których podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym. Interpretacja przepisów krajowych transponujących art. 205 dyrektywy VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia walki z oszustwami VAT i potencjalnego podwójnego obciążenia podatników, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i przedsiębiorców.

Oszustwo VAT: Czy można być ukaranym dwa razy? TSUE wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI