C-274/16, C-447/16 i C-448/16
Podsumowanie
W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął kwestię jurysdykcji sądów w sprawach dotyczących odszkodowań od przewoźników lotniczych za opóźnienia w lotach łączonych. Sprawy dotyczyły sytuacji, w których pasażerowie mieli zarezerwowane loty łączone u jednego przewoźnika, ale poszczególne odcinki były realizowane przez różnych przewoźników. Opóźnienie nastąpiło na pierwszym odcinku, a pozew o odszkodowanie został skierowany przeciwko przewoźnikowi obsługującemu ten pierwszy lot, który nie był bezpośrednim kontrahentem pasażerów. Trybunał wyjaśnił, że roszczenie o odszkodowanie na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 jest traktowane jako roszczenie wynikające z umowy w rozumieniu rozporządzeń Bruksela I (nr 44/2001 i nr 1215/2012). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie 'miejsca wykonania zobowiązania'. Trybunał orzekł, że w przypadku lotu łączonego, miejscem wykonania zobowiązania jest miejsce przylotu drugiego odcinka podróży, nawet jeśli opóźnienie miało miejsce na pierwszym odcinku i było spowodowane przez innego przewoźnika. Podkreślono, że takie rozwiązanie zapewnia spójność prawną i przewidywalność jurysdykcji, a także uwzględnia specyfikę umów przewozu lotniczego, gdzie obsługujący przewoźnik działa w imieniu głównego kontrahenta.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie jurysdykcji sądów w sprawach o odszkodowanie za opóźnienia lotów łączonych, zwłaszcza gdy pozwany przewoźnik nie jest bezpośrednim kontrahentem pasażera lub ma siedzibę poza UE.
Dotyczy głównie interpretacji rozporządzeń Bruksela I i rozporządzenia 261/2004. Nie rozstrzyga bezpośrednio o odpowiedzialności przewoźnika za opóźnienie, a jedynie o jurysdykcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przeciwko przewoźnikowi lotniczemu, który nie jest bezpośrednim kontrahentem pasażera, stanowi 'umowę lub roszczenie wynikające z umowy' w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie to należy uznać za wynikające z umowy.
Uzasadnienie
Rozporządzenie 261/2004 ustanawia prawa pasażerów, które są powiązane z umową przewozu. Nawet jeśli obsługujący przewoźnik nie jest bezpośrednim kontrahentem, działa on w imieniu osoby związanej umową, wypełniając zobowiązania wynikające z tej umowy.
W przypadku lotu łączonego składającego się z dwóch odcinków realizowanych przez różnych przewoźników, gdzie opóźnienie nastąpiło na pierwszym odcinku, czy miejscem wykonania zobowiązania w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia nr 44/2001 jest miejsce przylotu drugiego odcinka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, miejscem wykonania zobowiązania jest miejsce przylotu drugiego lotu.
Uzasadnienie
Umowa przewozu lotniczego obejmująca lot łączony ustanawia zobowiązanie do przewozu pasażera do końcowego miejsca docelowego. Miejsce głównego świadczenia usług znajduje się w tym końcowym miejscu docelowym. Jest to zgodne z celem bliskości geograficznej i zasadą przewidywalności.
Czy art. 5 pkt 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia nr 44/2001 ma zastosowanie, gdy pozwany przewoźnik lotniczy ma siedzibę w państwie trzecim (poza UE)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania do pozwanego mającego siedzibę w państwie trzecim.
Uzasadnienie
Artykuł 5 rozporządzenia nr 44/2001 ma zastosowanie wyłącznie do osób mających miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego. W przypadku braku miejsca zamieszkania w UE, jurysdykcję określa prawo państwa członkowskiego, w którym wytoczono powództwo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| flightright GmbH | spolka | skarżący |
| Air Nostrum, Líneas Aéreas del Mediterráneo SA | spolka | pozwany |
| Roland Becker | osoba_fizyczna | skarżący |
| Hainan Airlines Co. Ltd | spolka | pozwany |
| Mohamed Barkan, Souad Asbai, Assia Barkan, Zakaria Barkan, Nousaiba Barkan | osoba_fizyczna | skarżący |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd szwajcarski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pojęcie 'umowy lub roszczenia wynikającego z umowy' obejmuje roszczenie o odszkodowanie na podstawie rozporządzenia 261/2004 przeciwko przewoźnikowi niebędącemu kontrahentem. Miejscem wykonania usługi jest miejsce przylotu drugiego lotu w przypadku lotu łączonego.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Odpowiednik art. 5 rozporządzenia nr 44/2001, stosowany do postępowań wszczętych po 10 stycznia 2015 r.
Rozporządzenie nr 261/2004 art. 7 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów
Podstawa prawna roszczeń o odszkodowanie za opóźnienie lotu.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Określa jurysdykcję, gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 60 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Definiuje miejsce zamieszkania osób prawnych.
Rozporządzenie nr 261/2004 art. 3 § 5
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów
Stanowi, że obsługujący przewoźnik działa w imieniu osoby związanej umową z pasażerem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie na podstawie rozporządzenia 261/2004 jest roszczeniem wynikającym z umowy. • Miejsce przylotu drugiego odcinka lotu łączonego jest miejscem wykonania zobowiązania dla celów jurysdykcji. • Obsługujący przewoźnik lotniczy, nawet niebędący bezpośrednim kontrahentem, działa w imieniu osoby związanej umową.
Odrzucone argumenty
Brak jurysdykcji sądu krajowego, gdy pozwany przewoźnik ma siedzibę poza UE. • Oddzielne traktowanie poszczególnych odcinków lotu łączonego, nawet jeśli są zarezerwowane pod jednym numerem. • Argument przewoźnika, że nie może być pozwany w kraju, gdzie nie ma siedziby, jeśli obsługuje tylko lot krajowy.
Godne uwagi sformułowania
miejsce wykonania zobowiązania • najściślejszy związek pomiędzy umową a właściwym sądem • obsługujący przewoźnik lotniczy [...] uważa się, że robi to w imieniu osoby związanej umową z pasażerem
Skład orzekający
L. Bay Larsen
prezes izby
J. Malenovský
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
D. Šváby
sędzia
M. Vilaras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów w sprawach o odszkodowanie za opóźnienia lotów łączonych, zwłaszcza gdy pozwany przewoźnik nie jest bezpośrednim kontrahentem pasażera lub ma siedzibę poza UE."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji rozporządzeń Bruksela I i rozporządzenia 261/2004. Nie rozstrzyga bezpośrednio o odpowiedzialności przewoźnika za opóźnienie, a jedynie o jurysdykcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem lotniczym i konsumenckim, ponieważ wyjaśnia złożone kwestie jurysdykcji w kontekście lotów łączonych i roszczeń pasażerów.
“Gdzie pozwać przewoźnika za opóźniony lot? TSUE wskazuje miejsce przylotu jako klucz do jurysdykcji.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny