C-272/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-10-03
cjeuprawo_ue_ogolneochrona konsumentówWysokatrybunal
ochrona konsumentówprawo właściweumowy konsumenckieklauzule abuzywneprawo spółekodesłanie prejudycjalneprawo prywatne międzynarodowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowy powiernicze dotyczące zarządzania udziałami w spółkach komandytowych, zawarte między przedsiębiorcą a konsumentem, podlegają przepisom o ochronie konsumentów, nawet jeśli zawierają klauzulę wyboru prawa obcego, jeśli wprowadzają konsumenta w błąd co do przysługującej mu ochrony.

Sprawa dotyczyła umowy powierniczej zawartej między austriackim konsumentem a niemiecką spółką zarządzającą udziałami w spółce komandytowej. Konsument zakwestionował klauzulę wyboru prawa niemieckiego, twierdząc, że powinny być stosowane przepisy austriackie chroniące konsumentów. Trybunał orzekł, że umowy te nie są wyłączone z zakresu zastosowania rozporządzenia Rzym I i konwencji rzymskiej, a klauzula wyboru prawa może być uznana za nieuczciwą, jeśli wprowadza konsumenta w błąd co do jego praw.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej (konwencji rzymskiej, rozporządzenia Rzym I oraz dyrektywy 93/13) w sprawie umowy powierniczej zawartej między Verein für Konsumenteninformation (VKI) a TVP Treuhand- und Verwaltungsgesellschaft für Publikumsfonds mbH & Co KG (TVP). VKI, austriacka organizacja ochrony konsumentów, zakwestionowała klauzulę wyboru prawa niemieckiego w umowach powierniczych, które TVP zawierało z austriackimi inwestorami prywatnymi w celu zarządzania ich udziałami w spółkach komandytowych. Sąd odsyłający pytał, czy umowy te podlegają przepisom o prawie właściwym dla zobowiązań umownych, czy też są wyłączone z ich zakresu jako dotyczące prawa spółek. Ponadto, czy klauzula wyboru prawa niemieckiego jest nieuczciwa w rozumieniu dyrektywy 93/13, jeśli wprowadza konsumenta w błąd co do przysługującej mu ochrony prawnej. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowy powiernicze dotyczące zarządzania udziałami w spółkach komandytowych nie są wyłączone z zakresu zastosowania rozporządzenia Rzym I i konwencji rzymskiej, nawet jeśli mają związek z prawem spółek. Stwierdził również, że przepisy dotyczące umów konsumenckich (art. 5 konwencji rzymskiej i art. 6 rozporządzenia Rzym I) mają zastosowanie, gdy usługi są świadczone na odległość w państwie miejsca zwykłego pobytu konsumenta. Wreszcie, Trybunał uznał, że klauzula wyboru prawa niemieckiego w umowie powierniczej może być uznana za nieuczciwą, jeśli wprowadza konsumenta w błąd co do jego praw i nie informuje go o ochronie wynikającej z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa austriackiego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązania umowne wynikające z takich umów powierniczych nie są wyłączone z zakresu zastosowania konwencji rzymskiej i rozporządzenia Rzym I.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że wyłączenie dotyczące prawa spółek dotyczy kwestii organicznych i strukturalnych spółek, a nie umów leżących u ich podstaw. Umowy powiernicze, nawet jeśli dotyczą zarządzania udziałami, podlegają przepisom o prawie właściwym dla zobowiązań umownych, jeśli nie dotyczą bezpośrednio kwestii spółek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Verein für Konsumenteninformationinneskarżący
TVP Treuhand- und Verwaltungsgesellschaft für Publikumsfonds mbH & Co KGspolkapozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Konwencja Rzymska art. 1 § ust. 2 lit. e)

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

Wyłączenie z zakresu zastosowania nie dotyczy umów powierniczych dotyczących zarządzania udziałami w spółkach komandytowych.

Konwencja Rzymska art. 5 § ust. 4 lit. b)

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

Wyłączenie dotyczące umów o świadczenie usług nie ma zastosowania, gdy usługi są świadczone na odległość w państwie konsumenta.

Rozporządzenie Rzym I art. 1 § ust. 2 lit. f)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Wyłączenie z zakresu zastosowania nie dotyczy umów powierniczych dotyczących zarządzania udziałami w spółkach komandytowych.

Rozporządzenie Rzym I art. 6 § ust. 4 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Wyłączenie dotyczące umów o świadczenie usług nie ma zastosowania, gdy usługi są świadczone na odległość w państwie konsumenta.

Dyrektywa 93/13 art. 3 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Klauzula wyboru prawa obcego w umowie konsumenckiej może być nieuczciwa, jeśli wprowadza konsumenta w błąd co do przysługującej mu ochrony.

Pomocnicze

ABGB art. 864a

Kodeks cywilny

ABGB art. 879 § ust. 3

Kodeks cywilny

KSchG art. 6 § ust. 3

Ustawa federalna o ochronie konsumentów

KSchG art. 13a § ust. 2

Ustawa federalna o ochronie konsumentów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy powiernicze dotyczące zarządzania udziałami w spółkach komandytowych nie są wyłączone z zakresu zastosowania rozporządzenia Rzym I i konwencji rzymskiej. Przepisy dotyczące umów konsumenckich mają zastosowanie do umów o świadczenie usług, gdy usługi są świadczone na odległość w państwie konsumenta. Klauzula wyboru prawa obcego w umowie konsumenckiej jest nieuczciwa, jeśli wprowadza konsumenta w błąd co do przysługującej mu ochrony prawnej.

Odrzucone argumenty

Umowy powiernicze dotyczące zarządzania udziałami w spółkach komandytowych są wyłączone z zakresu zastosowania rozporządzenia Rzym I i konwencji rzymskiej jako dotyczące prawa spółek. Umowy o świadczenie usług, gdzie usługi są świadczone wyłącznie poza państwem konsumenta, są wyłączone z zakresu stosowania przepisów o umowach konsumenckich.

Godne uwagi sformułowania

wyłączenie z zakresu zastosowania rozporządzenia Rzym I kwestii z zakresu prawa spółek [...] dotyczy wyłącznie aspektów organicznych owych spółek sama okoliczność, że umowa ma związek z takimi „kwestiami z zakresu prawa spółek”, nie skutkuje wyłączeniem z zakresu stosowania rozporządzenia Rzym I zobowiązań wynikających z tej umowy nieuczciwa, w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13, taka klauzula, zawarta w ogólnych warunkach sprzedaży przedsiębiorcy, która nie była indywidualnie negocjowana i która wprowadza konsumenta w błąd, dając mu do zrozumienia, że jedynie prawo państwa członkowskiego siedziby tego przedsiębiorcy znajduje zastosowanie do umowy [...] i nie informując go o tym, że korzysta on [...] również z ochrony zapewnianej mu przez bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes izby

C. Toader

sędzia

A. Rosas

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o prawie właściwym dla umów konsumenckich, w szczególności w kontekście umów powierniczych i klauzul wyboru prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju umowy (powiernicza dotycząca udziałów w spółce komandytowej) i interpretacji przepisów UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ochrony konsumentów w kontekście umów finansowych i wyboru prawa właściwego, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wyjaśnia, kiedy klauzula wyboru prawa może być uznana za nieuczciwą.

Czy umowa powiernicza z zagranicznym funduszem chroni Cię tak samo jak polskie prawo? TSUE wyjaśnia!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI